USD/JPY quay lại ngưỡng 160: Nhật Bản đứng trước nguy cơ phải can thiệp thị trường ngoại hối một lần nữa

Tổng quan thị trường

Một yếu tố có thể giúp giảm áp lực cho đồng JPY là khả năng BoJ nâng lãi suất tại cuộc họp chính sách ngày 16/6. Tuy nhiên, thị trường vẫn chưa chắc chắn liệu giới chức Nhật Bản có thể chờ tới thời điểm đó hay sẽ phải hành động sớm hơn để ngăn đà giảm của đồng tiền.

Các đợt can thiệp ngoại hối trước đây chỉ giúp đồng JPY phục hồi trong thời gian ngắn. Nguyên nhân là các biện pháp này không giải quyết được những yếu tố cơ bản đang gây áp lực lên đồng tiền Nhật Bản. Trong khi đó, các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông và sự khác biệt về chính sách tiền tệ giữa Nhật Bản với các nền kinh tế lớn khác đang làm gia tăng nguy cơ đồng JPY tiếp tục mất giá.

Áp lực đối với đồng JPY ngày càng lớn

Đồng JPY chịu áp lực bán mạnh sau khi cuộc chiến liên quan đến Iran làm gia tăng lo ngại về triển vọng kinh tế của Nhật Bản.

Nhật Bản là một trong những quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông. Hơn 90% lượng dầu thô mà nước này sử dụng được nhập khẩu từ khu vực này. Ngoài ra, phần lớn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nhật Bản cũng đi qua eo biển Hormuz.

Điều này khiến nền kinh tế Nhật Bản đặc biệt dễ bị tổn thương nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn hoặc bị phong tỏa.

Khi nguồn cung năng lượng bị ảnh hưởng, chi phí nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp tăng lên. Điều đó làm tăng áp lực lạm phát, giảm lợi nhuận doanh nghiệp và làm suy yếu sức mua của người tiêu dùng. Những rủi ro này đang khiến nhà đầu tư thận trọng hơn đối với đồng JPY.

Chênh lệch lãi suất tiếp tục gây bất lợi cho JPY

BoJ hiện phải đối mặt với một bài toán chính sách khó khăn.

Nếu tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng JPY, chi phí vay vốn sẽ tăng và có thể gây áp lực lên nền kinh tế vốn vẫn tăng trưởng tương đối yếu.

Ngược lại, nếu tiếp tục duy trì lãi suất thấp, đồng JPY có thể tiếp tục mất giá khi nhà đầu tư tìm kiếm lợi suất cao hơn ở các quốc gia khác.

Tại cuộc họp tháng 4, các thành viên BoJ đã xuất hiện bất đồng quan điểm về triển vọng lãi suất. Đây là dấu hiệu cho thấy áp lực nâng lãi suất đang gia tăng bên trong ngân hàng trung ương.

Nhiều chuyên gia hiện cho rằng BoJ sẽ nâng lãi suất tại cuộc họp ngày 16/6. Tuy nhiên, ngay cả khi điều đó xảy ra, tác động đối với đồng JPY có thể không quá lớn.

Lý do là BoJ vẫn đang duy trì mức lãi suất thấp hơn đáng kể so với nhiều ngân hàng trung ương lớn khác, đặc biệt là Fed. Trong những năm gần đây, các ngân hàng trung ương lớn đã tăng lãi suất mạnh để chống lạm phát sau đại dịch, trong khi BoJ chỉ mới bắt đầu quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Khoảng cách lãi suất lớn giữa Nhật Bản và các nền kinh tế khác khiến dòng vốn tiếp tục chảy ra nước ngoài để tìm kiếm lợi suất cao hơn. Điều này làm giảm nhu cầu nắm giữ đồng JPY và gây áp lực lên tỷ giá.

Can thiệp ngoại hối chưa thể thay đổi xu hướng dài hạn

Từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, chính phủ Nhật Bản đã chi khoảng 11.73 nghìn tỷ JPY, tương đương hơn 74 tỷ USD, để mua vào đồng JPY và bán ra USD trên thị trường ngoại hối.

Đây là mức can thiệp lớn nhất từ trước đến nay của Nhật Bản.

Tuy nhiên, tác động của các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời. Sau khi phục hồi trong thời gian ngắn, đồng JPY lại tiếp tục suy yếu do các yếu tố cơ bản vẫn không thay đổi.

Ngoài ra, khả năng can thiệp của chính phủ cũng có giới hạn vì nguồn dự trữ ngoại hối không phải là vô tận. Do đó, thị trường cho rằng giải pháp lâu dài vẫn phải đến từ chính sách tiền tệ của BoJ chứ không phải từ các đợt mua bán ngoại tệ của Bộ Tài chính.

Ngay cả khi Nhật Bản nhận được sự phối hợp từ Mỹ trong các hoạt động hỗ trợ tỷ giá, điều đó cũng khó có thể đảo ngược xu hướng giảm giá của đồng JPY nếu chênh lệch lãi suất vẫn duy trì ở mức lớn.

Ngưỡng 160 tiếp tục là tâm điểm của thị trường

Hiện nay, đồng JPY đang chịu tác động đồng thời từ hai yếu tố bất lợi.

Thứ nhất là giá năng lượng toàn cầu vẫn ở mức cao do căng thẳng tại Trung Đông. Điều này làm xấu đi cán cân thương mại và triển vọng kinh tế của Nhật Bản.

Thứ hai là khoảng cách lãi suất lớn giữa Nhật Bản và các nền kinh tế phát triển khác, đặc biệt là Mỹ.

Một đợt can thiệp mới có thể giúp làm chậm tốc độ tăng của cặp USD/JPY khi tỷ giá tiến gần ngưỡng 160.00. Tuy nhiên, nếu BoJ không phát đi tín hiệu rõ ràng hơn về việc tiếp tục nâng lãi suất hoặc thắt chặt chính sách tiền tệ, tác động của các biện pháp hỗ trợ này có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Vì vậy, câu hỏi lớn nhất đối với thị trường hiện nay là liệu chính phủ Nhật Bản có tiếp tục can thiệp để ngăn USD/JPY vượt xa ngưỡng 160 hay không, trong khi những nguyên nhân khiến đồng JPY suy yếu vẫn chưa được giải quyết.