Áp lực lạm phát gia tăng: Fed có thể tiếp tục duy trì lập trường hawkish

Báo cáo cho thấy giá của tất cả các mặt hàng đã tăng trong tháng 3 với tốc độ 0.9% — mức tăng hàng tháng nhanh nhất kể từ đợt tăng đột biến của lạm phát trong giai đoạn COVID-19. Tính trên cơ sở hàng năm, tỷ lệ lạm phát của toàn bộ rổ hàng hóa đạt 3.3%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu lạm phát 2% của Fed.

Quan trọng hơn, các dữ liệu này chỉ phản ánh bức tranh mang tính hồi cứu đến cuối tháng 3. trong khi việc hoạch định chính sách tiền tệ đòi hỏi một tầm nhìn hướng tới tương lai. Điều quan trọng không phải là những gì đã xảy ra, mà là những gì có khả năng sẽ diễn ra. Mặc dù Federal Reserve luôn theo dõi sát sao các số liệu lạm phát khi được công bố, Fed vẫn phải đối mặt với câu hỏi liệu dữ liệu mới nhất phản ánh một xu hướng bền vững hay chỉ là một biến động tạm thời có thể đảo chiều trong các tháng tới. Những đánh giá này liên tục được xem xét và điều chỉnh theo các dữ liệu mới. Sự phức tạp trong quá trình ra quyết định của Fed còn đến từ thực tế rằng nền kinh tế là một hệ thống phức hợp với nhiều yếu tố tác động trái chiều. Trách nhiệm của các nhà hoạch định chính sách là xác định yếu tố nào trong số đó có khả năng chiếm ưu thế.

Như thường lệ, Fed phải cân bằng giữa mối quan ngại về lạm phát gia tăng và rủi ro của một nền kinh tế suy yếu cùng với tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Trong bối cảnh hiện tại, các dữ liệu cho thấy lạm phát là vấn đề đáng lo ngại hơn đối với Fed, ít nhất là trong ngắn hạn. Cho đến nay, Mỹ chưa trải qua sự suy giảm đáng kể, nhưng phần lớn các khu vực khác trên thế giới không được may mắn như vậy. Sự chậm lại của hoạt động kinh tế toàn cầu nhiều khả năng sẽ tạo ra những tác động lan tỏa đến nền kinh tế Mỹ trong thời gian tới.

Việc đóng cửa Eo biển Hormuz và sự phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng tại khu vực lân cận cho thấy giá năng lượng cao có thể kéo dài, thậm chí làm gia tăng thêm áp lực lạm phát. Những yếu tố này đang ảnh hưởng đến toàn cầu và có khả năng tiếp tục duy trì tác động chừng nào tuyến đường thủy chiến lược này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Iran. Mặc dù sự suy giảm của hoạt động kinh tế toàn cầu thường có xu hướng làm dịu áp lực lạm phát, nhưng rất khó để cho rằng sự gia tăng mạnh của giá năng lượng sẽ không tạo ra ảnh hưởng lớn hơn đến triển vọng lạm phát.

Khi xem xét dữ liệu CPI một cách chi tiết hơn, cần lưu ý rằng Fed đặc biệt quan tâm đến chỉ số giá tiêu dùng không bao gồm thực phẩm và năng lượng, hay còn gọi là lạm phát cốt lõi. Chỉ số này chỉ tăng 0.2% trong cả tháng 2 và tháng 3. đồng thời tăng 2.6% trên cơ sở hàng năm tính đến cuối tháng 3. so với mức 2.5% vào cuối tháng 2. Nếu đánh giá riêng lẻ, các số liệu này chỉ cho thấy sự xấu đi nhẹ trong bức tranh lạm phát.

Tuy nhiên, nhiều khả năng Fed sẽ không cảm thấy hoàn toàn yên tâm với mức gia tăng khiêm tốn này. Thông thường, giá thực phẩm và năng lượng được gán trọng số thấp hơn do tính biến động và thường mang tính tạm thời. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, khi Eo biển Hormuz vẫn nằm vững dưới sự kiểm soát của Iran, giả định về sự hạ nhiệt của chi phí năng lượng trở nên kém thuyết phục. Giá năng lượng nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao trong tương lai gần, kéo theo sự gia tăng của kỳ vọng lạm phát. Những kỳ vọng này có thể trở thành “lời tiên tri tự ứng nghiệm”, và Fed rõ ràng mong muốn chúng được kiểm soát chặt chẽ. Với đánh giá này, khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ trong thời gian tới cùng với việc cắt giảm lãi suất dường như là không cao. Trên thực tế, theo quan điểm của tôi, thị trường nên chuẩn bị cho khả năng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất.

Tất nhiên, với sự phụ thuộc vào một tổng thống có phong cách lãnh đạo khó lường, hành động dựa nhiều vào trực giác và quan điểm cá nhân trong việc điều hướng cuộc xung đột với Iran, rất khó để dự đoán chính xác những diễn biến tiếp theo. Chúng ta đang đối mặt với khả năng rằng lạm phát cuối cùng có thể chỉ là vấn đề nhỏ hơn so với các rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng dưới thời Trump tại Nhà Trắng, cảm nhận về sự an toàn và ổn định đã bị suy giảm và có nguy cơ tiếp tục xấu đi. Đáng tiếc, đây là những vấn đề nằm ngoài phạm vi mà Fed có thể giải quyết.