Iran cho biết 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa sắp được giải ngân

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất đồng tồn tại, trong đó có cuộc xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại Lebanon. Phía Mỹ cũng chưa xác nhận chính xác số tiền mà Tehran sẽ được tiếp cận sau khi các khoản tài sản bị đóng băng được giải phóng.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Mehr, dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi, Iran sẽ nhận hai đợt giải ngân, mỗi đợt trị giá 6 tỷ USD.

Việc giải phóng tài sản bị phong tỏa, cùng với quyết định của Mỹ miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran và cam kết hỗ trợ thành lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho nước này, đã vấp phải chỉ trích từ nhiều phe cứng rắn tại Mỹ.

Các chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Iran lo ngại Cộng hòa Hồi giáo sẽ sử dụng nguồn tiền này để tái thiết lực lượng vũ trang và tiếp tục hỗ trợ các nhóm vũ trang như Hezbollah.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đồng thời là trưởng đoàn đàm phán của Washington, cho biết hôm thứ Hai rằng Iran sẽ sử dụng một phần số tiền nhận được để mua đậu nành, lúa mì và ngô từ Mỹ.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio dự kiến sẽ đến Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào ngày thứ Ba, trong bối cảnh Mỹ tìm cách trấn an các đồng minh khu vực rằng thỏa thuận đạt được với Iran tuần trước sẽ góp phần củng cố an ninh và lợi ích kinh tế của họ.

Ông Rubio cũng sẽ thăm Kuwait và Bahrain trong tuần này.

Eo biển Hormuz dự kiến sẽ là một trong những chủ đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận của ông Rubio. Lưu lượng tàu thuyền qua tuyến hàng hải chiến lược này đang gia tăng, phản ánh niềm tin ngày càng lớn của các chủ tàu và giới giao dịch vào việc vận tải qua khu vực sẽ an toàn hơn khi căng thẳng hạ nhiệt.

Trong các cuộc đàm phán diễn ra tại Thụy Sĩ từ ngày Chủ nhật, Mỹ và Iran đã nhất trí thành lập các nhóm công tác kỹ thuật nhằm xử lý những vấn đề như dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran và hạn chế hoạt động làm giàu uranium của nước này.

Ông Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán phía Tehran, đã rời Thụy Sĩ hôm thứ Hai, trong khi các đoàn cấp thấp hơn vẫn tiếp tục thảo luận trong tuần này.

Hai bên vẫn đưa ra những mô tả khác nhau về các nội dung đã được thống nhất cũng như những vấn đề còn đang đàm phán. Nhà Trắng cần xoa dịu những tiếng nói cứng rắn với Iran trong nước, trong khi Tehran lại muốn trình bày thỏa thuận như một sự nhượng bộ từ phía Washington.

Lực lượng quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran đã chịu thiệt hại nặng nề sau các đợt không kích của Mỹ và Israel kể từ cuối tháng 2. Tuy nhiên, việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến giá năng lượng tăng vọt, đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế chính trị của Tổng thống Donald Trump cả trong nước lẫn với các đồng minh.

Giá dầu tiếp tục giảm nhẹ trong phiên thứ Ba, với dầu Brent mất 0.6%, xuống dưới 78 USD/thùng. Dù đã giảm đáng kể so với đỉnh khoảng 125 USD/thùng thiết lập vào cuối tháng 4, giá dầu vẫn cao hơn mức trước chiến tranh, phản ánh thực tế rằng cần thêm nhiều tháng để hoạt động vận chuyển dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz trở lại bình thường.

Sau khi trở về từ các cuộc đàm phán, ông Ghalibaf cho biết eo biển Hormuz sẽ không bao giờ quay lại trạng thái trước chiến tranh và Iran sẽ quản lý tuyến hàng hải này theo đúng các quy định của luật pháp quốc tế, theo hãng thông tấn nhà nước IRNA.

Ông Vance cho biết các nhà đàm phán đã “thiết lập được cơ chế” nhằm bảo đảm eo biển Hormuz luôn mở cửa. Tuy nhiên, khi được hỏi liệu Mỹ có muốn Israel rút quân khỏi miền nam Lebanon hay không, ông không đưa ra câu trả lời trực tiếp.

Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc, Danny Danon, nói với Bloomberg TV rằng quân đội Lebanon hiện chưa thể tự mình đối phó với lực lượng Hezbollah.

“Đáng tiếc là điều đó chưa thể xảy ra,” ông Danon nói khi được hỏi liệu quân đội Lebanon có đủ khả năng đối đầu Hezbollah hay không. Ông cũng khẳng định: “Chúng tôi có khả năng chiến đấu với Hezbollah, nhưng không mong muốn duy trì sự hiện diện lâu dài tại Lebanon.”