Tại sao chênh lệch lợi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn thúc đẩy USD/JPY

Tổng quan thị trường

Lãi suất vẫn là yếu tố quan trọng nhất chi phối thị trường Nhật Bản. Chênh lệch lớn giữa lợi suất trái phiếu Mỹ và Nhật tiếp tục gây áp lực làm đồng JPY mất giá và giữ USD/JPY ở mức cao. Điều này khiến BoJ rơi vào tình thế khó xử. Nếu BoJ tăng lãi suất chậm, đồng JPY sẽ giảm giá thêm và làm giá hàng nhập khẩu tăng lên. Ngược lại, nếu tăng nhanh, nền kinh tế vốn còn yếu có thể bị ảnh hưởng tiêu cực.

Chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật vẫn là động lực chính

Nguyên nhân chính khiến đồng JPY suy yếu là khoảng cách lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ. BoJ giữ lãi suất chính sách ở mức 0.75% trong tháng 3, trong khi Fed duy trì lãi suất trong khoảng 3.5% đến 3.75%. Khoảng cách lớn này tạo điều kiện cho nhà đầu tư vay JPY với chi phí thấp rồi đổi sang USD để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn, từ đó làm nhu cầu USD tăng và JPY yếu đi, bất chấp biến động thị trường.

đồng JPY yếu không chỉ do yếu tố tâm lý ngắn hạn mà là vấn đề có tính dài hạn và mang tính cấu trúc. Khi thị trường tin rằng Fed sẽ giữ chính sách ổn định trong khi BoJ vẫn thận trọng, USD sẽ tiếp tục mạnh hơn JPY. Vì vậy, USD/JPY khó giảm mạnh ngay cả khi căng thẳng địa chính trị giảm và nhu cầu trú ẩn vào USD giảm, vì yếu tố chính là chênh lệch lợi suất vẫn còn lớn.

Đây là lý do khiến cuộc tranh luận hiện tại trở nên nhạy cảm. CPI tiêu đề của Nhật đạt 1.3% so với cùng kỳ vào tháng 2/2026, thấp hơn so với trước đó. Tuy nhiên, BoJ vẫn cho biết sẽ tiếp tục tăng lãi suất nếu triển vọng kinh tế và lạm phát diễn ra đúng như dự kiến.

Ngân hàng trung ương không muốn ra quyết định chỉ dựa vào một số liệu lạm phát trong một tháng. BoJ theo dõi nhiều yếu tố cùng lúc như tiền lương, chi phí nhập khẩu, giá năng lượng và kỳ vọng lạm phát. Nếu hành động chậm, đồng JPY yếu sẽ làm giá nhập khẩu tăng và gây thêm áp lực lạm phát.

Lợi suất trái phiếu có ảnh hưởng tới USD/JPY hơn là tin tức

USD đã giảm xuống mức thấp nhất trong 7 tuần khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, điều này cải thiện tâm lý thị trường và làm giảm nhu cầu nắm giữ USD như tài sản an toàn. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng mạnh. Tuy nhiên, đồng JPY chỉ tăng nhẹ và USD/JPY vẫn ở quanh mức 158.6, cho thấy yếu tố lãi suất vẫn chi phối chính.

Ở thời điểm hiện tại, yếu tố lãi suất vẫn ủng hộ USD/JPY ở mức cao. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm khoảng 4.25% vào ngày 17/4, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản là 2.42%.

Khoảng chênh lệch này tuy nhỏ hơn so với lãi suất chính sách nhưng vẫn đủ để duy trì dòng tiền vào USD. Đồng JPY khó tăng mạnh khi lợi suất trái phiếu Mỹ vẫn cao hơn rõ rệt so với Nhật, trừ khi thị trường bắt đầu kỳ vọng BoJ sẽ tăng lãi suất mạnh hơn. Đồng thời, lợi suất trái phiếu Nhật đã có xu hướng tăng rõ từ năm 2023.

Cảnh báo của Kanda trở nên quan trọng trong bối cảnh đường cong lợi suất, tức là sự thay đổi lợi suất theo các kỳ hạn khác nhau. Nếu một ngân hàng trung ương bị xem là phản ứng chậm khi lạm phát đã xuất hiện, đồng tiền của nước đó có thể mất giá. Tại Nhật Bản, đồng JPY yếu làm giá nhập khẩu tăng, đặc biệt là năng lượng và thực phẩm, từ đó làm lạm phát tăng thêm. Điều này cho thấy các quyết định tiếp theo của BoJ rất quan trọng đối với cả thị trường tiền tệ và trái phiếu.

Xét về kỹ thuật, USD/JPY vẫn đang trong xu hướng tăng. Cặp tiền này đang tích lũy quanh vùng 160, đây là mức giá mà trước đó khó vượt qua. Nếu vượt được mức này, tỷ giá có thể tăng nhanh hơn.

Tại sao BoJ bị kẹt giữa lạm phát và tăng trưởng

BoJ đang phải đưa ra một quyết định khó. Một mặt, họ không muốn làm kinh tế yếu đi. Mặt khác, họ không thể tiếp tục bỏ qua tác động của đồng JPY yếu. Đồng JPY yếu trong thời gian dài, cùng với tiền lương tăng trong gần 4 năm, khiến lạm phát duy trì quanh mục tiêu chủ yếu do giá nhập khẩu tăng. Điều này cho thấy áp lực lạm phát không chỉ là tạm thời.

Theo IMF, BoJ có thể không cần phản ứng mạnh với cú sốc lạm phát liên quan đến xung đột Iran vì tác động lan rộng không lớn. IMF dự báo BoJ sẽ tăng lãi suất dần lên khoảng 1.50% vào cuối năm 2027, tức là tăng từ từ để tránh gây sốc cho nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu thị trường cho rằng BoJ hành động chậm do thiếu quyết đoán, thì chi phí của việc chờ đợi sẽ tăng lên, ví dụ như đồng JPY tiếp tục yếu và lạm phát tăng.

Vì vậy, quyết định của BoJ không chỉ dựa vào dữ liệu mà còn phụ thuộc vào mức độ thị trường tin rằng BoJ sẽ kiểm soát được tình hình. Khi lạm phát vẫn ổn định và đồng JPY không biến động mạnh, BoJ có thể điều chỉnh theo tốc độ của mình. Nhưng nếu USD/JPY tăng nhanh vượt 160, áp lực buộc BoJ phải tăng lãi suất nhanh sẽ tăng lên. Khi đó, thị trường có thể buộc BoJ phải hành động sớm hơn dự kiến.

Triển vọng trong thời gian tới

Lãi suất vẫn là yếu tố chính dẫn dắt thị trường Nhật Bản. Chênh lệch lớn giữa lợi suất trái phiếu Mỹ và Nhật tiếp tục khiến USD mạnh hơn và gây áp lực lên JPY. Vì vậy, BoJ không thể hành động quá chậm vì sẽ làm đồng JPY yếu thêm và tăng chi phí nhập khẩu, đồng thời duy trì rủi ro lạm phát. Tuy nhiên, BoJ cũng không thể tăng lãi suất quá nhanh vì có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế. Điều này khiến BoJ phải rất cẩn trọng trong việc cân bằng giữa hai nhiệm vụ, trong đó uy tín đóng vai trò quan trọng. Khi thị trường cho rằng BoJ phản ứng chậm hơn so với diễn biến thực tế, USD/JPY và lợi suất trái phiếu có thể tăng mạnh và buộc BoJ phải đưa ra các biện pháp mạnh hơn.