Thị trường chứng khoán 2025: Khi tham vọng át đi nỗi sợ hãi?

Trong bối cảnh rủi ro chính trị trong nước và quốc tế gia tăng trong năm 2025, cần tập trung phân tích các yếu tố cốt lõi:
a) Xu hướng tăng của thị trường sẽ duy trì cho đến khi thặng dư thanh khoản suy giảm, rủi ro suy thoái trở nên cấp bách, hoặc lạm phát tái diễn;
b) Đà tăng tiếp theo sẽ đẩy định giá cổ phiếu - vốn đã ở mức cao - lên cao hơn nữa, dẫn đến tiềm năng sinh lời dài hạn kém khả quan.

Thị trường khởi đầu năm đầy thách thức do tác động từ lợi suất trái phiếu tăng cao. Tuy nhiên, thặng dư thanh khoản - đo lường bằng tốc độ tăng trưởng cung tiền so với tăng trưởng kinh tế - vẫn duy trì ở mức cao. Điều này phản ánh lượng tiền dư thừa vượt nhu cầu của nền kinh tế thực tế và có thể chảy vào các tài sản rủi ro.

Cổ phiếu đang được hỗ trợ bởi dòng thanh khoản mạnh mẽ

Khả năng xảy ra suy thoái kinh tế trong ngắn hạn đang giảm dần. Nhóm ngành dịch vụ vẫn duy trì đà tăng trưởng vững chắc, và ngành sản xuất - vốn là chỉ báo đi đầu của nền kinh tế - đang cho thấy dấu hiệu phục hồi sau giai đoạn trì trệ trong năm 2024.

Tuy nhiên, năm 2025 tiềm ẩn nhiều bất ổn khi Donald Trump chuẩn bị triển khai loạt chính sách mới, và các cú sốc ngoại sinh chưa thể dự báo chính xác. Những yếu tố này sẽ tác động đến thị trường thông qua kênh thanh khoản và hoạt động kinh tế.

Mức định giá cao kỷ lục hiện tại cho thấy khả năng điều chỉnh sâu. Hệ số P/E dự phóng của S&P 500 đang ở mức cao nhất kể từ thời kỳ hậu đại dịch và bong bóng công nghệ dot-com - hai giai đoạn kết thúc bằng thị trường giá giảm sâu.

Tâm lý lạc quan đang lan rộng. Tỷ lệ sở hữu cổ phiếu chưa từng đạt mức cao như hiện tại trong bối cảnh định giá đang bị kéo căng. Tỷ trọng đầu tư vào cổ phiếu của các hộ gia đình, nhà đầu tư nước ngoài và các tổ chức tài chính đang ở mức cao kỷ lục. Các nhà đầu tư bi quan gần như biến mất.

Các hệ số định giá của chỉ số S&P 500 đang ở mức cao nhất kể từ thời kỳ bong bóng đại dịch và bong bóng công nghệ dot-com

Vậy nguồn gốc của các cú sốc tiềm tàng có thể đến từ đâu?

Thị trường lao động đang có dấu hiệu suy yếu, tuy nhiên chưa thể xác định liệu tỷ lệ thất nghiệp có tăng vọt như các chu kỳ trước đây hay không. Các số liệu thống kê bị ảnh hưởng đáng kể bởi đại dịch và làn sóng nhập cư bất hợp pháp.

Nhiều ý kiến cho rằng việc đe dọa áp thuế sẽ được sử dụng như đòn bẩy đàm phán để đổi lấy các nhượng bộ khác có lợi cho Mỹ. Tuy nhiên, nhiệm kỳ đầu của Trump cho thấy không nên chủ quan với rủi ro chiến tranh thương mại. Thị trường từng rơi vào giai đoạn điều chỉnh đầu năm 2018 khi các biện pháp thuế quan được áp dụng.

Bên cạnh đó, lạm phát vẫn dai dẳng và có thể tăng trở lại. Nếu Fed chủ động can thiệp sớm, lãi suất thực sẽ tăng cao hơn. Điều này sẽ thu hẹp thanh khoản và làm gián đoạn đà tăng của thị trường cổ phiếu.

Hành vi đầu cơ trên thị trường chứng khoán đang ngày càng nóng lên. Tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) đang là động lực thúc đẩy mạnh mẽ.

Tuy nhiên, với định giá bị đẩy cao hiện nay, tâm lý cực kỳ lạc quan có thể nhanh chóng chuyển sang hoảng loạn cực độ, và trong năm 2025, thị trường có thể sụp đổ bởi bất kỳ yếu tố nào: thuế quan, lạm phát, việc làm, hay những rủi ro chưa lường trước được.