Trái phiếu Mỹ có thể bị định giá sai trong bối cảnh nợ công tăng cao

Hiện tại, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt 4.3%. Đây là mức cao so với những năm gần đây, nhưng vẫn thấp nếu so với tình hình tài chính của Mỹ. Tỷ lệ nợ trên GDP đã đạt 100.2% vào ngày 31 tháng 3, nghĩa là tổng nợ đã lớn hơn quy mô nền kinh tế. Dự báo đến năm 2030, tỷ lệ này có thể tăng lên 107%, cao hơn cả mức đỉnh 106% sau Thế chiến II.

Mặc dù lãi suất đã tăng do lạm phát quay trở lại, lợi suất 4.3% sau khi trừ đi lạm phát kỳ vọng chỉ còn khoảng 2%. Điều này cho thấy mức lợi suất trái phiếu hiện tại chưa phản ánh đầy đủ rủi ro từ nợ công. Thực tế, cảnh báo về nợ đã xuất hiện trong nhiều năm, nhưng thị trường không phản ứng theo hướng thận trọng: nợ tăng nhưng lợi suất trái phiếu không tăng tương ứng.

Một lý do có thể là thị trường kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay, đặc biệt nếu có thay đổi về lãnh đạo như trường hợp Kevin Warsh. Ngoài ra, nhiều nhà đầu tư tin rằng công nghệ AI sẽ giúp kinh tế tăng trưởng nhanh hơn, từ đó tăng nguồn thu ngân sách và giảm áp lực nợ.

Có quan điểm cho rằng thị trường trái phiếu có khả năng dự báo tốt về lạm phát và suy thoái. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thị trường này cũng có thể sai. Việc lợi suất trái phiếu vẫn ở mức thấp có thể là dấu hiệu thị trường đang đánh giá thấp rủi ro hiện tại.

Ngoài yếu tố lạm phát chưa ổn định do giá năng lượng cao và thương mại suy yếu, rủi ro lớn hơn nằm ở dài hạn. Dân số Mỹ đang già hóa, làm tăng chi tiêu và giảm nguồn thu. Dù khả năng vỡ nợ là thấp, Fed có thể phải dùng các biện pháp như tạo lạm phát hoặc nới lỏng định lượng để giảm gánh nặng nợ. Đồng thời, nhu cầu mua trái phiếu trong nước có thể giảm, khiến Mỹ phụ thuộc nhiều hơn vào nhà đầu tư nước ngoài.

Trước đây, các ngân hàng trung ương nước ngoài mua nhiều trái phiếu chính phủ Mỹ để dự trữ và ổn định tiền tệ. Hiện nay, nhu cầu này giảm do lạm phát và thay đổi chính sách. Khoảng trống được lấp bởi nhà đầu tư tư nhân, nhưng nhóm này quan tâm nhiều hơn đến lợi nhuận thay vì sự an toàn.

Một khái niệm quan trọng là “lợi suất tiện lợi”. Đây là phần lợi ích thêm mà nhà đầu tư chấp nhận nhận lợi suất trái phiếu thấp hơn để đổi lấy tính thanh khoản và độ an toàn của trái phiếu chính phủ Mỹ. Hiện nay, lợi ích này đã giảm mạnh, gần như không còn, nghĩa là trái phiếu Mỹ không còn ưu thế lớn như trước.

Ngoài ra, thị trường Mỹ cũng không còn lợi thế tuyệt đối về quy mô. Khi châu Âu tăng phát hành trái phiếu để chi cho quốc phòng và an sinh xã hội, nhà đầu tư có thêm lựa chọn. Điều này tạo cạnh tranh và buộc các quốc gia phải tăng lãi suất để thu hút vốn, gây áp lực lên trái phiếu Mỹ.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra là tại sao lợi suất trái phiếu vẫn chỉ quanh 4.3%. Có thể thị trường đang bỏ qua các yếu tố rủi ro, hoặc đang đặt kỳ vọng quá lớn vào AI. Nếu vậy, mức độ lạc quan của thị trường trái phiếu thậm chí còn cao hơn thị trường cổ phiếu.

Rủi ro từ trái phiếu định giá quá cao đáng lo ngại vì trái phiếu là nền tảng định giá cho toàn bộ hệ thống tài chính. Khi lợi suất trái phiếu tăng, chi phí vay vốn sẽ tăng theo, ảnh hưởng đến doanh nghiệp, người tiêu dùng và ngân hàng. Lãi suất vay mua nhà tăng, thanh khoản hệ thống giảm, và các loại tài sản khác cũng bị điều chỉnh giá.

Dù lợi suất trái phiếu đã trên 4%, mức này vẫn chưa phản ánh đầy đủ các rủi ro hiện tại. Tuy nhiên, không ai có thể xác định chính xác khi nào thị trường sẽ điều chỉnh mạnh. Vì vậy, dù có dấu hiệu đáng lo ngại, thị trường vẫn tiếp tục vận hành mà chưa xuất hiện biến động lớn.