RBNZ đối mặt bài toán khó khi lạm phát tăng nhưng thị trường lao động suy yếu

Các nhà hoạch định chính sách dự báo cú sốc năng lượng từ xung đột Iran sẽ đẩy lạm phát lên khoảng 4.3% trong những tháng tới, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 1%-3% của RBNZ. Tuy nhiên, điều này diễn ra trong bối cảnh thị trường lao động đang suy yếu rõ rệt.

Dù vậy, lựa chọn chính sách của RBNZ khá rõ ràng. Năm 2023, chính phủ liên minh do Đảng Quốc gia lãnh đạo đã loại bỏ mục tiêu hỗ trợ việc làm tối đa khỏi nhiệm vụ của ngân hàng trung ương, đưa kiểm soát lạm phát trở thành ưu tiên hàng đầu.

Phó Thống đốc Karen Silk cho biết RBNZ vẫn quan tâm đến việc hạn chế biến động không cần thiết đối với sản lượng và việc làm, nhưng mục tiêu kiểm soát lạm phát hiện là ưu tiên số một.

Tại cuộc họp tháng trước, RBNZ đã quyết định giữ nguyên lãi suất sau cuộc bỏ phiếu được đánh giá là sít sao nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương vẫn phát tín hiệu có thể tăng thêm ít nhất hai lần, mỗi lần 0.25 điểm phần trăm trước cuối năm.

Trong khi đó, RBNZ dự báo tỷ lệ thất nghiệp sẽ duy trì quanh mức 5.4% trong ít nhất một năm tới. Tỷ lệ thất nghiệp trong quý I đạt 5.3%, chỉ thấp hơn đôi chút so với mức cao nhất trong 10 năm.

Các nhà kinh tế cho rằng việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ trong bối cảnh thị trường lao động yếu có thể gây thêm áp lực lên tăng trưởng và thu nhập hộ gia đình.

Faraz Syed, chuyên gia kinh tế cấp cao của Citi, nhận định nếu New Zealand vẫn duy trì cơ chế "mục tiêu kép" gồm kiểm soát lạm phát và hỗ trợ việc làm, sẽ rất khó để biện minh cho việc tăng lãi suất ở thời điểm hiện nay.

Đảng Lao động cân nhắc khôi phục mục tiêu kép

Đảng Lao động đối lập, bên từng đưa cơ chế mục tiêu kép vào hoạt động năm 2018, cho biết đang nghiêm túc xem xét khôi phục chính sách này nếu giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử ngày 7/11.

Người phát ngôn tài chính của đảng, Barbara Edmonds, cho rằng cơ chế mục tiêu kép cho phép Ủy ban Chính sách Tiền tệ cân nhắc cả lạm phát lẫn việc làm bền vững khi đưa ra quyết định.

Áp lực thất nghiệp gia tăng đang tạo thêm thách thức cho Thủ tướng Christopher Luxon trước thềm cuộc bầu cử. Khi ông lên nắm quyền năm 2023, lạm phát là vấn đề cấp bách nhất, trong khi thị trường lao động vẫn tương đối mạnh.

Hiện nay, nền kinh tế New Zealand đối mặt nguy cơ đình lạm khi tăng trưởng yếu nhưng áp lực giá cả vẫn cao. Nhiều chuyên gia cảnh báo việc tiếp tục tăng lãi suất có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis bảo vệ lập trường của chính phủ, cho rằng tập trung vào ổn định giá cả vẫn là cách tốt nhất để tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế và việc làm trong dài hạn.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy cuộc đua bầu cử vẫn rất sít sao. Trong khi Đảng Lao động được đánh giá có lợi thế trong các vấn đề như lạm phát, nhà ở và thất nghiệp, Đảng Quốc gia vẫn được xem là có năng lực hơn trong quản lý tổng thể nền kinh tế.

Các nhà phân tích nhận định thất nghiệp có thể trở thành một trong những chủ đề tranh luận quan trọng nhất trong chiến dịch tranh cử sắp tới.