Trump và bài toán chiến lược kinh tế: thương mại, thuế và rủi ro dài hạn

Trong tập Trumponomics lần này, chúng tôi tạm gác những diễn biến, thỏa thuận và lệnh ngừng bắn gần đây trong cuộc chiến thương mại của Tổng thống Donald Trump để đặt ra một số câu hỏi lớn: Liệu tổng thống Mỹ có chiến lược rõ ràng không? Nếu có thì chiến lược ấy đang vận hành ra sao và điều gì có thể xảy ra tiếp theo?

Tham gia cùng người dẫn chương trình Stephanie Flanders, Trưởng bộ phận Chính phủ và Kinh tế của Bloomberg, là Stephen Moore — tác giả cuốn Phép màu kinh tế của Trump, nghiên cứu viên cao cấp tại Heritage Foundation và là người đóng vai trò quan trọng trong việc định hình bản tuyên ngôn Dự án 2025.

Moore tỏ ra hết sức lạc quan về triển vọng kinh tế Mỹ. Nhà đầu tư cũng phản ứng tích cực khi Mỹ và Trung Quốc đạt được một lệnh ngừng bắn kéo dài ba tháng trong cuộc chiến thương mại, giúp chứng khoán Mỹ tăng hơn 3%, đánh dấu chuỗi tăng điểm kéo dài 22 ngày. Tuy nhiên, thỏa thuận này chỉ khiến Trung Quốc nhượng bộ rất ít, trong khi nhà đầu tư vẫn bất an trước tác động của ba tháng hỗn loạn vì thuế quan và lo ngại các biện pháp cứng rắn có thể quay trở lại vào tháng Tám.

Cùng lúc đó, Washington đã chuyển sang một mặt trận mới: cắt giảm thuế. Chỉ vài giờ sau khi thông báo về thỏa thuận thương mại, các Hạ nghị sĩ Cộng hòa đã công bố dự thảo luật thuế trị giá hàng nghìn tỷ USD, phản ánh nhiều cam kết tranh cử của Trump — từ việc miễn thuế đối với tiền boa và làm thêm giờ, cho đến giảm thuế cho người mua xe và người cao tuổi. Phần lớn nhất của dự luật này là hợp thức hóa vĩnh viễn gói cắt giảm thuế trị giá 3.6 nghìn tỷ USD đã được thông qua trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, mang lại lợi ích chủ yếu cho giới giàu và các tập đoàn lớn.

Theo Moore, sự kết hợp giữa chính sách thuế và thương mại của Trump đang vạch ra một tương lai kinh tế đầy hứa hẹn cho nước Mỹ. “Nếu các thỏa thuận thương mại được hoàn tất và cắt giảm thuế được thông qua trong vòng ba đến sáu tháng tới, thị trường chứng khoán sẽ bùng nổ,” ông nhận định. “Tôi rất lạc quan về tương lai của nước Mỹ.”

Chương trình còn có sự góp mặt của Josh Wingrove, Phóng viên cấp cao của Bloomberg tại Nhà Trắng. Ông lưu ý rằng, ngay cả khi đạt được thỏa thuận với Trung Quốc, mức thuế quan hiện tại vẫn là cao nhất kể từ thập niên 1930. Trong khi đó, một dự luật thuế có thể khiến thâm hụt ngân sách tăng thêm hàng nghìn tỷ USD vẫn là nguy cơ lớn đối với thị trường trái phiếu — tương tự phản ứng tiêu cực trước thông báo áp thuế “đối ứng” của Trump hồi tháng trước.

Moore cũng thừa nhận rằng “nợ quốc gia là một mối đe dọa nghiêm trọng và không thể xem nhẹ.” Ông tỏ ra không hài lòng với cách Trump áp đặt và gỡ bỏ thuế quan tùy theo từng ngành. “Trump là một tổng thống có quyền lực lớn và đảng của ông ấy thường làm theo ý muốn của ông. Nhưng về lâu dài, tôi không chắc đó có phải là cách hiệu quả để hoạch định chính sách thuế hay không.”