EUR chưa thể tận dụng biến động chính sách Mỹ để thách thức vị thế của USD

Chủ tịch Christine Lagarde từ lâu cho rằng EUR có thể trở thành một lựa chọn thay thế đáng tin cậy cho USD nếu châu Âu thúc đẩy các cải cách tài chính còn dang dở. Tuy nhiên, đồng EUR hiện chỉ chiếm khoảng 20% thị phần trong các chỉ số tài chính toàn cầu, nhỉnh hơn một chút so với năm trước nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với hai thập kỷ trước.

Theo ECB, dòng vốn quốc tế gần đây có xu hướng chuyển mạnh sang vàng và các đồng tiền dự trữ quy mô nhỏ hơn thay vì EUR.

Lagarde cho rằng EUR vẫn có cơ hội gia tăng sức hấp dẫn trên toàn cầu nếu các nhà hoạch định chính sách châu Âu củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế, tăng cường tính ổn định thể chế và nâng cao uy tín địa chính trị.

Điểm sáng lớn nhất của EUR trong năm qua là thị trường trái phiếu quốc tế phát hành bằng đồng tiền này. Khối lượng phát hành đã vượt 1,100 tỷ USD, mức cao nhất kể từ khi EUR ra đời, nhờ chi phí huy động thấp và chênh lệch lợi suất hấp dẫn.

Đáng chú ý, lượng trái phiếu "Reverse Yankee" – trái phiếu do doanh nghiệp Mỹ phát hành bằng EUR rồi hoán đổi sang USD – đã tăng gần 50%, góp phần thúc đẩy sự bùng nổ của thị trường này.

Tuy nhiên, vai trò của EUR trong dự trữ ngoại hối toàn cầu lại giảm 0.5 điểm phần trăm xuống còn 20.2%, trong khi USD vẫn duy trì vị thế áp đảo với 57%. Điều này cho thấy các nhà quản lý dự trữ ngoại hối vẫn tránh những thay đổi lớn trong chiến lược phân bổ tài sản, ngay cả khi môi trường địa chính trị nhiều biến động.

Trong khi đó, vàng tiếp tục là tài sản được săn đón. Năm ngoái, các nhà đầu tư tư nhân mua khoảng 2,200 tấn vàng, gấp đôi năm trước. Các ngân hàng trung ương cũng mua thêm 850 tấn, thấp hơn mức 1,000 tấn của năm trước nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước xung đột Nga - Ukraine.

Khi tính cả vàng trong dự trữ chính thức, tỷ trọng của kim loại quý này hiện đã vượt cả EUR và trái phiếu Chính phủ Mỹ, dù phần lớn mức tăng đến từ đà tăng giá vàng.

ECB cũng ghi nhận đồng nhân dân tệ của Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng, hiện chiếm khoảng 9% thị phần toàn cầu.

Lagarde cảnh báo rằng xu hướng phân mảnh của hệ thống tài chính toàn cầu đang ngày càng rõ nét và châu Âu không nên chủ quan trước những thay đổi này.