Mỹ khó có thể chấm dứt sự phụ thuộc khoáng sản Trung Quốc vào năm 2027
Diệu Linh
Junior Editor
Nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm chấm dứt sự phụ thuộc của Mỹ vào khoáng sản quan trọng từ Trung Quốc trước tháng 1/2027 đang đối mặt với thực tế rằng ngành khai thác và chế biến trong nước chưa đủ năng lực đáp ứng nhu cầu.
Chính quyền Trump đã coi phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản là ưu tiên an ninh quốc gia, rót hàng chục tỷ USD cho gần 150 doanh nghiệp. Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2027, các nhà thầu quốc phòng sẽ phải ngừng mua đất hiếm, nam châm đất hiếm, vonfram, molypden và tantali từ Trung Quốc, Nga, Iran hoặc Triều Tiên, trong khi nguồn cung nội địa vẫn rất hạn chế.
Theo Arthur D. Little, nhu cầu nam châm đất hiếm của Mỹ năm 2025 khoảng 48,000 tấn nhưng nguồn cung trong nước chỉ đạt 300 tấn. Ngay cả đến cuối năm nay, công suất cũng chỉ dự kiến tăng lên khoảng 5,000 tấn.
Mỹ cũng đã không còn sản xuất vonfram từ năm 2015 và tantali từ năm 1959. Các dự án mới của Guardian Metal Resources và Lion Rock Resources phải đến sau năm 2027 mới có thể đóng góp nguồn cung.
Chris Berry, chuyên gia tư vấn ngành khoáng sản, cho rằng Mỹ gần như không thể chấm dứt các trường hợp miễn trừ đúng thời hạn. Theo ông, nước này có trữ lượng khoáng sản nhưng thiếu năng lực khai thác và tinh luyện, trong khi Trung Quốc hiện kiểm soát hơn 80% công suất tinh luyện toàn cầu.
Các doanh nghiệp như Ucore Rare Metals, MP Materials, Energy Fuels và ReElement Technologies đều đang mở rộng năng lực sản xuất với sự hỗ trợ từ Lầu Năm Góc, song nhiều dự án đã bị chậm tiến độ. Một số dây chuyền chỉ có thể vận hành từ năm 2027 hoặc muộn hơn, còn các nhà máy sản xuất nam châm mới dự kiến hoàn thành vào giai đoạn 2028–2030.
Trong khi đó, chính quyền Trump đã triển khai chương trình Project Vault trị giá 12 tỷ USD để tích trữ khoáng sản quan trọng, đồng thời thừa nhận giai đoạn đầu vẫn phải mua từ nhiều nguồn trên thế giới, bao gồm cả Trung Quốc.
Nhiều doanh nghiệp Mỹ cho rằng việc tiếp tục cấp miễn trừ và ưu tiên tích trữ khoáng sản nhập khẩu sẽ khiến các nhà thầu quốc phòng thiếu động lực chuyển sang nguồn cung nội địa. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định hợp tác với các đồng minh như Nhật Bản và Hàn Quốc có thể là giải pháp chuyển tiếp cho đến khi chuỗi cung ứng khoáng sản của Mỹ đủ năng lực hoạt động độc lập.
Reuters
