GDP Nhật Bản tăng mạnh hơn dự báo giữa áp lực giá năng lượng leo thang

Dữ liệu này sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để BoJ đánh giá liệu nền kinh tế có đủ sức chống chịu trước khủng hoảng năng lượng hay không, qua đó quyết định khả năng nâng lãi suất ngay trong tháng tới.

“Dữ liệu hôm nay cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì nền tảng khá vững trước khi chiến sự Iran bùng phát, điều này đồng nghĩa Nhật Bản vẫn còn một số bộ đệm để ứng phó với cú sốc năng lượng,” ông Yoshiki Shinke, kinh tế trưởng điều hành tại Dai-ichi Life Research Institute, cho biết.

Ông nhận định kinh tế Nhật Bản có thể suy giảm trong quý II, nhưng nếu tác động chủ yếu chỉ dừng ở việc giá cả tăng diện rộng thì nền kinh tế vẫn có khả năng phục hồi sau đó. Tuy nhiên, nếu xảy ra gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng, thiệt hại đối với tăng trưởng có thể lớn đến mức BoJ không còn dư địa để nâng lãi suất trong tháng 6.

Theo số liệu công bố ngày thứ Ba, GDP thực tế của Nhật Bản tăng trưởng 2.1% theo năm trong quý I, vượt dự báo trung vị 1.7% của thị trường và cao hơn mức tăng đã điều chỉnh 0.8% của quý IV năm ngoái.

Đây là quý tăng trưởng thứ hai liên tiếp của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, với động lực chính đến từ xuất khẩu. Nhu cầu quốc ngoại ròng đóng góp thêm 0.3 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP.

Chi tiêu tiêu dùng cá nhân và đầu tư vốn đều tăng 0.3% so với quý trước, cho thấy lợi nhuận doanh nghiệp khả quan cùng đà tăng lương ổn định đang hỗ trợ nền kinh tế phục hồi.

Tuy vậy, các chuyên gia dự báo tăng trưởng sẽ chậm lại trong những quý tới khi tác động từ xung đột Trung Đông — vốn gây ra sự gián đoạn chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu — ngày càng rõ nét.

“Chúng tôi cho rằng số liệu GDP quý I giờ đã trở thành quá khứ và nền kinh tế sẽ sớm chịu áp lực từ chi phí năng lượng tăng cao,” nhóm phân tích của Oxford Economics nhận định trong một báo cáo. “Giá năng lượng leo thang cùng mức độ bất ổn cao sẽ hạn chế tiêu dùng và đầu tư trong ngắn hạn.”

Thị trường phản ứng khá thờ ơ với số liệu GDP khi sự chú ý tập trung nhiều hơn vào quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc hoãn kế hoạch tấn công Iran, khiến chứng khoán châu Á giao dịch giằng co còn thị trường trái phiếu ổn định hơn.

Nhu cầu trú ẩn an toàn đối với đồng USD đã kéo cặp USD/JPY lên mức 159, khiến giới giao dịch tiếp tục cảnh giác với nguy cơ chính quyền Nhật Bản can thiệp mua vào đồng yên. Tokyo được cho là đã chi khoảng 10,000 tỷ JPY trong đợt can thiệp gần đây nhằm hỗ trợ đồng nội tệ đang suy yếu, khi đà giảm kéo dài của JPY làm gia tăng áp lực lạm phát thông qua chi phí nhập khẩu đắt đỏ hơn.

Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2, cùng việc Tehran gần như phong tỏa eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu — đã đẩy giá năng lượng tăng vọt và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy năng lượng.

Nhật Bản phụ thuộc lớn vào dầu mỏ Trung Đông nên đặc biệt dễ tổn thương trước cú sốc này. Chi phí nhiên liệu tăng đang thúc đẩy lạm phát, làm xói mòn sức mua của hộ gia đình và siết chặt biên lợi nhuận doanh nghiệp, qua đó làm tăng nguy cơ suy thoái kinh tế nghiêm trọng nếu gián đoạn kéo dài.

Sự thay đổi trong triển vọng kinh tế cũng đang tác động mạnh đến kỳ vọng chính sách. BoJ gần đây phát đi nhiều tín hiệu hawkish hơn, khiến thị trường ngày càng đặt cược vào khả năng nâng lãi suất trong tháng 6.

Về phía chính phủ, Tokyo dự kiến xây dựng một gói ngân sách bổ sung nhằm giảm tác động từ giá nhiên liệu leo thang, dù điều này sẽ làm gia tăng áp lực lên tình hình tài khóa vốn đã xấu đi của Nhật Bản.

Trong tuyên bố đưa ra sau dữ liệu GDP, Bộ trưởng Kinh tế Minoru Kiuchi kêu gọi thận trọng trước những tác động tiêu cực từ chiến sự Trung Đông.

“Triển vọng cho các quý tới đang trở nên cực kỳ khó khăn,” ông Stefan Angrick, Trưởng bộ phận Kinh tế Nhật Bản và Thị trường cận biên tại Moody’s Analytics, nhận định. Ông cho rằng giá hàng hóa tăng vì xung đột cùng lạm phát cao khiến tăng trưởng lương thực tế vẫn chậm chạp.

“Các biện pháp hỗ trợ tài khóa ở mức vừa phải cho hộ gia đình, quốc phòng và đầu tư chiến lược có thể giúp nền kinh tế tránh rơi khỏi quỹ đạo, nhưng danh sách các lực cản ngày càng dài cho thấy Nhật Bản sẽ phải đối mặt với một năm đầy khó khăn.”