OPEC+ nâng hạn ngạch khai thác, áp lực dư cung trở lại thị trường dầu mỏ

Bảy thành viên chủ chốt của OPEC+, gồm các nước OPEC cùng các đồng minh như Nga, đã nhất trí tại cuộc họp ngày Chủ nhật nâng hạn ngạch thêm 188,000 thùng/ngày từ tháng 8. Như vậy, tổng mức tăng kể từ tháng 4 sẽ đạt gần 800,000 thùng/ngày.

Câu trả lời cho câu hỏi đầu tiên phụ thuộc vào việc eo biển Hormuz có tiếp tục được duy trì thông suốt hay không và lưu lượng vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải này có thể phục hồi về gần mức trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28/2.

Tuy nhiên, đánh giá nguồn cung không nên chỉ dựa vào lượng dầu đi qua eo biển Hormuz. Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vẫn đang sử dụng các cảng nằm ngoài tuyến đường này để xuất khẩu dầu.

Ngay cả khi tính tổng lượng dầu xuất khẩu của toàn khu vực Trung Đông, nguồn cung vẫn chưa phục hồi hoàn toàn. Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày vào ngày 17/6, lượng xuất khẩu đã cải thiện nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với trước chiến sự.

Theo dữ liệu của Kpler, xuất khẩu dầu thô của Trung Đông trong tháng 6 đạt 9.62 triệu thùng/ngày, chỉ bằng khoảng một nửa mức bình quân 18.4 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi xung đột bùng phát.

Trong tháng 7, lượng xuất khẩu được theo dõi ở mức 9.99 triệu thùng/ngày và nhiều khả năng còn được điều chỉnh tăng khi có thêm dữ liệu. Tuy vậy, con số này vẫn cho thấy nguồn cung từ Trung Đông còn bị hạn chế, trong khi lượng dầu bổ sung từ châu Mỹ và châu Phi chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt.

Dù vậy, ngành dầu khí nhiều lần chứng minh khả năng thích ứng nhanh với các cú sốc. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục mở cửa, các nhà sản xuất hoàn toàn có thể gia tăng sản lượng và xuất khẩu trong thời gian tới.

Thị trường đang đặt cược vào nguy cơ dư cung

Diễn biến trên thị trường dầu kỳ hạn cho thấy giới đầu tư tin rằng OPEC+ sẽ thực hiện được kế hoạch tăng sản lượng. Đồng thời, thị trường cũng kỳ vọng nguồn cung bổ sung sẽ đến từ UAE – nước đã rời OPEC+ – cũng như từ Iran.

Trong phiên giao dịch đầu tuần tại châu Á, giá dầu Brent dao động quanh 71.72 USD/thùng, thấp hơn mức đóng cửa 72.12 USD/thùng hôm 3/7 và cũng thấp hơn mức 72.48 USD/thùng ghi nhận ngay trước khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Điều này cho thấy thị trường đang quay trở lại kịch bản dư cung vốn chi phối trước khi xung đột Iran bùng phát.

Nếu chuỗi cung ứng được khôi phục và cả OPEC+ lẫn các nhà sản xuất ngoài khối đều tăng được sản lượng như kế hoạch, kịch bản dư cung sẽ có cơ sở. Tuy nhiên, nguy cơ xung đột giữa Mỹ và Iran tái diễn vẫn là rủi ro lớn nhất đối với thị trường.

Nhu cầu từ Trung Quốc sẽ quyết định diễn biến giá dầu

Một yếu tố quan trọng khác là nhu cầu từ Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới.

Trong thời gian xảy ra chiến sự, giá dầu Brent không vượt quá 126 USD/thùng một phần do Trung Quốc cắt giảm mạnh lượng mua dầu.

Theo Kpler, lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc trong tháng 6 chỉ đạt 5.84 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ và chỉ bằng khoảng một nửa so với trước chiến tranh.

Xu hướng này vẫn tiếp diễn trong tháng 7, khi lượng nhập khẩu hiện được theo dõi ở mức 5.31 triệu thùng/ngày, dù số liệu có thể được điều chỉnh tăng sau khi hoàn tất thống kê.

Câu hỏi đặt ra là khi nào Trung Quốc sẽ quay trở lại thị trường. Kinh nghiệm nhiều năm cho thấy các nhà máy lọc dầu của nước này thường tăng mua khi giá dầu giảm xuống mức đủ hấp dẫn và giảm nhập khẩu khi giá tăng.

Các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ nhiều khả năng sẽ quay lại thị trường trước, có thể ngay trong tháng 8. Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, các tập đoàn lọc dầu quốc doanh cũng sẽ nối lại hoạt động mua vào, dù tác động lên số liệu nhập khẩu có thể chỉ xuất hiện từ quý IV.

Diễn biến nhu cầu từ Trung Quốc vì vậy sẽ là yếu tố then chốt quyết định liệu lượng dầu bổ sung từ OPEC+ có được thị trường hấp thụ hay sẽ khiến tình trạng dư cung toàn cầu trở nên nghiêm trọng hơn.