Ông Trump cho biết Mỹ và Iran đang có các cuộc đàm phán tích cực, nhưng không loại trừ khả năng nối lại không kích

Bất chấp tuyên bố lạc quan của ông Trump, Tehran dường như đã nhanh chóng thử thách giai đoạn tạm dừng chiến dịch quân sự của Mỹ khi Saudi Arabia, Jordan và Iraq đều ghi nhận các vụ tấn công bằng máy bay không người lái trong ngày thứ Hai.

Washington bất ngờ đình chỉ chiến dịch không kích kéo dài hai tuần nhằm vào Iran hôm thứ Bảy, đánh dấu một sự thay đổi chiến lược mới nhất của ông Trump trong cuộc xung đột đã kéo dài năm tháng.

"Chúng tôi đang có các cuộc đàm phán rất tích cực. Tôi nghĩ khả năng đạt được điều gì đó là khá cao. Nếu thành công thì rất tốt, còn nếu không, chúng tôi sẽ quay lại những gì đã làm cách đây hai ngày," ông Trump nói.

Phát biểu tại một sự kiện vận động ở bang Michigan cùng ngày, ông Trump tiếp tục khẳng định Mỹ sẽ không nhượng bộ Iran.

"Không thể mua chuộc họ. Chúng ta phải đánh bại họ và chúng ta sẽ đánh bại họ. Nhưng hãy chờ xem mọi chuyện sẽ diễn ra thế nào. Hiện tại, các cuộc đàm phán đang diễn ra rất thiện chí."

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các thông điệp giữa hai bên vẫn đang được trao đổi thông qua các bên trung gian và Iran chưa từ bỏ con đường ngoại giao. Tuy nhiên, ông bác bỏ các thông tin cho rằng Tehran chủ động đề nghị nối lại đàm phán, gọi đó là những cáo buộc "bịa đặt".

Một quan chức cấp cao Iran cũng nói với Reuters hôm Chủ nhật rằng Tehran sẽ dừng các cuộc tấn công chừng nào lệnh ngừng bắn do ông Trump đơn phương công bố vẫn còn hiệu lực.

Tuy nhiên, Bộ chỉ huy quân sự trung ương Iran sau đó cáo buộc Mỹ đe dọa các tàu và tàu chở dầu hoạt động trong vùng lãnh hải của nước này, đồng thời tìm cách áp đặt một "lệnh phong tỏa hàng hải bất hợp pháp", mà Tehran cho rằng sẽ làm leo thang căng thẳng trong khu vực.

Saudi Arabia cho biết đã bắn hạ nhiều máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu mỏ, trong đó có các mục tiêu tại thủ đô Riyadh. Riyadh cáo buộc các thiết bị bay này được phóng từ Iraq bởi các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn và tuyên bố bảo lưu quyền đáp trả.

Trong khi đó, lực lượng Houthi tại Yemen, đồng minh của Iran, tuyên bố đã tấn công tuyến đường ống dẫn dầu East-West của Saudi Arabia nối tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ nhằm đáp trả các hoạt động máy bay không người lái của Saudi Arabia.

Tehran cũng khẳng định vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Trước đó, ông Trump yêu cầu các tàu thuyền phải được tự do đi qua khu vực này.

Giá dầu lao dốc

Sự phản đối của dư luận đối với cuộc chiến đang gây áp lực ngày càng lớn lên ông Trump và đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi đảng này phải bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội.

Theo kết quả khảo sát của Reuters/Ipsos thực hiện cuối tuần qua, tỷ lệ ủng hộ ông Trump tăng lên 37%, cao hơn 3 điểm phần trăm so với tháng trước, sau khi từng chạm mức thấp nhất trong nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, chỉ khoảng một phần ba người Mỹ ủng hộ cuộc chiến với Iran, mức thấp nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Phần lớn người được khảo sát cho rằng ông Trump chưa giải thích rõ mục tiêu của chiến dịch quân sự.

Việc Mỹ chấm dứt chiến dịch không kích kéo dài 13 ngày liên tiếp cùng những tín hiệu tích cực về đàm phán đã khiến giá dầu giảm mạnh. Dầu WTI giảm 8.21% xuống còn 81.98 USD/thùng, trong khi dầu Brent lao dốc 9.31% xuống còn 87.77 USD/thùng.

Theo một quan chức Mỹ và nhiều hãng truyền thông, quyết định tạm dừng không kích của ông Trump được đưa ra sau khi quân đội đánh giá chiến dịch đã đạt đến giới hạn hiệu quả.

Quan chức này cho biết các chỉ huy quân sự đã báo cáo với Tổng thống rằng số lượng mục tiêu còn lại rất hạn chế, trong khi Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, bày tỏ lo ngại về việc kho dự trữ đạn dược trên không đang cạn dần.

Ông Trump bác bỏ thông tin cho rằng quân đội Mỹ thiếu đạn dược, khẳng định lực lượng này đang nhanh chóng bổ sung kho dự trữ sau khi chuyển nhiều vũ khí cho Ukraine. Ông cũng cho biết muốn tăng cường các loại vũ khí hiện đại hơn.

Iran tuyên bố chặn sáu tàu tại eo biển Hormuz

Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời một nguồn tin cho biết nước này đã buộc sáu tàu "vi phạm" quay đầu trong ngày thứ Hai sau khi các tàu này tìm cách đi qua eo biển Hormuz mà không được phép.

Ông Trump phát động chiến dịch không kích mới nhằm vào Iran sau khi Tehran tấn công các tàu di chuyển theo tuyến hàng hải do Mỹ khuyến nghị, vốn khuyến khích tàu thuyền đi sát bờ biển Oman.

Iran khẳng định tàu thuyền chỉ được phép đi qua tuyến hàng hải trên eo biển Hormuz nằm gần bờ biển nước này, khu vực do Tehran kiểm soát và nơi họ dự định áp dụng phí quá cảnh.

Hai tuần không kích trở lại của Mỹ đã khiến hàng chục người thiệt mạng tại Iran, đồng thời phá hủy nhiều cây cầu, đường hầm ở khu vực phía nam cùng các mục tiêu quân sự.

Ở chiều ngược lại, bốn binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công đáp trả nhằm vào căn cứ quân sự của Mỹ tại các quốc gia láng giềng. Iran cũng tấn công hạ tầng dân sự tại các nước vùng Vịnh và tuyên bố đây là hành động trả đũa các cuộc không kích của Mỹ.

Hiện vẫn chưa rõ Washington có thể sử dụng những biện pháp nào để buộc Iran từ bỏ quyền kiểm soát thực tế đối với eo biển Hormuz.

Washington và Tehran đã đạt được một khuôn khổ đàm phán vào tháng 6, dự kiến tổ chức trước cuối tháng 8 nhằm giải quyết các vấn đề trọng tâm như chương trình hạt nhân của Iran.

Tuy nhiên, hai bên vẫn bất đồng trong cách diễn giải nội dung liên quan đến eo biển Hormuz. Mỹ cho rằng thỏa thuận yêu cầu Iran bảo đảm quyền tự do hàng hải, trong khi Tehran khẳng định văn bản này cho phép nước này tiếp tục giám sát hoạt động quá cảnh qua eo biển.