Bí mật giúp Petrodollar đứng vững trước sóng gió

Hãy xem xét những tiêu đề sau về chủ đề này:

• OPEC sẽ cắt đứt liên kết với đồng USD trong việc định giá dầu - The New York Times
• Petrodollar đã chết và đó là một vấn đề lớn - FX Street
• Sau 50 năm, cái chết của Petrodollar báo hiệu sự kết thúc của sự thống trị của Mỹ - The Street Pro

Trước khi vội vàng kết luận, hãy thảo luận về petrodollar thực sự là gì và không phải là gì. Với kiến thức đó, chúng ta có thể giải quyết những lo ngại về cái chết của petrodollar. Hơn nữa, chúng ta có thể bác bỏ những tiêu đề đáng sợ như - "Thỏa thuận Petrodollar hết hạn; Tại sao điều này có thể kích hoạt "Sự sụp đổ của mọi thứ".'"

Trước khi bắt đầu, chúng ta cần đưa ra một lưu ý. Bài báo của The New York Times mà chúng tôi liệt kê ở dưới không phải là mới đây. Chúng tôi thêm vào để cho thấy đây không phải là một câu chuyện mới. Bài báo đề ngày tháng 6/1975 bắt đầu như sau:

LIBREVILLE, Gabon, ngày 9 tháng 6 - Các quốc gia sản xuất dầu mỏ hôm nay đã đồng ý cắt đứt mối liên hệ giữa giá dầu và đồng USD, và bắt đầu báo giá bằng Quyền Rút vốn Đặc biệt, theo lời ông Mohammed Yeganeh, Thống đốc ngân hàng quốc gia Iran.

Petrodollar là gì?

Năm 1974, sau cuộc cấm vận dầu mỏ gây tổn hại nặng nề cho nền kinh tế, khiến giá dầu thô tăng gấp bốn lần, châm ngòi cho lạm phát và làm suy yếu nền kinh tế, Hoa Kỳ đã tìm mọi cách để tránh một cuộc cấm vận khác. Các chính trị gia Mỹ cho rằng một mối quan hệ chặt chẽ hơn với Ả Rập Saudi sẽ giúp đạt được mục tiêu này.

May mắn thay, Ả Rập Saudi cũng mong muốn có mối quan hệ có lợi với Mỹ, và họ cần một nơi đầu tư đáng tin cậy cho nguồn lợi dầu mỏ mới của mình. Họ cũng muốn có thiết bị quân sự tốt hơn. Vào thời điểm đó, Ả Rập Saudi đang có thặng dư ngân sách lớn nhờ lợi nhuận bất ngờ từ giá dầu cao và nhu cầu chi tiêu trong nước tương đối thấp.

Mặc dù không có một thỏa thuận petrodollar chính thức nào, người ta tin rằng Mỹ và Ả Rập Saudi đã có một thỏa thuận ngầm để đáp ứng nhu cầu của nhau. Ả Rập Saudi được khuyến khích đầu tư số dư USD của mình vào trái phiếu chính phủ Mỹ an toàn, có lợi suất cao. Đổi lại, Mỹ sẽ bán thiết bị quân sự cho Ả Rập Saudi. Cả hai đều hy vọng một mối quan hệ tốt đẹp hơn và đều đạt được lợi ích. Đó chính là thỏa thuận petrodollar.

Petrodollar thực ra không phải về đồng USD

Chúng tôi cho rằng các cuộc thảo luận về petrodollar chủ yếu xoay quanh việc Ả Rập Saudi cần một nơi an toàn để đầu tư thặng dư và Mỹ tìm kiếm USD để tài trợ cho thâm hụt ngân sách lớn của mình. Mặc dù USD sẽ là đơn vị tiền tệ cho các giao dịch này, USD có lẽ không phải là trọng tâm của các cuộc đàm phán.

Để đối phó với chi phí khổng lồ của chiến tranh Việt Nam và các khoản chi tiêu xã hội đầy tham vọng nhằm xoa dịu bất ổn xã hội, Mỹ tìm kiếm tài trợ thâm hụt. Ả Rập Saudi cần đầu tư thặng dư của mình. Với tính thanh khoản và an toàn chưa từng có của thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ so với các lựa chọn khác, "thỏa thuận" này rất có ý nghĩa đối với cả hai bên. Hơn nữa, vì doanh thu dầu mỏ của Ả Rập Saudi sẽ được sử dụng để mua trái phiếu Kho bạc Mỹ bằng đô la, nên việc Ả Rập Saudi yêu cầu các nhà mua dầu khác thanh toán bằng đô la Mỹ là hợp lý.

Chúng tôi chia sẻ hai biểu đồ để hiểu rõ hơn về tình hình tài chính đang xấu đi của Mỹ vào thời điểm đó. Biểu đồ đầu tiên dưới đây nêu bật các khoản thâm hụt trong giữa những năm 1970. Ngày nay, nhiều người có thể coi thâm hụt 50 hoặc 60 tỷ USD là không đáng kể. Nhưng khi đó, các khoản thâm hụt phát sinh là một sự thay đổi đột ngột so với thông thường.

Biểu đồ thứ hai cung cấp bối cảnh phù hợp. Quốc gia này đang trải qua thâm hụt liên bang lớn hơn đáng kể vào giữa và cuối những năm 1970 so với thời Thế chiến II. Xét đến chi tiêu khổng lồ cho Thế chiến II, sự thật này khiến nhiều người vào thời điểm đó bị sốc.

Ả Rập Saudi không còn USD để đầu tư

Ngày nay, tình hình đã khác. Mỹ vẫn cần tài trợ gấp, nhưng Ả Rập Saudi không còn thặng dư ngân sách để đầu tư. Theo một bài báo của Bloomberg có tựa đề "Petrodollar đã chết, Petrodollar vạn tuế":

Nhìn vào hiện tại, Ả Rập Saudi không còn thặng dư để tái đầu tư nữa. Thay vào đó, quốc gia này đang vay mượn nặng nề trên thị trường nợ chính phủ và bán tài sản, bao gồm cả các phần của công ty dầu mỏ quốc gia, để tài trợ cho các kế hoạch kinh tế đầy tham vọng của mình.

Đúng là Riyadh vẫn giữ dự trữ ngoại tệ mạnh đáng kể, một phần được đầu tư vào trái phiếu chính phủ Mỹ. Nhưng họ không còn tích lũy thêm nữa. Trung Quốc và Nhật Bản có nhiều tiền gắn liền với thị trường nợ Mỹ hơn nhiều so với Ả Rập Saudi.

Độc quyền dự trữ

Nhiều người tin rằng chính phủ Mỹ ép buộc các nước khác sử dụng đồng USD, từ đó buộc họ phải có dự trữ USD. Điều này có vẻ hợp lý vì các khoản dự trữ phải được đầu tư và có thể giúp tài trợ cho thâm hụt của Mỹ.

Người dân Mỹ không biết các chính trị gia của họ nói gì với các quốc gia khác sau những cánh cửa đóng kín. Nhưng người dân Mỹ cho rằng có một số "thuyết phục" ép các nước khác sử dụng đồng USD. Dù vậy, không có nhiều lựa chọn thay thế cho đồng USD.

Mỹ cung cấp cho các quốc gia khác nơi đầu tư tốt nhất vì 4 lý do chính. Như chúng tôi đã nêu trong bài "4 lý do đồng USD vẫn tồn tại":

Bốn lý do đó là pháp quyền, thị trường tài chính thanh khoản, sức mạnh kinh tế và quân sự, gần như đảm bảo rằng cái chết của đồng USD sẽ không xảy ra trong tương lai gần.

Không quốc gia nào khác có cả bốn đặc điểm này. Trung Quốc và Nga thiếu pháp quyền và thị trường tài chính thanh khoản. Nga cũng có nền kinh tế nhỏ và mong manh. Châu Âu không có thị trường vốn đủ thanh khoản hoặc sức mạnh quân sự.

Vàng và Bitcoin thường được đồn đoán là ứng cử viên thay thế đồng USD. Trước hết, chúng không mang lại lợi nhuận đầu tư. Có lẽ còn gây rắc rối hơn là giá của chúng cực kỳ biến động. Có nhiều khó khăn khác ngăn cản chúng trở thành tiền tệ chính thức, mà chúng tôi sẽ đề cập trong một bài viết khác.

Tổng kết

Bất kể có thỏa thuận chính thức hay không, petrodollar sẽ không biến mất. Ngay cả khi Ả Rập Saudi chấp nhận Rúp, Nhân dân tệ, peso hoặc vàng cho dầu của họ, họ sẽ cần phải chuyển đổi những loại tiền tệ đó thành USD trong hầu hết các trường hợp.

Hãy xem xét việc Ả Rập Saudi giữ giá trị tiền tệ của họ gắn với đồng USD, như được thể hiện trong biểu đồ dưới đây, được cung cấp bởi Trading Economics. Họ cũng nắm giữ khoảng 135 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ, mức cao nhất trong ba năm. Có vẻ như Ả Rập Saudi đang cố gắng tách khỏi đồng USD và thị trường tài chính Mỹ?

Biểu đồ SARUSD

Những câu chuyện như về petrodollar và những câu chuyện khác về cái chết "sắp xảy ra" của đồng USD đã tồn tại trong nhiều thập kỷ. Một ngày nào đó họ sẽ đúng, và đồng USD sẽ đi theo con đường của các đồng tiền dự trữ toàn cầu trước đây. Nhưng để điều đó xảy ra, cần phải có một lựa chọn thay thế tốt hơn, và hiện nay, không có gì gần như vậy tồn tại.