Pakistan tiết lộ: Mỹ - Iran sắp ký kết biên bản vắn để chấm dứt chiến tranh

Nguồn tin này xác nhận thông tin trước đó của hãng truyền thông Mỹ Axios là đúng. Axios đã trích dẫn hai quan chức Mỹ và hai nguồn tin khác biết rõ về các cuộc thảo luận. "Chúng tôi sẽ sớm hoàn tất việc này. Chúng tôi đang đến rất gần," nguồn tin Pakistan cho biết.

Theo Axios, Mỹ chờ Iran phản hồi một số điểm quan trọng trong vòng 48 giờ tới. Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Các điều khoản trong thỏa thuận gồm: Iran cam kết tạm dừng làm giàu hạt nhân; Mỹ gỡ bỏ các lệnh trừng phạt và trả lại hàng tỷ USD tài sản của Iran đang bị đóng băng; cả hai bên gỡ bỏ các hạn chế đi lại qua Eo biển Hormuz.

Biên bản một trang gồm 14 điểm này đang được đàm phán giữa hai đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner với một số quan chức Iran, theo cả hình thức trực tiếp và qua trung gian.

Biên bản sẽ tuyên bố chấm dứt chiến tranh và mở ra giai đoạn đàm phán 30 ngày để xây dựng thỏa thuận chi tiết về ba nội dung: mở lại eo biển, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và gỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ. Trong giai đoạn này, các hạn chế của Iran với tàu thuyền và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ được gỡ bỏ từ từ. Nếu đàm phán thất bại, Mỹ có thể áp đặt phong tỏa trở lại hoặc tiếp tục hành động quân sự.

Trước đó, ông Trump đã tạm dừng "Dự án Tự Do" – chiến dịch hộ tống tàu thuyền qua eo biển công bố hôm Chủ Nhật. Chiến dịch này không khôi phục được lưu thông đáng kể, mà còn khiến Iran tấn công thêm vào tàu thuyền và các mục tiêu ở những nước láng giềng. Trong vụ mới nhất, một tàu container của Pháp đã bị tấn công, các thủy thủ bị thương đã được sơ tán.

Ông Trump nói các cuộc đàm phán đã đạt "tiến triển lớn". "Lệnh phong tỏa vẫn được giữ nguyên hiệu lực, nhưng Dự án Tự Do sẽ được tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem Thỏa thuận có được hoàn tất và ký kết hay không," ông viết trên mạng xã hội.

Đề xuất Iran đưa ra tuần trước cũng gồm 14 điểm, yêu cầu gác lại vấn đề hạt nhân cho đến khi chiến tranh kết thúc và tranh chấp hàng hải được giải quyết.

Trong chuyến thăm Trung Quốc hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi không nhắc đến phát ngôn của ông Trump nhưng khẳng định Tehran muốn có "một thỏa thuận công bằng và toàn diện". Ông cũng đã điện đàm với Ngoại trưởng Saudi Arabia, nhấn mạnh tầm quan trọng của ngoại giao khu vực để ngăn căng thẳng leo thang.

Eo biển bị đóng từ cuối tháng Hai

Từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh, Iran đã đóng cửa eo biển với mọi tàu thuyền, trừ tàu của họ. Đến tháng 4, Washington áp lệnh phong tỏa riêng nhằm vào các cảng của Iran.

Chiến dịch Dự án Tự Do không thuyết phục được các tàu thương mại rằng tuyến đường này an toàn, mà còn khiến Iran tấn công thêm. Iran tuyên bố đang mở rộng vùng kiểm soát ra cả vùng bờ biển dài của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ở phía bên kia eo biển. Máy bay không người lái và tên lửa Iran đã bắn trúng nhiều tàu, trong đó có một tàu hàng Hàn Quốc báo cáo có vụ nổ trong buồng máy. Tehran cũng nhiều lần tấn công các mục tiêu tại UAE, gồm cả cảng dầu lớn duy nhất nằm ngoài eo biển – nơi cho phép UAE xuất khẩu một phần dầu mà không cần đi qua eo biển.