Thụy Sĩ tăng trưởng mạnh nhất trong hai năm, ngay trước khi chịu tác động thuế quan từ Mỹ

Con số này không chỉ vượt xa mức 0.5% của quý cuối năm 2024, mà còn vượt mọi dự báo của các chuyên gia kinh tế được Bloomberg khảo sát, cho thấy nền kinh tế Thụy Sĩ đang vận hành mạnh mẽ hơn kỳ vọng.

Theo ước tính sơ bộ được công bố bởi Ban Thư ký Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) vào ngày 15/5, đà tăng trưởng này chủ yếu được thúc đẩy bởi khu vực dịch vụ, trong khi lĩnh vực công nghiệp – vốn đang đối mặt với nhiều thách thức từ môi trường thương mại toàn cầu – cũng thể hiện dấu hiệu hồi phục nhất định. SECO nhấn mạnh: “Tăng trưởng lần này được thúc đẩy rõ rệt từ ngành dịch vụ, với sự mở rộng tổng thể của lĩnh vực sản xuất công nghiệp.”

Tuy nhiên, động lực tăng trưởng tích cực này đang đứng trước nguy cơ bị lu mờ bởi các biện pháp thuế quan mới từ phía Mỹ. Ngày 2/4, Tổng thống Donald Trump chính thức áp đặt một loạt thuế quan trên diện rộng, khiến Thụy Sĩ – một quốc gia xuất khẩu có độ mở kinh tế cao – lập tức chịu sức ép lớn. Chính phủ Thụy Sĩ đã phải rút lại dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2025, thể hiện mức độ lo ngại sâu sắc về tác động tiêu cực từ chính sách thương mại của Washington.

Không chỉ là vấn đề thuế suất, mối lo ngại còn đến từ diễn biến tỷ giá. Việc đồng franc Thụy Sĩ tăng giá sau các động thái bảo hộ thương mại của Mỹ đang làm xói mòn sức cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu nước này. Nhiều hiệp hội ngành nghề tại Thụy Sĩ đã lên tiếng cảnh báo rằng các mức thuế do Mỹ áp dụng – vốn theo tuyên bố ban đầu của ông Trump còn cao hơn cả các biện pháp đang áp với Liên minh châu Âu – sẽ làm tổn thương trực tiếp đến khả năng duy trì thị phần và biên lợi nhuận của doanh nghiệp Thụy Sĩ trên thị trường toàn cầu.

Trước tình thế cấp bách, chính phủ Thụy Sĩ đã khẩn trương mở các kênh đối thoại trực tiếp với phía Mỹ. Trong những tuần qua, các bộ trưởng Thụy Sĩ đã có hai cuộc gặp với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Cuộc gặp gần nhất, diễn ra tại Geneva vào tuần trước, được Bộ trưởng Tài chính Thụy Sĩ Karin Keller-Sutter mô tả là “mang tính xây dựng”. Bà cũng bày tỏ kỳ vọng Thụy Sĩ sẽ là quốc gia thứ hai, sau Vương quốc Anh, đạt được một thỏa thuận thương mại riêng với chính quyền Trump – điều có thể giúp quốc gia Trung Âu này tránh được phần nào các tác động nghiêm trọng từ chiến tranh thương mại.

Tuy nhiên, khó khăn không dừng lại ở các loại thuế phổ quát. Thụy Sĩ đặc biệt dễ tổn thương nếu Mỹ triển khai các mức thuế mục tiêu theo ngành – mà trong đó, dược phẩm là ví dụ điển hình. Đây hiện là ngành xuất khẩu chủ lực của Thụy Sĩ, với hai tập đoàn đầu tàu là Roche Holding AG và Novartis AG đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng y tế toàn cầu. Việc Tổng thống Trump vừa ký một sắc lệnh hành pháp đe dọa sẽ có hành động pháp lý nếu các công ty dược không hạ giá thuốc ngay trong tuần này đã làm gia tăng đáng kể mức độ bất ổn mà ngành dược Thụy Sĩ phải đối mặt, cả ở phương diện pháp lý lẫn triển vọng thị trường.

Cần lưu ý rằng dữ liệu GDP quý I/2025 của Thụy Sĩ đã được điều chỉnh để loại bỏ tác động từ các sự kiện thể thao lớn – một yếu tố có thể khiến bức tranh tăng trưởng bị bóp méo nếu không được hiệu chỉnh. Là nơi đặt trụ sở của nhiều tổ chức thể thao quốc tế như Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC), Thụy Sĩ có thể ghi nhận dòng doanh thu lớn đổ về trong những năm có Thế vận hội hoặc giải đấu lớn, khiến GDP tăng đột biến mà không phản ánh đúng thực trạng nền kinh tế nội địa. Việc loại trừ yếu tố này giúp cho số liệu tăng trưởng quý I mang tính thực chất và có giá trị phân tích cao hơn.

Bản báo cáo chi tiết về các động lực tăng trưởng, cùng với số liệu điều chỉnh cuối cùng, dự kiến sẽ được công bố vào ngày 2/6 tới. Giới quan sát hiện đang theo dõi sát sao các diễn biến ngoại thương và tỷ giá trong quý II, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ đã bắt đầu triển khai chính sách thương mại mới một cách quyết liệt hơn. Thụy Sĩ – dù có nền tảng vững chắc về ổn định chính sách, chất lượng thể chế và năng lực đổi mới – sẽ phải vận dụng tối đa các công cụ ngoại giao kinh tế, đàm phán thương mại và điều hành vĩ mô để duy trì đà tăng trưởng mong manh vừa mới thiết lập.