Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức

Trong bài phát biểu đầy cảm xúc, ông Starmer cho biết đã lắng nghe ý kiến trong đảng Lao động cầm quyền và nhận thấy bản thân không còn là người phù hợp để dẫn dắt đảng bước vào cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra năm 2029.

Sau nhiều tuần khẳng định sẽ chống lại mọi thách thức đối với vị trí thủ tướng, ông Starmer cho biết đã dành cuối tuần để suy ngẫm về tương lai chính trị của mình khi sự ủng hộ trong đảng liên tục suy giảm.

Phát biểu bên ngoài Phố Downing, ông cho biết sẽ đề nghị ban tổ chức của đảng Lao động công bố lộ trình bầu chọn lãnh đạo mới. Quá trình đề cử sẽ bắt đầu từ ngày 9/7, kết thúc vào giữa tháng 7 và lãnh đạo mới sẽ được lựa chọn trước tháng 9.

“Câu hỏi mà đảng của tôi đang đặt ra là liệu tôi có còn là người phù hợp nhất để dẫn dắt chúng tôi bước vào cuộc tổng tuyển cử tiếp theo hay không. Tôi đã nghe được câu trả lời từ các nghị sĩ trong đảng và tôi tôn trọng quyết định đó,” ông nói.

Khi nhắc đến những thành tựu của chính phủ trong hai năm cầm quyền, ông Starmer đã không giấu được xúc động khi cảm ơn gia đình vì sự đồng hành trong suốt thời gian qua.

Ông cho biết sau khi rời vị trí đứng đầu chính phủ, ông sẽ dành nhiều thời gian hơn cho gia đình, đặc biệt là người vợ Vic và các con.

Áp lực đã tích tụ suốt nhiều tháng

Người kế nhiệm ông Starmer sẽ trở thành thủ tướng thứ bảy của Anh kể từ cuộc trưng cầu dân ý Brexit cách đây 10 năm.

Tần suất thay đổi lãnh đạo cao nhất trong gần hai thế kỷ phản ánh những khó khăn của các chính phủ liên tiếp trong việc cải thiện mức sống, chất lượng dịch vụ công và xử lý tình trạng nhập cư bất hợp pháp.

Áp lực đối với ông Starmer tăng mạnh vào cuối tuần trước khi Thị trưởng Greater Manchester Andy Burnham giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử bổ sung tại Makerfield, đánh bại ứng viên của đảng Reform UK do Nigel Farage lãnh đạo.

Chiến thắng này làm dấy lên kỳ vọng trong nội bộ đảng Lao động rằng ông Burnham, một chính trị gia dày dạn kinh nghiệm và có khả năng giao tiếp tốt, có thể giúp đảo ngược đà suy giảm ủng hộ đối với đảng dưới thời Starmer.

Đồng bảng Anh và trái phiếu chính phủ Anh hầu như không biến động sau thông báo từ chức của ông Starmer, cho thấy thị trường đã phần nào dự báo trước diễn biến này.

Tuy nhiên, quá trình chuyển giao quyền lực vẫn tiềm ẩn rủi ro. Nếu xuất hiện thêm các ứng viên tranh cử, cuộc đua lãnh đạo có thể trở nên gay gắt và làm tê liệt hoạt động điều hành của chính phủ.

Theo truyền thông Anh, cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting vẫn có kế hoạch tham gia cuộc đua lãnh đạo đảng.

Trong khi đó, ông Burnham dự kiến tới London trong ngày thứ Hai để chính thức nhận ghế nghị sĩ đại diện khu vực Makerfield, song vẫn chưa công bố chương trình chính sách đầy đủ.

Burnham chưa công bố tầm nhìn điều hành

Ngoài cam kết thúc đẩy thay đổi sâu rộng và giảm chi phí sinh hoạt, ông Burnham chưa đưa ra quan điểm rõ ràng về chính sách đối ngoại, kinh tế hay quốc phòng.

Giống như ông Starmer, ông có thể phải đối mặt với dư địa chính sách hạn chế khi chịu sức ép từ thị trường trái phiếu, vốn phản đối việc gia tăng vay nợ công, đồng thời phải đáp ứng kỳ vọng của cử tri đang bất mãn về tình trạng kinh tế và dịch vụ công.

Anh hiện có chi phí vay nợ cao nhất trong nhóm G7 do gánh nặng nợ công lớn, chi phí lãi vay tăng cao, tăng trưởng kinh tế trì trệ kéo dài, khó khăn trong việc cắt giảm chi tiêu và nhu cầu đầu tư lớn cho quốc phòng.

Các nhà đầu tư được Reuters khảo sát có quan điểm trái chiều về việc liệu ông Burnham có duy trì kỷ luật tài khóa và trấn an thị trường hay không.

Trước đây, ông Burnham từng tuyên bố Anh cần vượt qua tư duy “phụ thuộc vào thị trường trái phiếu”, nhưng sau đó cho rằng phát biểu của mình đã bị diễn giải sai.