Trump tiếp tục đổ thêm áp lực lên bài toán tài khóa của Mỹ

Nợ công liên bang của Mỹ hiện đã vượt quy mô nền kinh tế lần đầu tiên trong 80 năm. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), tỷ lệ nợ công/GDP có thể vượt 150% vào năm 2050. Những cú sốc gây lạm phát và làm chậm tăng trưởng được cho là sẽ khiến vòng xoáy nợ công ngày càng nghiêm trọng hơn.

Chiến sự Iran và chi tiêu quân sự làm áp lực tăng mạnh

Các diễn biến gần đây càng làm nổi bật khó khăn của ông Trump trong việc kéo giảm lãi suất.

Nỗ lực gây sức ép với Fed không mang lại kết quả khi ông Jerome Powell quyết định tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed sau khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch trong tháng này, thay vì rời đi theo thông lệ. Nếu ông Powell ở lại tới hết nhiệm kỳ vào tháng 1/2028, ông Trump sẽ không thể bổ nhiệm người thay thế trong giai đoạn đó.

Trong khi đó, quyết định phối hợp cùng Israel tấn công Iran đã gây ra cú sốc nguồn cung năng lượng, kéo theo chi phí sản xuất tăng và nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay cùng nhiều mặt hàng thiết yếu khác.

Áp lực ngân sách Mỹ cũng ngày càng lớn khi chính quyền Trump đang đề xuất chi 1,500 tỷ USD cho quốc phòng trong năm tới. Riêng cuộc xung đột tại Trung Đông được cho là đã tiêu tốn khoảng 29 tỷ USD, chưa tính các chi phí gián tiếp.

Thâm hụt ngân sách ngày càng phình to

Những cam kết cắt giảm mạnh chi tiêu liên bang trước đây gần như không đạt kết quả đáng kể. Bộ Hiệu quả Chính phủ do tỷ phú Elon Musk từng dẫn dắt hiện đã giải thể sau khi không đạt mục tiêu tiết kiệm ngân sách như kỳ vọng.

Trong khi đó, gói cắt giảm thuế mới của ông Trump được ước tính sẽ làm hụt khoảng 4,500 tỷ USD ngân sách trong vòng 10 năm tới. Các khoản cắt giảm chi tiêu cho y tế và hỗ trợ thực phẩm chỉ bù đắp được một phần nhỏ.

Ông Trump cũng đang đề xuất thêm 70 tỷ USD cho kiểm soát nhập cư và 1 tỷ USD cho dự án phòng khiêu vũ của mình, trong bối cảnh thâm hụt ngân sách Mỹ năm nay dự kiến lên tới khoảng 1,900 tỷ USD.

Lợi suất trái phiếu tiếp tục leo thang

Hiện Mỹ phải chi khoảng 1,000 tỷ USD mỗi năm chỉ để trả lãi nợ công.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 5%, từ mức 4.6% trước khi xung đột Iran bùng phát. Đồng thời, kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất hai lần trong năm nay hiện đã giảm xuống còn một lần hoặc thậm chí không có lần nào.

Các chuyên gia cho rằng Mỹ sẽ rất khó đảo ngược xu hướng này nếu không có các quyết định tài khóa thận trọng hơn nhằm kiểm soát chi tiêu và giảm áp lực nợ công. Hiện tại, thị trường vẫn chưa thấy dấu hiệu rõ ràng cho thấy chính quyền Trump có kế hoạch khả thi để đạt được mục tiêu hạ lãi suất.