RBA sẽ chuẩn bị tốt hơn để ứng phó với các cuộc khủng hoảng trong tương lai

Phát biểu tại Sydney hôm thứ Hai, ông Kent, người phụ trách mảng thị trường tài chính của RBA, nhấn mạnh rằng lãi suất tiền mặt (cash rate) vẫn là công cụ chính và được ưu tiên trong điều hành chính sách tiền tệ.

"Tuy nhiên, các công cụ bổ sung có thể đóng vai trò quan trọng trong những giai đoạn đặc biệt và mang lại sự hỗ trợ thêm cho nền kinh tế, dù chúng phức tạp hơn và đi kèm nhiều rủi ro hơn," ông nói.

Trong đại dịch Covid-19, RBA đã hạ lãi suất xuống mức thấp kỷ lục 0.1%, đồng thời triển khai chương trình kiểm soát lợi suất trái phiếu và chương trình mua trái phiếu quy mô lớn. Khi đó, Thống đốc Philip Lowe cũng đưa ra định hướng chính sách dựa trên mốc thời gian, nhưng cách tiếp cận này đã gặp khó khăn khi lạm phát tăng mạnh sau đại dịch.

Ông Kent trình bày về khuôn khổ mới đối với các công cụ chính sách tiền tệ bổ sung trong môi trường lãi suất thấp, được Hội đồng Chính sách Tiền tệ của RBA công bố cùng ngày.

Theo ông, khi lãi suất đã ở mức thấp, Hội đồng có thể sẽ ít chấp nhận hơn việc lạm phát giảm xuống dưới mục tiêu 2-3%.

"Trong những trường hợp đó, Hội đồng có thể lựa chọn phản ứng sớm và quyết liệt hơn trước các cú sốc làm giảm lạm phát bằng cách chủ động hạ lãi suất tiền mặt," ông cho biết.

Các công cụ bổ sung chỉ đóng vai trò hỗ trợ

Theo khuôn khổ mới của RBA:

• Các chương trình cho vay ưu đãi đối với ngân hàng có thể giúp nới lỏng điều kiện tài chính và hỗ trợ nền kinh tế, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào thiết kế chính sách và bối cảnh kinh tế.
• Chương trình mua trái phiếu kéo dài có thể mang lại hiệu quả thấp hơn tại Australia so với nhiều nền kinh tế phát triển khác, đồng thời làm gia tăng rủi ro tài chính đối với bảng cân đối kế toán của RBA.
• Kinh nghiệm cho thấy việc mua trái phiếu chính phủ phát huy hiệu quả nhất khi được sử dụng như công cụ mục tiêu nhằm khôi phục hoạt động của thị trường trong giai đoạn căng thẳng.
• Chính sách định hướng tương lai (forward guidance) có thể hỗ trợ nền kinh tế nếu gắn với các cam kết rõ ràng, nhưng việc triển khai trên thực tế rất khó và nên phụ thuộc vào diễn biến kinh tế.
• Công cụ kiểm soát lợi suất trái phiếu không phù hợp trong môi trường có mức độ bất định cao, khi triển vọng kinh tế có thể thay đổi nhanh chóng.

"Tóm lại, sự hỗ trợ quan trọng nhất trong đại dịch đến từ việc hạ lãi suất xuống mức thấp chưa từng có và duy trì ở mức đó. Các công cụ bổ sung có thể tăng cường hiệu quả của chính sách, nhưng ngoài việc xử lý căng thẳng nghiêm trọng trên thị trường, tác động của chúng thường khá hạn chế và các rủi ro cần được quản lý cẩn trọng," ông Kent nói.

Khi được hỏi về tần suất sử dụng các công cụ này trong tương lai, ông Kent cho biết trong các cuộc suy thoái, ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế phát triển thường phải cắt giảm khoảng 400 điểm cơ bản lãi suất. Trong bối cảnh lãi suất trung tính của Australia vào khoảng 3.6%, RBA có thể vẫn cần sử dụng thêm các công cụ hỗ trợ khi dư địa cắt giảm lãi suất truyền thống không còn nhiều.

Sau chương trình nới lỏng định lượng trong đại dịch, RBA rơi vào tình trạng vốn chủ sở hữu âm và không thể nộp cổ tức cho Chính phủ Australia.

Trả lời câu hỏi liệu chính phủ có nên hỗ trợ ngân hàng trung ương bù đắp các khoản lỗ từ chương trình mua trái phiếu trong các cuộc khủng hoảng hay không, ông Kent cho biết RBA đã chủ động không lựa chọn phương án này nhằm bảo đảm tính độc lập và duy trì khoảng cách cần thiết với chính phủ trong mắt thị trường, do các giao dịch mua trái phiếu đều được thực hiện trên thị trường thứ cấp.