Lợi suất trái phiếu tăng vọt làm dấy lên lo ngại cú sốc tài chính toàn cầu

Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm trung bình của nhóm G7 hiện tiến sát 4%, tăng mạnh so với mức khoảng 3.2% trước khi xung đột Iran bùng phát vào cuối tháng 2. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm dao động quanh 4.6%, mức cao nhất hơn một năm và đang trở thành tâm điểm lo ngại của thị trường do đây là lãi suất tham chiếu quan trọng của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Rủi ro lạm phát kéo dài khiến thị trường lo ngại các ngân hàng trung ương sẽ phải nhanh chóng nâng lãi suất, qua đó có thể làm trầm trọng thêm tác động tiêu cực lên kinh tế và đẩy các chính phủ G7 vào tình thế khó khăn trong điều hành chính sách.

Ông Jack McIntyre cho rằng lợi suất sẽ còn tiếp tục tăng cho đến khi thị trường xuất hiện cú sốc đủ lớn để đảo chiều xu hướng. Theo ông, thị trường chứng khoán hiện đã bắt đầu chú ý nhiều hơn đến diễn biến trái phiếu, và áp lực sẽ ngày càng lớn nếu lợi suất tiến gần mốc 5%.

Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có lúc tăng thêm 3.6 bps lên 4.631%, mức cao nhất kể từ tháng 2/2025, trước khi hạ nhiệt về quanh 4.6%. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến lãi suất thế chấp, tăng lên 5.159%, cao nhất trong một năm.

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm nhẹ trong phiên đầu tuần sau khi đã suy yếu từ cuối tuần trước, khi nhiều nhà đầu tư cảnh báo thị trường vẫn chưa phản ánh đầy đủ rủi ro lạm phát gia tăng.

Hiện thị trường định giá khoảng 50% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất trước tháng 12, đảo chiều hoàn toàn so với kỳ vọng trước khi xung đột Iran nổ ra, thời điểm giới đầu tư còn dự báo Fed sẽ giảm lãi suất ít nhất một lần trong năm nay.

Dù vậy, thị trường vốn ngắn hạn qua đêm của Mỹ vẫn ổn định và chưa xuất hiện dấu hiệu căng thẳng như giai đoạn cuối tuần trước.

Lãi suất repo thế chấp bằng trái phiếu chính phủ Mỹ hiện ở mức 3.55%, gần như không thay đổi so với phiên trước.

Nguồn cung tín phiếu chính phủ Mỹ gần đây sụt giảm, trong khi Fed tăng mua dự trữ, khiến thanh khoản hệ thống dồi dào hơn và hỗ trợ thị trường ngắn hạn ổn định.

Bộ trưởng tài chính G7 lo ngại biến động thị trường

Biến động trên thị trường tài chính đang là chủ đề trọng tâm tại cuộc họp của các bộ trưởng tài chính G7 diễn ra ở Paris.

Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho rằng thế giới hiện không còn ở giai đoạn có thể xem nhẹ vấn đề nợ công.

Các nhà đầu tư cũng bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng điều hành chính sách trong bối cảnh nợ chính phủ tăng mạnh cùng lúc với lợi suất trái phiếu leo thang.

Ông Eric Winograd nhận định nếu chính quyền Mỹ cảm thấy không thoải mái với việc lợi suất tăng cao, họ vẫn còn một số công cụ để can thiệp, trong đó có việc củng cố cam kết về kỷ luật tài khóa nhằm lấy lại niềm tin thị trường.

Theo ông Winograd, Fed cũng có thể hành động để hạ nhiệt lợi suất trái phiếu. Ông cho rằng nếu Fed thể hiện lập trường hawkish hơn trong thời gian tới, điều này có thể giúp ổn định tâm lý thị trường và giảm bớt nhu cầu phải nâng lãi suất mạnh tay hơn sau đó.

Áp lực lan rộng trên toàn cầu

Xu hướng lợi suất tăng mạnh hiện diễn ra trên hầu hết các thị trường trái phiếu lớn, từ Eurozone đến Anh và Nhật Bản.

Dù các ngân hàng trung ương quyết định lãi suất chính sách, thị trường trái phiếu mới là nơi xác định chi phí vay thực tế của doanh nghiệp, người dân và chính phủ. Điều này đồng nghĩa mọi khoản vay, từ mua xe đến xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá hàng tỷ USD, đều chịu tác động trực tiếp.

Ông Kenneth Broux cho rằng để ngăn chặn điều ông gọi là “vụ sụp đổ chậm” của thị trường trái phiếu, cần có sự giảm mạnh của giá dầu, lo ngại suy thoái đủ lớn để kéo dòng tiền quay lại trái phiếu trú ẩn, hoặc giá trái phiếu giảm xuống mức đủ hấp dẫn để thu hút lực mua.

Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm tăng lên mức cao kỷ lục 4.200%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm chạm 2.800%, cao nhất kể từ năm 1996. Nhật Bản dự kiến phát hành thêm nợ để tài trợ cho gói ngân sách bổ sung nhằm giảm tác động kinh tế từ xung đột Iran.

Tại châu Âu, lợi suất trái phiếu dù hạ nhiệt nhẹ trong phiên chiều nhưng vẫn neo gần mức cao nhất nhiều năm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm tăng lên 3.193%, cao nhất 15 năm.

Lợi suất trái phiếu của các quốc gia có gánh nặng nợ lớn như Italy và Pháp còn tăng mạnh hơn. Chi phí vay kỳ hạn 10 năm của Italy hiện ở mức 3.90%, tăng 12 bps trong một tuần, trong khi lợi suất trái phiếu Pháp tăng tới 26 bps.