Lạm phát làm lung lay vai trò truyền thống của trái phiếu Mỹ trong danh mục đầu tư

Trái phiếu dài hạn đã chịu áp lực kể từ khi chiến sự Iran bùng phát, khi nhà đầu tư đòi hỏi mức bù đắp cao hơn trước rủi ro lạm phát, sức mạnh kinh tế Mỹ và triển vọng nguồn cung trái phiếu tăng lên do thâm hụt ngân sách.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vượt xa mốc 5% trong tháng này trước khi thu hút lực mua trở lại. Tương quan 60 ngày giữa chỉ số S&P 500 và lợi suất trái phiếu hiện ở mức cao nhất trong hơn 20 năm, đồng nghĩa trái phiếu đang khuếch đại biến động thị trường thay vì đóng vai trò phòng vệ.

Điều này làm suy yếu mô hình danh mục đầu tư truyền thống 60/40 vốn dựa vào trái phiếu để vừa tạo thu nhập vừa đa dạng hóa rủi ro. Thông thường, nhà đầu tư kỳ vọng giá trái phiếu tăng khi chứng khoán giảm — điều mà Phố Wall gọi là tương quan âm.

“Vai trò của trái phiếu trong danh mục đầu tư thực sự đang bị thách thức khi mối tương quan âm giữa trái phiếu và cổ phiếu gần như không còn,” Jonathan Cohn, trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại Nomura, nhận định.

Vấn đề này bắt đầu hình thành từ năm 2021 khi lạm phát tăng vọt sau các gián đoạn kinh doanh do COVID-19 gây ra, và hiện càng trở nên rõ nét hơn khi giá dầu tăng mạnh do chiến sự Iran.

Những yếu tố đó khiến nhà đầu tư ngày càng lo ngại lạm phát sẽ duy trì trên mục tiêu của các ngân hàng trung ương, hạn chế khả năng cắt giảm lãi suất nếu tăng trưởng kinh tế suy yếu.

Đối với nhiều nhà quản lý danh mục, điều đáng lo không chỉ là mức lợi suất trái phiếu cao, mà còn là việc trái phiếu đang dần mất đi vai trò ổn định danh mục đầu tư.

“Trái phiếu không còn chắc chắn có thể bảo vệ danh mục khi lạm phát ở mức cao và biến động mạnh,” John Luke Tyner, Giám đốc quản lý danh mục thu nhập cố định tại Aptus Capital Advisors, cho biết.

Lo ngại tài khóa cũng tạo thêm áp lực lên trái phiếu dài hạn. Nhà đầu tư ngày càng nhạy cảm với chi phí trả nợ của Mỹ, triển vọng phát hành thêm trái phiếu và nguy cơ thâm hụt ngân sách kéo dài buộc lợi suất kỳ hạn phải tăng cao hơn để bù rủi ro.

Phần bù kỳ hạn của trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm gần đây đã tăng lên khoảng 0.86%, sau khi từng giảm xuống dưới 0.50% hồi tháng 2.

George Catrambone, Giám đốc bộ phận thu nhập cố định khu vực châu Mỹ tại DWS Group, cho biết hiện “có nhiều nghi ngờ hơn về độ an toàn của đồng USD và thâm hụt ngân sách Mỹ so với 5 năm trước.”

Dù vậy, rất ít nhà đầu tư sẵn sàng tuyên bố thời kỳ của trái phiếu chính phủ Mỹ đã kết thúc. Thị trường trái phiếu Mỹ vẫn là thị trường sâu và thanh khoản nhất thế giới, và câu hỏi hiện nay không phải có nên nắm giữ trái phiếu chính phủ hay không, mà là nên mua trái phiếu ngắn hạn hay dài hạn.

Catrambone và Cohn hiện nghiêng về trái phiếu kỳ hạn ngắn.

“Tôi không cho rằng đây là hồi kết của đồng USD hay trái phiếu chính phủ Mỹ,” Catrambone nói. “Thực tế, lợi suất trái phiếu hiện khá hấp dẫn để quay trở lại và đa dạng hóa danh mục đầu tư.”

Tuy nhiên, với trái phiếu dài hạn, cách định giá có thể đang thay đổi. Trong môi trường lạm phát dai dẳng, áp lực tài khóa và kỳ vọng chính sách biến động mạnh, trái phiếu dài hạn có thể phải trả lợi suất cao hơn trước để hấp dẫn nhà đầu tư so với các tài sản rủi ro nhưng có khả năng sinh lời vượt trội như cổ phiếu.

Điều này càng rõ rệt khi thị trường đang đặt cược vào tăng trưởng và lợi nhuận doanh nghiệp cao hơn nhờ làn sóng đầu tư kỷ lục vào trí tuệ nhân tạo.

“Trái phiếu đang trở thành công cụ làm xói mòn sức mua thực tế,” Tyner nhận định. “Trong khi đó, mọi người nhìn vào thị trường cổ phiếu và tự hỏi tại sao mình lại không nắm giữ chúng, khi cổ phiếu tăng tới 20% mỗi năm.”