Trump gây chấn động thị trường với đòn thuế quan nhắm vào Mexico và Canada ngay ngày đầu nhậm chức

Trong buổi phát biểu tại Phòng Bầu dục vào cuối ngày thứ Hai, vị tân Tổng thống tuyên bố có thể sẽ áp dụng mức thuế 25% đối với cả hai quốc gia từ ngày 1 tháng 2, một lần nữa nhắc lại những đe dọa trước đó nhắm vào hai đồng minh thương mại thân cận nhất của Hoa Kỳ. Lý do được đưa ra là để đáp trả tình trạng an ninh biên giới lỏng lẻo và vấn nạn buôn lậu fentanyl.

Phát ngôn mới của Trump đã tác động mạnh mẽ đến thị trường tiền tệ, khiến cả đồng peso Mexico và đồng CAD mất giá. Cụ thể, tỷ giá USD/MXN tăng vọt 1.1%, đồng thời tỷ giá USD/CAD cũng leo dốc 0.9%. Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi trước đó, cả hai đồng tiền đều đã ghi nhận mức tăng ấn tượng vào thứ Hai, sau khi các quan chức cấp cao trong chính quyền trấn an rằng Trump sẽ không vội vã áp thuế lên các đối tác chiến lược, mà thay vào đó sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng bức tranh thương mại tổng thể.

Những biến động mạnh về giá này phản ánh rõ nét việc giới đầu tư đang chuẩn bị tinh thần cho một giai đoạn đầy biến động, đặc biệt là trên thị trường ngoại hối, khi Trump bắt đầu triển khai chiến lược xóa bỏ các chính sách then chốt của Joe Biden và thực thi chương trình nghị sự bảo hộ, biến sức mạnh kinh tế Hoa Kỳ thành một công cụ địa chính trị.

"Sự bất định này sẽ trở thành thực tế mới mà chúng ta phải đối mặt," Eric Winograd, chuyên gia kinh tế tại AllianceBernstein nhận định. "Chính sách dưới thời chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ khó lường hơn và ít tuân theo các quy trình chuẩn mực so với những gì chúng ta đã được chứng kiến dưới thời Biden."

Làn sóng bán tháo đồng USD cũng đã hạ nhiệt sau những phát ngôn về thuế quan của Trump. Chỉ số đồng USD đã thu hẹp đà giảm từ 1.3% xuống còn 0.9%. Trên thị trường chứng khoán, các HĐTL S&P 500 và Nasdaq 100 cho thấy dấu hiệu đi ngang vào phiên sáng ngày hôm nay, sau khi đánh mất đà tăng trước đó.

Thể hiện rõ ý định sử dụng các rào cản thương mại như một đòn bẩy ngoại giao, vị tân Tổng thống đã không ngần ngại chỉ trích Liên minh châu Âu (EU), cảnh báo sẽ áp thuế nếu khối này không tăng cường mua dầu từ Hoa Kỳ. "Họ từ chối nhập khẩu ô tô của chúng ta, không mua nông sản của chúng ta, thực tế là họ hầu như không mua bất cứ thứ gì," Trump phát biểu. "Trong khi đó, chúng ta lại mở cửa cho xe hơi của họ, đón nhận nông sản của họ, và nhập khẩu vô số mặt hàng khác từ họ. Vì vậy, chúng ta sẽ giải quyết tình trạng này, hoặc bằng thuế quan, hoặc họ phải mua dầu của chúng ta."

Tỷ giá EUR/USD đã suy yếu khoảng 0.5% xuống mức 1.0400 trong phiên giao dịch đầu ngày hôm nay tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, một phần xóa đi đà tăng 1% của phiên trước đó. Trong khi đó, tỷ giá GBP/USD cũng trượt giá 0.3% xuống 1.2300, sau khi đã ghi nhận mức tăng 0.8% vào ngày hôm trước.

Bầu không khí tại các thị trường châu Á trở nên tích cực hơn khi Tổng thống Trump chưa vội vàng áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại đối với Trung Quốc, dù ông vẫn để ngỏ khả năng này nếu Bắc Kinh không chấp thuận việc trao cho Mỹ quyền kiểm soát một phần đối với nền tảng mạng xã hội TikTok. Cụ thể, chỉ số CSI 300 đi ngang vào giữa phiên giao dịch ngày hôm nay, trong khi chỉ số Hang Seng của Hồng Kông ghi nhận mức tăng ấn tượng 0.9%. Đáng chú ý, tỷ giá USD/CNH đã suy yếu xuống 7.2500 - mức thấp nhất trong 6 tuần, trước khi tăng nhẹ lên 7.2800.

"Nhìn từ góc độ tổng thể, chúng ta có thể đã tránh được kịch bản tồi tệ nhất đối với các tài sản rủi ro. Không có bất kỳ động thái áp thuế nào được thực hiện với Trung Quốc ngay trong ngày đầu tiên," Jason Lui, Giám đốc Chiến lược Cổ phiếu và Phái sinh khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại BNP Paribas nhận định. "Thị trường chứng khoán Trung Quốc đã có đà tăng trước lễ nhậm chức, được hỗ trợ bởi cuộc điện đàm giữa Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào cuối tuần. Đó là lý do khiến phản ứng thị trường lần này có phần điềm tĩnh hơn."