Giá dầu tăng mạnh khi căng thẳng Mỹ–Iran leo thang, Eo biển Hormuz tiếp tục tê liệt
Giá dầu tăng vọt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối phản hồi mới nhất của Iran đối với đề xuất chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, qua đó kéo dài tình trạng phong tỏa thực tế của Eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng chiến lược.
Hợp đồng tương lai dầu Brent tăng mạnh tới 4.2% lên 105.54 USD/thùng, trong khi dầu West Texas Intermediate vượt mốc 99 USD/thùng. Trên mạng xã hội, ông Trump cho biết phản hồi từ phía Iran là “HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC”, trong bối cảnh hai bên vẫn đang nỗ lực duy trì một lệnh ngừng bắn mong manh sau chuỗi leo thang xung đột gần đây.
Việc Eo biển Hormuz gần như bị hạn chế lưu thông kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2 đã làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy dầu thô, khí tự nhiên và nhiên liệu tới thị trường toàn cầu, đẩy giá năng lượng tăng mạnh và làm gia tăng lo ngại về áp lực lạm phát. Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết cuộc khủng hoảng này đang tạo ra cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử ngành năng lượng.
“Sự lạc quan về một thỏa thuận sắp đạt được giữa Mỹ và Iran đã nhanh chóng tan biến, kéo giá dầu thô tăng trở lại,” Warren Patterson, trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại ING Groep NV ở Singapore, nhận định. “Rủi ro leo thang xung đột đang quay trở lại, mở ra dư địa cho giá dầu tiếp tục tăng thêm.”
Theo Wall Street Journal, Iran được cho là đã đề xuất chuyển một phần kho dự trữ uranium làm giàu cao sang một quốc gia thứ ba, nhưng từ chối phương án tháo dỡ hoàn toàn các cơ sở hạt nhân. Phía Iran sau đó đã bác bỏ thông tin này thông qua hãng thông tấn bán chính thức Tasnim.
Trong khi đó, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào Chủ Nhật đã khiến một tàu chở hàng bốc cháy tạm thời ngoài khơi Qatar tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu thêm một vụ việc liên quan đến vận tải biển kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập vào đầu tháng 4. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Kuwait cho biết đã đánh chặn các thiết bị bay không người lái bị coi là thù địch.
Giám đốc điều hành Saudi Aramco, Amin Nasser, cho biết nếu tình trạng hạn chế lưu thông qua Eo biển Hormuz kéo dài quá vài tuần, thị trường chỉ có thể quay lại trạng thái bình thường vào năm 2027. Trong bối cảnh đó, Saudi Aramco đã chuyển một phần dòng chảy dầu sang cảng Yanbu ở bờ biển phía tây để giảm áp lực nguồn cung.
Hiện vẫn có một lượng nhỏ hàng hóa được vận chuyển qua Eo biển Hormuz, khi UAE và Ả Rập Saudi đã thành công đưa một số tàu chở dầu ra ngoài khu vực. Tuy nhiên, tổng lưu lượng vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với trước khi xung đột bùng phát. Qatar cũng đã xuất khẩu được một lô khí tự nhiên hóa lỏng đầu tiên kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Giới phân tích Phố Wall ngày càng nghiêng về kịch bản gián đoạn vận tải qua Eo biển Hormuz sẽ kéo dài ít nhất tới nửa cuối năm. Phần lớn người tham gia khảo sát của Goldman Sachs Group Inc. dự báo dòng chảy qua tuyến hàng hải chiến lược này sẽ tiếp tục bị gián đoạn sau cuối tháng 6.
Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình 60 Minutes của CBS vào Chủ Nhật, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo rằng cuộc chiến với Iran “chưa kết thúc”. Ông nhấn mạnh vẫn cần thêm hành động để vô hiệu hóa năng lực hạt nhân của Iran và xử lý kho uranium làm giàu cao của nước này.
Ông Trump dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này. Theo các quan chức Mỹ, vấn đề Iran sẽ là một trong những trọng tâm thảo luận, bao gồm cả nguồn thu mà Trung Quốc đang cung cấp cho Iran cũng như khả năng các lô hàng vũ khí liên quan.
Về thị trường, hơn 4,000 hợp đồng dầu Brent kỳ hạn tháng 7 đã được giao dịch chỉ trong 5 phút đầu phiên, so với mức trung bình dưới 1,000 hợp đồng trong các phiên mở cửa gần đây. Chênh lệch giá giao ngay của dầu Brent cũng mở rộng, với mức backwardation gần 4 USD/thùng, phản ánh cấu trúc giá mang tính bullish và cho thấy tình trạng thiếu hụt nguồn cung trên thị trường.
Bloomberg