Triển vọng 2026: 10 động lực định hình kinh tế và thị trường

Hoạt động kinh tế trong năm 2025 biến động mạnh hơn nhiều so với dự kiến, khi các thông báo thuế quan vào “Liberation Day” cùng đợt đóng cửa chính phủ kéo dài nhất trong lịch sử đã làm gia tăng bất ổn đối với nền kinh tế, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy vậy, khi các cuộc đàm phán chính sách thương mại dần có tiến triển, chi tiêu tiêu dùng vẫn duy trì tương đối vững, trong khi làn sóng đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng AI tiếp tục đóng vai trò lực đỡ quan trọng. Nhờ đó, GDP cả năm vẫn đạt mức tăng trưởng 1.8%.

Song song với đó, sự điều chỉnh mang tính diện rộng trong hoạt động tuyển dụng những tháng gần đây đã khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nối lại chu kỳ nới lỏng chính sách vào mùa thu, bất chấp lạm phát vẫn ở mức cao và tác động đầy đủ của thuế quan chưa hoàn toàn phản ánh vào giá cả. Trong thời gian tới, các quyết định cắt giảm thêm lãi suất Fed Funds sẽ phụ thuộc chủ yếu vào dữ liệu cho thấy thị trường lao động tiếp tục hạ nhiệt và xu hướng giá cả ổn định hơn. Rủi ro suy thoái hiện đã giảm đáng kể, trong khi Đạo luật One Big Beautiful Bill (OBBBA) được kỳ vọng sẽ mang lại tác động kích thích kinh tế ở mức vừa phải trong nửa đầu năm 2026.

1. Triển vọng tăng trưởng kinh tế được dự báo ổn định

Chúng tôi dự báo GDP thực của Mỹ năm 2026 sẽ tăng khoảng 1,8%, tương đương mức tăng của năm 2025. Sau những tín hiệu suy yếu đầu năm do cú sốc chính sách quanh Liberation Day, tăng trưởng kinh tế đã phục hồi khi mức độ bất định dần lắng xuống. Bên cạnh động lực bền vững từ đầu tư vào AI và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp mạnh mẽ, chi tiêu tiêu dùng và đầu tư kinh doanh được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ OBBBA, mặt bằng lãi suất thấp hơn, xu hướng nới lỏng quy định và môi trường chính sách ổn định hơn.

2. Nhiều khả năng còn một lần cắt giảm lãi suất nữa trong chu kỳ hiện tại

Sự điều chỉnh trên diện rộng của thị trường lao động trong tám tháng đầu năm đã khiến Fed thực hiện tổng mức cắt giảm 50bps mang tính “phòng ngừa” vào mùa thu, đồng thời chấm dứt chương trình thắt chặt định lượng (QT) từ ngày 1/12. Dù việc thiếu dữ liệu kinh tế trong thời gian đóng cửa chính phủ gây khó khăn cho đánh giá ngắn hạn, Fed vẫn tiếp tục cắt giảm thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 12. Chúng tôi kỳ vọng Fed sẽ thực hiện thêm một lần cắt giảm nữa vào đầu năm 2026, đưa biên độ lãi suất mục tiêu về 3.25–3.50% trước khi tạm dừng điều chỉnh chính sách.

3. Chi tiêu tiêu dùng tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao

Tỷ lệ thất nghiệp thấp cùng với giá trị tài sản ở mức cao đã giúp chi tiêu tiêu dùng duy trì sức bền trong năm nay, bất chấp áp lực lạm phát kéo dài. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, tăng trưởng chi tiêu nhìn chung vẫn phù hợp với xu hướng dài hạn khoảng 2.5%, dù có sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm hàng hóa và xuất hiện dấu hiệu căng thẳng ở nhóm người tiêu dùng trẻ và thu nhập thấp. Tình trạng gia tăng các khoản nợ sinh viên quá hạn, cùng mức nợ thẻ tín dụng và vay mua ô tô vẫn ở mức cao nhưng ổn định, cho thấy một bộ phận người tiêu dùng có thể phải thắt chặt chi tiêu. Dù vậy, các khoản hoàn thuế theo OBBBA được kỳ vọng sẽ hỗ trợ sức mua và tạo thêm động lực chi tiêu trong nửa đầu năm 2026.

4. Bất định chính sách có xu hướng giảm, nhưng rủi ro vẫn hiện hữu

Sau một năm mà các yếu tố chính sách liên tục chi phối diễn biến kinh tế và thị trường — từ sự kiện Liberation Day cho tới đợt đóng cửa chính phủ dài nhất trong lịch sử — mức độ bất định tổng thể được kỳ vọng sẽ giảm trong năm 2026, qua đó tạo ra môi trường ổn định hơn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Dù vậy, một số rủi ro quan trọng vẫn cần được theo dõi sát sao. Đáng chú ý là phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng thuế quan theo Đạo luật IEEPA. Bên cạnh đó, quá trình tái đàm phán Hiệp định USMCA có thể tiếp tục duy trì bất ổn đối với thương mại xuyên biên giới và chuỗi cung ứng. Chính sách nhập cư cũng nhiều khả năng vẫn tác động đáng kể tới cung – cầu lao động.

5. Động lực thị trường lao động suy yếu dần

Tăng trưởng việc làm hưởng lương đã chậm lại rõ rệt trong năm 2025, khi doanh nghiệp phải thích ứng với các cú sốc từ thuế quan, chính sách nhập cư và biến động tài chính. Trong bối cảnh tuyển dụng mới ở mức thấp và làn sóng sa thải vẫn được kiểm soát, tỷ lệ thất nghiệp được dự báo sẽ đạt đỉnh quanh 4% vào đầu năm 2026, trong khi tăng trưởng tiền lương dần quay về mức trung bình dài hạn khoảng 3.5%. Phần lớn các chỉ báo hiện nay cho thấy nguy cơ suy thoái sâu là hạn chế, do đó mức dư thừa lao động chỉ tăng nhẹ. Chúng tôi dự báo số việc làm tạo mới bình quân sẽ ở mức 25 nghìn trong quý I, sau đó tăng dần lên 50 nghìn trong quý II, 75 nghìn trong quý III và 100 nghìn trong quý IV.

6. Lạm phát dự kiến duy trì trên mục tiêu trong năm 2026

Lạm phát được kỳ vọng sẽ tiếp tục cao hơn mục tiêu 2% của Fed, dao động quanh vùng trên 2%, khi tác động tăng giá từ thuế quan phần nào được bù đắp bởi xu hướng hạ nhiệt của giá thuê nhà và giá năng lượng. Đến nay, ảnh hưởng của thuế quan lên giá tiêu dùng diễn ra chậm hơn dự báo ban đầu, song vẫn có khả năng thể hiện rõ hơn trong năm tới. Chúng tôi coi thuế quan chủ yếu là một cú sốc giá mang tính một lần; dù có thể làm suy giảm sức mua trong ngắn hạn, nhưng khó trở thành lực cản lớn đối với tăng trưởng kinh tế tổng thể. Khi tác động này dần phai nhạt, lạm phát nhiều khả năng vẫn dai dẳng, được hỗ trợ bởi thị trường lao động chỉ dư thừa nhẹ và tốc độ điều chỉnh tiền lương diễn ra từ tốn.

7. Thị trường nhà ở tiếp tục trì trệ

Hoạt động nhà ở tại Mỹ được dự báo vẫn ở mức yếu trong năm 2026, do tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hiệu ứng “khóa lãi suất thế chấp” (mortgage lock-in) và tỷ lệ giao dịch nhà hiện hữu ở mức thấp kỷ lục. Lãi suất vay mua nhà duy trì ở mức cao, khả năng chi trả hạn chế cùng với đà tăng dân số chậm lại sẽ tiếp tục kìm hãm hoạt động xây dựng mới. Ngoài ra, chi phí tăng lên do thuế quan và các biện pháp thắt chặt nhập cư cũng khiến triển vọng của lĩnh vực này thêm phần kém tích cực. Chúng tôi dự báo số lượng nhà khởi công sẽ giảm dần xuống khoảng 1.3 triệu căn, trong khi đầu tư nhà ở thực tế có thể giảm 1.6% trong năm tới.

8. AI tiếp tục là động lực tăng trưởng then chốt

Đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành trụ cột quan trọng của tăng trưởng đầu tư cố định trong khu vực doanh nghiệp suốt hai năm qua, và triển vọng phía trước vẫn rất tích cực. Theo ước tính đồng thuận, chi tiêu liên quan đến AI thông qua capex của các hyperscaler dự kiến tăng 33% trong năm 2026, sau mức bùng nổ 69% trong năm 2025.

Các khoản chi tiêu vật chất gắn với AI — bao gồm xây dựng trung tâm dữ liệu, thiết bị máy tính và hạ tầng viễn thông — được phản ánh trong tài khoản quốc gia đã tăng 26% theo giá thực trong bốn quý kết thúc vào quý II/2025. Dựa trên các dự báo hiện tại, tăng trưởng hằng năm của capex công nghệ vật chất, hiện tương đương khoảng 1.5% GDP, có thể giảm còn một nửa trong năm 2026 và tiếp tục giảm thêm một nửa nữa vào năm 2027, khi nền so sánh trở nên cao hơn.

9. Đồng USD được hỗ trợ bởi nền kinh tế Mỹ vững vàng

Sau khi giảm khoảng 10% trong nửa đầu năm 2025, đồng USD đã ổn định trở lại và dao động trong biên độ hẹp trong những tháng gần đây. Bước sang năm 2026, sức chống chịu tương đối của kinh tế Mỹ so với các nền kinh tế lớn khác được kỳ vọng sẽ là yếu tố hỗ trợ chính cho USD, qua đó bù đắp phần nào tác động bất lợi từ mặt bằng lãi suất thấp hơn và triển vọng tăng trưởng được cải thiện tại châu Âu.

Dù vậy, chính sách tài khóa và tiền tệ vẫn là những nguồn rủi ro đáng kể, trong khi sự rõ ràng hơn về chính sách thương mại đã góp phần cải thiện tâm lý thị trường và triển vọng chung.

10. Tái cấp vốn, M&A và AI dẫn dắt hoạt động giao dịch

Hoạt động phát hành nợ trong năm 2026 được dự báo sẽ hưởng lợi từ sự kết hợp giữa các động lực quen thuộc và những yếu tố hỗ trợ mới. Tái cấp vốn tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trên thị trường nợ, trong khi các thương vụ phát hành phục vụ capex liên quan đến AI đang tăng tốc rõ rệt.

Song song đó, mức độ bất định về thuế quan giảm bớt, việc hoàn tất các dự luật thuế, mặt bằng lãi suất thấp hơn và định hướng nới lỏng quy định đã cải thiện đáng kể triển vọng phát hành nợ gắn với các thương vụ mua bán – sáp nhập (M&A).