Tổng thống Trump phát tín hiệu nới lỏng lập trường dầu mỏ với Cuba giữa khủng hoảng năng lượng

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu rằng ông đang điều chỉnh quan điểm về việc hạn chế các lô hàng dầu đến Cuba, khi cho biết ông “không có vấn đề gì” nếu bất kỳ quốc gia nào tiếp tục cung cấp dầu thô cho nước này, trong bối cảnh một tàu chở dầu của Nga đang tiến gần cảng Cuba với một lô hàng được xem là rất cần thiết.

Một tàu Nga nằm trong danh sách trừng phạt, thuộc “hạm đội bóng tối” của nước này, đã xuất hiện ngoài khơi bờ biển phía đông Cuba vào Chủ nhật, theo dữ liệu theo dõi tàu, và dự kiến cập cảng vào thứ Hai. Lô hàng này được xem là nguồn hỗ trợ quan trọng đối với nền kinh tế Cuba, vốn gần như đình trệ do các hạn chế về nguồn cung năng lượng liên quan đến chính sách của Washington.

Trước đó, Mỹ đã cắt nguồn xuất khẩu dầu từ Venezuela sang Cuba sau khi lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào ngày 3/1. Đồng thời, ông Trump cũng từng cảnh báo sẽ áp thuế trừng phạt đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba, khiến Mexico – một trong những nhà cung cấp lớn – cũng ngừng các lô hàng.

Hệ quả là Cuba không nhận được bất kỳ tàu chở dầu nào trong ba tháng, theo Tổng thống Miguel Diaz-Canel, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng. Tình trạng này dẫn đến việc phân phối xăng bị siết chặt và các đợt mất điện trên diện rộng tại quốc gia hơn 10 triệu dân. Các quan chức y tế cho biết cuộc khủng hoảng cũng ảnh hưởng đến bệnh nhân ung thư, đặc biệt là trẻ em.

Phát biểu với báo chí trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump bày tỏ sự cảm thông với nhu cầu năng lượng của người dân Cuba, đồng thời cho rằng việc tiếp nhận dầu không làm thay đổi đáng kể tình hình của chính phủ Cuba, mà ông dự báo sẽ sớm suy yếu.

“Nếu một quốc gia muốn gửi một ít dầu đến Cuba vào lúc này, tôi không có vấn đề gì với điều đó, dù là Nga hay bất kỳ ai khác,” ông nói.

“Cuba đã ở trong tình trạng rất khó khăn. Họ có một chế độ yếu kém, lãnh đạo không hiệu quả và tham nhũng. Việc có nhận được một tàu dầu hay không sẽ không thay đổi nhiều,” ông Trump nhận định. “Tôi muốn cho phép điều đó vì người dân cần năng lượng cho sinh hoạt.”

Dù bày tỏ sự quan tâm tới người dân Cuba, ông Trump vẫn đưa ra những phát biểu cứng rắn đối với chính phủ nước này và cho biết sẽ tập trung nhiều hơn vào Cuba sau khi giải quyết các vấn đề liên quan đến Iran.

Đầu tháng 3, Mỹ đã kêu gọi Nga hỗ trợ cải thiện nguồn cung dầu toàn cầu, vốn bị gián đoạn bởi xung đột liên quan đến Iran. Tuy nhiên, các biện pháp này vẫn duy trì các hạn chế rõ ràng đối với các giao dịch liên quan đến Cuba, cũng như Iran, Triều Tiên và Crimea.

Tàu Anatoly Kolodkin rời cảng Primorsk của Nga với khoảng 650,000 thùng dầu thô, theo dữ liệu từ LSEG, trong khi một số báo cáo khác cho biết khối lượng có thể lên tới 730,000 thùng.

Truyền thông nhà nước Cuba, Cubadebate, mô tả lô hàng này là một thách thức trực tiếp đối với các biện pháp hạn chế dầu mỏ của Mỹ, đặc biệt khi tàu được hải quân Nga hộ tống qua Eo biển Anh trên hành trình đến Caribe.

Theo The New York Times, dẫn nguồn từ một quan chức Mỹ, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ đã cho phép tàu này tiếp tục hành trình tới Cuba, dù lý do cụ thể chưa được làm rõ. Việc ngăn chặn bằng vũ lực có thể làm gia tăng nguy cơ đối đầu với Nga trong bối cảnh địa chính trị nhạy cảm.

Ông Brett Erickson từ công ty tư vấn Obsidian Risk Advisors cho rằng việc tàu Anatoly Kolodkin cập cảng Cuba là một diễn biến đáng chú ý, đặc biệt sau khi Anh cho phép một tàu khác thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga đi qua Eo biển Anh trong bối cảnh tăng cường kiểm soát.

Ông nhận định Nga đang hưởng lợi từ tình hình địa chính trị hiện tại, đồng thời cung cấp nguồn dầu cần thiết cho Cuba – quốc gia có tầm quan trọng chiến lược ngày càng lớn đối với Moscow, nhất là khi các đồng minh như Syria và Venezuela suy yếu và Iran đang chịu áp lực.

“Havana không cần quá nhiều dầu để duy trì hoạt động. Lượng dầu trên tàu Kolodkin có thể đáp ứng nhu cầu trong khoảng hai tuần rưỡi, nhưng với cách phân phối hiện tại, có thể kéo dài tới khoảng một tháng,” ông Erickson cho biết.