Middelkoop: Trung Quốc mua gom mọi nhịp giảm, cuộc 'tái thiết lập' tiền tệ đã bắt đầu

Giá vàng đang giao dịch quanh mốc 4,000 USD/ounce, và câu chuyện thường thấy là Trung Quốc đang gom kim loại này và đẩy giá lên cao. Willem Middelkoop cho rằng cách hiểu đó là ngược lại.

Nhà sáng lập Commodity Discovery Fund và tác giả cuốn "The Big Reset" nói với Kitco News rằng Trung Quốc thực chất đang ưa giá vàng thấp hơn ở thời điểm hiện tại vì nước này vẫn đang mua vào, và rằng cuộc "tái thiết lập" tiền tệ mà ông dự báo suốt hơn một thập kỷ qua không còn là một dự đoán mà đã trở thành một tiến trình đang diễn ra, dần dần thông qua cách các ngân hàng trung ương hạch toán vàng thay vì một cuộc định giá lại đầy kịch tính diễn ra chỉ trong một lần.

"Một cuộc tái thiết lập tiền tệ là một tiến trình diễn ra từ từ. Đó không phải một sự kiện nhị phân," Middelkoop nói. "Chúng ta mới đang ở những hiệp đầu tiên."

Vì sao Trung Quốc muốn giá vàng thấp hơn

"Trung Quốc là một bên mua rất tích cực trong các nhịp giảm," Middelkoop nói, đồng thời cho biết mô hình tương tự cũng diễn ra ở đồng và dầu. Ông nói Trung Quốc đã mua hơn 150 tấn vàng chỉ riêng trong tháng 6, và nhu cầu vàng và bạc của Trung Quốc đang cao hơn 150% đến 200% so với mức của năm ngoái. "Họ thích giá thấp hơn. Họ thích đợt điều chỉnh này. Tôi cho rằng đợt điều chỉnh này gần như đã kết thúc," ông nói.

Con số 150 tấn là ước tính của riêng Middelkoop về tổng nhu cầu của Trung Quốc và cao hơn nhiều so với lượng mua chính thức được báo cáo của ngân hàng trung ương — mức mà Hội đồng Vàng Thế giới đưa ra cho Trung Quốc trong tháng 6 chỉ khoảng 15 tấn.

Middelkoop lập luận rằng tổng lượng vàng thực sự do nhà nước Trung Quốc kiểm soát lớn hơn nhiều so với con số dự trữ chính thức. Ông kể rằng tại một sự kiện ra mắt sách năm 2015 ở Bắc Kinh, một cựu quan chức ngân hàng trung ương Trung Quốc — người mà ông mô tả là thành viên Trung Quốc đầu tiên trong ban điều hành của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) — đã nói với ông rằng ngân hàng trung ương không phải là tổ chức nhà nước duy nhất mua vào, và nêu tên hai tổ chức khác, một trong số đó Middelkoop xác định là Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước (SAFE). Ông nói các quốc gia trên Con đường Tơ lụa, bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ, đã tích lũy hơn 50,000 tấn kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008, điều mà ông cho rằng giúp lý giải vì sao các thống kê chính thức đánh giá thấp nhu cầu thực.

Cuộc tái thiết lập trên sổ sách

Middelkoop nói các ngân hàng trung ương hiện là động lực chính của giá vàng và đang, theo lời ông, "tích trữ vàng vật chất", với người mua tập trung ở khu vực phía đông nước Đức. Ông cho biết đây là năm thứ năm liên tiếp nhu cầu từ ngân hàng trung ương duy trì quanh mức 1,000 tấn — con số mà ông nói tương đương khoảng một phần ba sản lượng khai thác hằng năm — và kim loại này đang dịch chuyển đều đặn từ Tây sang Đông khi quá trình xác lập giá chuyển từ sàn COMEX ở Mỹ sang Thượng Hải.

Các dữ liệu độc lập ủng hộ xu hướng tổng thể mà Middelkoop mô tả, dù không phải mọi con số của ông đều khớp. Các ngân hàng trung ương đã mua 1,082 tấn vàng năm 2022, 1,037 tấn năm 2023 và khoảng 1,045 tấn năm 2024 trước khi giảm xuống 863 tấn năm 2025, theo Hội đồng Vàng Thế giới. Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn thứ hai sau đồng USD, chiếm khoảng 27% dự trữ toàn cầu vào cuối năm 2025, tăng từ mức 20% một năm trước đó, trong khi trái phiếu chính phủ Mỹ tụt xuống 22%, theo Ngân hàng Trung ương Châu Âu.

Middelkoop nói một báo cáo gần đây của Deutsche Bank đọc "như một bản tóm tắt của cuốn The Big Reset", khi kết luận rằng vàng đã thay thế trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ hàng đầu và dự báo tỷ trọng của vàng có thể leo lên mức 40% đến 50%. Ông cho rằng báo cáo đó ủng hộ một mức giá vàng cao hơn nhiều so với 10,000 USD, và đưa ra con số 14,000 đến 15,000 USD.

Về phía Mỹ, Middelkoop nói chính phủ nước này vẫn định giá khoảng 8,000 tấn vàng của mình ở mức giá lịch sử 42 USD/ounce, khác với Ngân hàng Trung ương Châu Âu vốn định giá lượng vàng nắm giữ theo giá thị trường. Ông nói Washington muốn "coi vàng như thể nó chỉ là một loại hàng hóa" để bảo vệ đồng USD, nhưng thế chủ động đã chuyển sang những bên khác. "Vấn đề không còn nằm ở Mỹ nữa, mà nằm ở phần còn lại của thế giới," ông nói. "Giờ đây vàng được định giá lại nhờ các lực thị trường, chứ không phải nhờ một hội nghị của IMF."

Middelkoop nói sự dịch chuyển này đã thể hiện rõ trong các dòng chảy thương mại, khi vàng trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Mỹ xét theo giá trị khi kim loại này rời khỏi nước Mỹ, và trong sự suy giảm nhu cầu của nước ngoài đối với trái phiếu chính phủ Mỹ — mức mà ông nói đã giảm xuống còn khoảng 12% tổng lượng đang lưu hành, từ mức duy trì lâu dài gần 35%. Dữ liệu thương mại của Mỹ cho thấy vàng đã tăng lên nằm trong nhóm mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của nước này trong năm nay, đạt kỷ lục 17.88 tỷ USD trong tháng 2.

Trung Quốc hướng người dân tới kim loại vật chất

Khi được hỏi về việc các ngân hàng Trung Quốc rút quyền tiếp cận Sàn Vàng Thượng Hải của khách hàng cá nhân, Middelkoop nói ông nhìn nhận động thái này là Trung Quốc hướng người tiết kiệm rời khỏi giao dịch trên giấy tờ để chuyển sang kim loại vật chất, chứ không phải là một cuộc siết chặt. Ông nói Trung Quốc từ lâu đã theo đuổi chiến lược kép, dẫn ra một chương trình mà ông gọi là "Cất giữ Vàng trong Dân" — chương trình mà ông cho là xuất hiện trong một ấn phẩm của Trung Quốc từ năm 2011 hoặc 2012. "Trung Quốc hiểu rằng rốt cuộc tất cả nằm ở việc sở hữu vàng vật chất," ông nói.

Các nhà băng lớn của Trung Quốc, bao gồm ICBC, đã dừng giao dịch Sàn Vàng Thượng Hải cho khách hàng cá nhân sau kỳ thanh toán ngày 24/7, áp dụng cho cả hợp đồng giao ngay lẫn hợp đồng giao sau, theo các thông báo của ngân hàng và báo chí tài chính Trung Quốc.

Bạc, cổ phiếu khai khoáng và mục tiêu 500 USD

Middelkoop tái khẳng định dự báo giá bạc cao hơn nhiều, nói rằng ông sẽ không ngạc nhiên nếu thấy giá bạc quay lại mốc 100 USD "trong một khoảng thời gian rất ngắn", và nhắc lại mục tiêu mà ông nói đã công bố tại các hội nghị đầu tư hồi tháng 1 và tháng 3. "Thị trường giá lên của bạc sẽ chưa kết thúc trước khi chúng ta thấy bạc ở mốc 500 USD," ông nói, gắn dự báo này với tỷ lệ giá vàng trên giá bạc trong lịch sử.

Ông nói các công ty khai thác vàng đang bị định giá quá thấp sau đợt điều chỉnh khoảng 40%, ước tính dòng tiền tự do của Newmont ở mức gần 1 tỷ USD mỗi tháng, và cho rằng dòng tiền tự do của ngành khai thác vàng hiện vượt cả ngành công nghệ — một so sánh mà Kitco không thể tự kiểm chứng độc lập. Ông gọi đây là khởi đầu của một thị trường giá lên "mang tính thế hệ" đối với hàng hóa.

Về địa chính trị, Middelkoop nói lập trường của Trung Quốc đối với Nga lạnh nhạt hơn bề ngoài. Viết trên Substack của mình, ông lập luận rằng việc ngừng hậu thuẫn Tổng thống Vladimir Putin có thể phục vụ lợi ích của Bắc Kinh, khi nói rằng "Nước Nga của Putin sẽ chấm hết nếu không có Trung Quốc." Ông nói ông không kỳ vọng một cuộc chiến tranh hạt nhân nổ ra vì Ukraine, bởi Trung Quốc đã "nói rất rõ rằng họ không chấp nhận điều đó."