Lạm phát vẫn luôn là một bài toán đau đầu chưa có lời giải!

Dữ liệu mới nhất cho thấy lý do tại sao đây là một thời điểm nhạy cảm. Báo cáo hôm thứ Tư cho thấy CPI tăng 0.39% trong tháng 12, mức tăng lớn nhất trong một tháng kể từ tháng 2. Mặc dù phần lớn sức nóng đến từ các danh mục dễ biến động, nhưng chúng cũng là những lĩnh vực tác động trực tiếp nhất đến tâm lý người tiêu dùng: giá xăng và các mặt hàng siêu thị. Mối lo ngại về nguồn cung cũng như thời tiết giá rét đã góp phần làm chỉ số giá hàng hóa năng lượng tăng 4.3%, và giá thực phẩm nhà tăng vọt trong tháng thứ hai, vì cúm gia cầm góp phần làm giá trứng tăng vọt.

Các nhà kinh tế tin rằng lạm phát kỳ vọng là một lời tiên tri tự ứng nghiệm: Người tiêu dùng kỳ vọng giá cao hơn có thể chấp nhận chúng như một điều hiển nhiên thay vì mua hàng ở nơi khác. Ở mức cực đoan hơn, họ cũng có thể yêu cầu mức lương cao hơn để theo kịp lạm phát, điều này khiến chi phí doanh nghiệp tăng cao hơn và thúc đẩy các công ty tăng giá sản phẩm đầu ra hơn nữa (kịch bản vòng xoáy tiền lương-giá khét tiếng).

Một cuộc khảo sát của Đại học Michigan được công bố vào thứ Sáu cho thấy người tiêu dùng Hoa Kỳ kỳ vọng giá cả sẽ tăng 3.3% trong 5-10 năm tới. Một cuộc khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York được công bố vào thứ Hai cho thấy người tiêu dùng kỳ vọng giá cả sẽ tăng 3% trong ba năm tới, mức cao nhất kể từ tháng 11 năm 2023. T

Morning Consult và Ngân hàng Dự trữ Liên bang Cleveland Research đưa ra một biện pháp nhằm định lượng lạm phát kỳ vọng trong 12 tháng. Thay vì hỏi về lạm phát, câu hỏi của họ cho người tiêu dùng là thu nhập của họ sẽ phải thay đổi như thế nào để khiến họ "khá giả như nhau", dựa trên kỳ vọng của họ về giá cả trong 12 tháng tới. Chuỗi số liệu đó cho thấy lạm phát kỳ vọng, mặc dù không xấu đi, đã bị kẹt trong một phạm vi cao.

Trong bối cảnh hiện nay, các nhà hoạch định chính sách tại Nhà Trắng và Cục Dự trữ Liên bang cần phải làm tròn trách nhiệm của mình để xoa dịu nỗi lo lắng của người tiêu dùng — chứ không phải làm điều ngược lại. Thật không may, sự bất ổn có thể gia tăng nếu Tổng thống Donald Trump cố gắng thực hiện các đợt cắt giảm thuế thúc đẩy nhu cầu toàn diện và áp dụng thêm chính sách thuế quan, điều này có thể sẽ tự động đẩy giá hàng hóa nhập khẩu lên cao.

Một báo cáo tuần này từ các đồng nghiệp của tôi tại Bloomberg News là Jenny Leonard và Saleha Mohsin cho chúng ta biết rằng nhóm kinh tế mới đang "thảo luận về việc tăng dần thuế quan theo từng tháng, một cách tiếp cận dần dần nhằm mục đích thúc đẩy đòn bẩy đàm phán". Nghe có vẻ như là một kế hoạch thú vị để gây sức ép lên các đối tác thương mại và bạn bè toàn cầu của Hoa Kỳ, nhưng cũng có nguy cơ gây ảnh hưởng tiêu cực tới lạm phát kỳ vọng.

Nhìn chậm lại, dữ liệu lạm phát mới nhất thực sự không tệ đến vậy. Mặc dù rủi ro về phía cung luôn hiện hữu, lạm phát giá trứng và khí đốt sẽ không kéo dài mãi mãi, và thước đo CPI lõi — loại trừ thực phẩm và năng lượng biến động — đã khiến các nhà kinh tế ngạc nhiên với mức thay đổi 0.23% so với tháng trước. Với dữ liệu đó trong tay, Bloomberg Economics hiện ước tính rằng chỉ số CPI lõi cực kỳ quan trọng, đóng vai trò then chốt trong định hướng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang, có thể chỉ tăng 0.17% trong tháng 12. Nghĩ một cách xa hơn, PCE lõi tính theo năm rất có thể sẽ hội tụ về mức 2% trong nửa đầu năm 2025. Các nhà giao dịch trái phiếu đã nắm bắt những tín hiệu đầy hy vọng này và lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm đã giảm 9 điểm cơ bản tại thời điểm viết bài xuống còn 4.27% vào thứ Tư.

Theo nhiều cách, câu chuyện giảm phát vẫn có thể đi đúng hướng và có kết thúc có hậu vào năm 2025 hoặc 2026. Nhưng lạm phát kỳ vọng không ổn định đang nổi cộm như một rủi ro lớn đối với kết quả đó và các nhà hoạch định chính sách nên làm mọi cách có thể để tránh tự bắn vào chân mình.