Dữ liệu thất nghiệp đang làm "xì hơi" nền kinh tế Mỹ?

Rất khó để biết mức độ đáng tin cậy của dữ liệu việc làm sau đại dịch. Các con số thất nghiệp tổng thể ở Mỹ cho đến nay vẫn làm thất bại những dự đoán về một cuộc suy thoái sắp xảy ra. Với việc Donald Trump nhậm chức cùng một chương trình nghị sự gần như chắc chắn sẽ thúc đẩy tăng trưởng mới trong ngắn hạn, hợp lý khi lo lắng nhiều hơn về nguy cơ nền kinh tế quá nóng thay vì bất kỳ sự suy giảm nào.

Tuy nhiên, có hai biểu đồ về thị trường việc làm ở Mỹ khiến tôi phải đặt câu hỏi. Đầu tiên, loạt dữ liệu của Fed Atlanta đo lường mức tăng lương cho những người chuyển đổi công việc và những người ở lại. Lương thường tăng nhiều hơn đối với người chuyển việc, vì lý do chuyển đổi chủ yếu là để tìm mức lương tốt hơn. Những người ở lại chỉ nhận được mức tăng lương cao hơn bình thường khi nền kinh tế thực sự khó khăn và những người chuyển việc buộc phải thay đổi vì họ không còn lựa chọn nào khác.

Khoảng cách lương giữa hai nhóm kể trên đã đạt đỉnh vào năm 2022 khi cuộc “Đại sa thải” (Great Resignation) đặt quyền thương lượng nằm rõ ràng trong tay người lao động. Tuy nhiên, khoảng cách này đã giảm xuống và hiện nay thấp hơn mức trung bình của 25 năm qua. Đầu năm nay, số liệu này thậm chí đã giảm xuống âm:

Một dấu hiệu đáng lo ngại khác là khảo sát JOLTS (Khảo sát Việc làm và Luân chuyển Lao động) cho thấy tỷ lệ nghỉ việc, từng đạt mức đáng kể sau đại dịch, giờ đã giảm xuống dưới mức bình thường. Tỷ lệ này hiện ngang với đầu năm 2008, khi nền kinh tế bắt đầu suy yếu đáng kể. Điều này dường như là bằng chứng thêm rằng thị trường lao động đang đi ngược lại với người lao động:

Như Peter Tchir từ Academy Securities nhận xét: “Quan điểm của tôi về tỷ lệ nghỉ việc là nó giống như dữ liệu được ‘thu thập từ đám đông’. Mỗi cá nhân đều có ý tưởng khá rõ về triển vọng công việc của mình, và điều đó được phản ánh qua tỷ lệ nghỉ việc”. Mặc dù có các vấn đề như tỷ lệ phản hồi thấp và các méo mó dữ liệu sau Covid, đây dường như là một đánh giá sáng suốt. Giữa những lo lắng lớn về lạm phát kéo dài, điều này phản ánh rõ rệt qua kết quả bầu cử ở Mỹ, người lao động có vẻ đang sống trong một thế giới mà việc tìm kiếm một công việc ngày càng khó khăn.

Điều này không có nghĩa là có thể bỏ qua lạm phát, bởi vì rõ ràng không thể. Cán cân đã chuyển dịch chống lại việc cắt giảm lãi suất lớn, và điều này có lý do chính đáng. Nhưng việc đặt câu hỏi về các giả định là rất quan trọng, và những biểu đồ này chắc chắn đặt ra nhiều câu hỏi cần xem xét.