Kinh tế Australia đang hạ nhiệt, chưa chắc lãi suất đã đủ cao

Phát biểu tại sự kiện thường niên của Quỹ Anika ở Sydney ngày thứ Ba, bà Bullock nhận định nền kinh tế toàn cầu ngày càng dễ chịu tác động từ các cú sốc, song Australia hiện có khả năng chống chịu tốt hơn trước. Theo bà, ưu tiên hàng đầu là ngăn áp lực chi phí cao kéo dài và khiến lạm phát trở nên dai dẳng.

"Điều này đồng nghĩa tăng trưởng nhu cầu có thể sẽ cần tiếp tục chậm lại để đưa lạm phát quay về mục tiêu một cách bền vững", bà Bullock nói, đề cập đến mục tiêu lạm phát 2-3% của RBA. "Câu hỏi quan trọng trong thời gian tới là liệu việc thắt chặt chính sách tiền tệ hồi đầu năm đã đủ để đạt mục tiêu đó hay chưa."

RBA đã nâng lãi suất trong ba cuộc họp đầu năm nhằm kiềm chế đà tăng trở lại của lạm phát, vốn đã tăng tốc ngay cả trước khi giá năng lượng leo thang do xung đột tại Trung Đông. Tại cuộc họp gần nhất, ngân hàng trung ương giữ nguyên lãi suất tiền mặt ở mức 4.35% và thị trường cũng kỳ vọng quyết định tương tự sẽ được đưa ra trong cuộc họp ngày 11/8.

Hiện thị trường tiền tệ định giá xác suất RBA tăng lãi suất trong hai tuần tới ở mức hơn 33%, đồng thời gần như chắc chắn sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất trước cuối năm.

Bà Bullock cho biết, dù diễn biến giữa các lĩnh vực có sự khác biệt, nền kinh tế nhìn chung đang điều chỉnh dần đúng như dự báo. Tuy nhiên, Hội đồng RBA vẫn sẵn sàng hành động nếu cần thiết, bao gồm cả việc tiếp tục nâng lãi suất để hoàn thành mục tiêu ổn định giá cả và việc làm.

Triển vọng kinh tế vẫn chịu nhiều bất định do xung đột giữa Mỹ và Iran chưa được giải quyết. Giá dầu từng giảm sau khi hai bên đạt thỏa thuận tạm thời để khởi động đàm phán hòa bình, nhưng sau đó tăng trở lại khi giao tranh quanh eo biển Hormuz tái diễn. Gần đây, giá dầu đã hạ nhiệt sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Iran đang tiến hành đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.

Theo bà Bullock, ngay cả khi gián đoạn nguồn cung dầu sớm chấm dứt, lạm phát cơ bản vẫn có khả năng duy trì ở mức cao do giá nhiên liệu tăng sẽ lan tỏa sang các mặt hàng khác.

Thống đốc RBA cũng chỉ ra lạm phát nhà ở mới tăng nhanh trong dữ liệu CPI tháng 5, một phần do chi phí nhiên liệu và xây dựng cao hơn. Chương trình khảo sát doanh nghiệp của RBA cho thấy áp lực chi phí ngoài lao động tiếp tục gia tăng và ngày càng nhiều doanh nghiệp có kế hoạch chuyển phần chi phí này sang người tiêu dùng.

Bà nhấn mạnh rằng áp lực lạm phát và tình trạng quá tải của nền kinh tế nội địa đã ở mức cao ngay cả trước cú sốc gần đây. Tuy vậy, các dấu hiệu cho thấy nhu cầu trong nước và thị trường lao động đang hạ nhiệt theo đúng hướng để đưa nền kinh tế trở lại trạng thái cân bằng.

Một lĩnh vực yếu hơn kỳ vọng là thị trường nhà ở. Theo bà Bullock, việc tăng lãi suất vốn được dự báo sẽ khiến giá nhà giảm, nhưng việc Chính phủ bãi bỏ một số ưu đãi thuế cùng tâm lý thận trọng của người mua đã tạo thêm sức ép lên thị trường.

Dù vậy, bà mô tả mức giảm giá nhà hiện tại là "tương đối khiêm tốn" sau giai đoạn tăng mạnh trước đó. Đà giảm chủ yếu tập trung tại Sydney và Melbourne, trong khi mặt bằng giá vẫn xấp xỉ mức trước khi RBA nối lại chu kỳ tăng lãi suất vào tháng 2 năm nay.

Bà Bullock cho biết tỷ lệ người vay rơi vào tình trạng giá trị tài sản thấp hơn dư nợ vay vẫn dưới 1%, cho thấy rủi ro đối với ổn định tài chính vẫn được kiểm soát, dù những hộ gia đình chịu ảnh hưởng chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn.

Đánh giá về các lĩnh vực khác của nền kinh tế, bà Bullock cho biết:

• Thị trường lao động đã hạ nhiệt nhiều hơn dự kiến trong những tháng gần đây và tiến gần hơn tới trạng thái cân bằng, nhưng RBA vẫn cho rằng điều kiện lao động cần tiếp tục nới lỏng để đưa lạm phát trở lại mục tiêu.
• Hiện chưa có nhiều bằng chứng cho thấy giá dầu tăng mạnh gây tác động đáng kể đến chi tiêu hộ gia đình, một phần nhờ chương trình giảm thuế nhiên liệu tạm thời của Chính phủ. Các chỉ báo mới nhất cho thấy tiêu dùng vẫn tăng trưởng ở mức vừa phải trong quý trước, phù hợp với kỳ vọng.
• Đầu tư doanh nghiệp mạnh hơn dự báo, chủ yếu nhờ dòng vốn đổ vào các trung tâm dữ liệu.

Cuối cùng, bà Bullock một lần nữa nhấn mạnh tăng trưởng năng suất yếu vẫn là thách thức lớn mà chính sách tiền tệ không thể giải quyết.

"Chừng nào tình trạng này còn kéo dài, khả năng tăng trưởng của nền kinh tế mà không tạo thêm lạm phát sẽ vẫn bị hạn chế và người dân Australia sẽ tiếp tục chứng kiến tốc độ tăng lương thực tế ở mức thấp. Trong bối cảnh đó, đóng góp quan trọng nhất của chính sách tiền tệ là duy trì lạm phát ở mức thấp và ổn định, đồng thời hỗ trợ mục tiêu toàn dụng việc làm một cách bền vững", bà nói.