Trái phiếu và vàng đồng loạt giảm: Dấu hiệu khủng hoảng lan rộng trên thị trường tài chính Mỹ ?

Tiết kiệm, quỹ hưu trí và tài khoản đầu tư của người dân Mỹ bị ảnh hưởng nặng. Đây là một giai đoạn thiệt hại tài sản nặng nề, không cần thiết, có thể khiến niềm tin vào thị trường Mỹ sụt giảm lâu dài.

Tình hình thậm chí có thể xấu đi nhanh chóng. Các quỹ đầu cơ và nhà đầu tư đang thua lỗ, và khi điều này xảy ra, thị trường có thể rơi vào vòng xoáy tiêu cực tự khuếch đại.

Một dấu hiệu đáng chú ý là trái phiếu kho bạc Mỹ ban đầu tăng giá do nhà đầu tư tìm nơi trú ẩn, nhưng sau đó lại bị bán tháo mạnh — cho thấy họ đang bán bất kỳ thứ gì có thể bán để bù lỗ chỗ khác. Vàng, thường là tài sản an toàn trong khủng hoảng, cũng bị bán ra mạnh vào cuối tuần qua.

Khi cả tài sản rủi ro và tài sản an toàn cùng giảm giá, đó là lúc rủi ro hệ thống trở nên nghiêm trọng. Tình huống tương tự từng xảy ra trong khủng hoảng Covid-19 năm 2020.

Hiện tại, áp lực đến từ hai hướng: nhà đầu tư rút tiền khỏi quỹ, buộc các quỹ phải bán tài sản để trả lại tiền, và các ngân hàng liên tục đưa ra lệnh gọi ký quỹ (margin call), buộc các quỹ đầu cơ bổ sung tiền mặt nhanh chóng. Tốc độ gọi ký quỹ hiện đang ở mức cao nhất kể từ thời kỳ đại dịch.

Thị trường đang lo ngại điều gì đó có thể "sụp đổ" bất ngờ. Các quỹ đầu cơ dè chừng lẫn nhau, cố đoán xem ai đang gặp nguy hiểm nhất. Vấn đề càng nghiêm trọng khi phần lớn họ đều đặt cược theo cùng một hướng: đồng USD mạnh, trái phiếu yếu và chứng khoán Mỹ vượt trội — chiến lược này giờ đang bị đảo ngược bởi chính sách thuế của ông Trump.

Lịch sử từng chứng kiến nhiều sự kiện tương tự: cú sốc trái phiếu Anh năm 2022 sau ngân sách của bà Liz Truss, vụ sụp đổ của quỹ Archegos năm 2021, hay cuộc khủng hoảng LTCM năm 1998 suýt gây ra sự sụp đổ tài chính toàn cầu.

Hiện tại vẫn chưa đến mức đó, nhưng các dấu hiệu đáng lo đã xuất hiện: trái phiếu Mỹ giảm tiếp vào đầu tuần, vàng vẫn không phục hồi. Những cuộc khủng hoảng kiểu này thường diễn ra âm ỉ trước khi bùng phát.

Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó có thể can thiệp do lạm phát đang tăng, và việc cắt giảm lãi suất hiện không khả thi. Tất cả giờ phụ thuộc vào ông Trump — liệu có ai đủ sức thuyết phục ông rút lại chính sách thuế cứng rắn này?

Nếu không, thị trường sẽ còn tiếp tục lao dốc. Và nếu các tài sản an toàn như trái phiếu và vàng tiếp tục bị bán tháo, đó sẽ là tín hiệu khẩn cấp thực sự cho cả hệ thống tài chính.