Chính phủ Mỹ vẫn chịu thâm hụt ngân sách lớn dù thu được thêm doanh thu từ thuế quan
Diệu Linh
Junior Editor
Mặc dù doanh thu từ thuế quan tăng mạnh, chính phủ liên bang Hoa Kỳ vẫn tiếp tục ghi nhận mức thâm hụt ngân sách rất lớn. Trong tháng 12, thâm hụt ngân sách đạt 144.75 tỷ USD, mức cao nhất từng ghi nhận cho riêng tháng này, tăng 68% so với tháng 12/2024.
Tuy nhiên, việc chỉ nhìn vào số liệu của một tháng riêng lẻ có thể gây hiểu nhầm. Các yếu tố về lịch kế toán và những khoản chi bị trì hoãn do chính phủ đóng cửa trong năm trước vẫn đang ảnh hưởng đến cách ghi nhận số liệu. Một phần chi tiêu của tháng 1 đã được hạch toán sớm vào tháng 12, khiến con số thâm hụt bị đẩy lên.
Bức tranh chính xác hơn xuất hiện khi xem xét dữ liệu của ba tháng đầu năm tài chính 2026.
Trong giai đoạn ba tháng này, doanh thu từ thuế quan thực sự đã giúp thu hẹp phần nào khoảng cách ngân sách. Thâm hụt giảm khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, mức thâm hụt vẫn rất lớn, lên tới 602.38 tỷ USD.
Doanh thu thuế quan có dấu hiệu đạt đỉnh
Trong ba tháng đầu năm tài chính 2026, Bộ Tài chính Hoa Kỳ thu được khoảng 90 tỷ USD từ thuế quan, cao hơn nhiều so với mức 20.8 tỷ USD của cùng kỳ năm tài chính 2025. Dù vậy, các số liệu gần đây cho thấy doanh thu từ thuế quan có thể đã đạt đỉnh.
Cụ thể, doanh thu hải quan trong tháng 12 giảm xuống còn 27.9 tỷ USD, thấp hơn mức 30.76 tỷ USD của tháng 11 và thấp hơn mức kỷ lục 31.4 tỷ USD ghi nhận trong tháng 10.
Tổng doanh thu của Bộ Tài chính trong tháng 12 đạt 484.38 tỷ USD, tăng 6.6% so với cùng kỳ năm trước. Trong ba tháng đầu năm tài chính 2026, tổng doanh thu đạt 1.23 nghìn tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm tài chính 2025.
Những tuyên bố cho rằng chính phủ có thể dùng doanh thu thuế quan để chi trả “cổ tức” cho người nộp thuế thu nhập thấp và trung bình, đồng thời giảm nợ quốc gia, chủ yếu mang tính thông điệp chính trị. Các phép tính tài khóa cho thấy điều này không khả thi. Ngay cả khi doanh thu thuế quan tăng rất mạnh, chính phủ vẫn đang vận hành với mức thâm hụt lớn.
Vấn đề cốt lõi vẫn là chi tiêu
Sự gia tăng doanh thu từ thuế quan phần nào che khuất vấn đề trọng tâm, đó là chi tiêu của chính phủ liên bang vẫn tiếp tục tăng.
Trong tháng 12, tổng chi tiêu đạt 629.13 tỷ USD, nâng tổng chi tiêu trong ba tháng đầu năm tài chính lên 1.83 nghìn tỷ USD, tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước.
Mức tăng này diễn ra dù một số khoản cắt giảm tại EPA và Bộ Giáo dục đã bắt đầu phản ánh trong dữ liệu, và chi tiêu cho thảm họa thấp hơn đã giúp kiềm chế phần nào tổng chi trong hai tháng đầu năm tài chính 2026.
Tổng thể, xu hướng chi tiêu vẫn là đi lên. Bất chấp các tuyên bố về cắt giảm chi tiêu và những phát biểu liên quan đến DOGE của chính quyền Trump, chính phủ Hoa Kỳ đã chi hơn 7 nghìn tỷ USD trong năm ngoái, tương đương trung bình 583.3 tỷ USD mỗi tháng hoặc khoảng 19.2 tỷ USD mỗi ngày.
Các “cắt giảm” trong dự luật Big Beautiful chủ yếu là cắt giảm so với kế hoạch tăng chi trước đó, chứ không phải là cắt giảm chi tiêu thực tế. Điều này có nghĩa là chi tiêu vẫn tăng về mặt tuyệt đối, chỉ là tăng chậm hơn so với dự kiến ban đầu.
Ngay cả những khoản chi bị xác định là lãng phí cũng hiếm khi bị loại bỏ hoàn toàn khỏi ngân sách. Đây không phải là hiện tượng mới.
Trước đây, chính quyền Biden từng cam kết rằng các biện pháp trong Đạo luật Trách nhiệm Tài chính sẽ tiết kiệm “hàng trăm tỷ USD,” nhưng thực tế không đạt được kết quả như vậy.
Nợ công và chi phí lãi vay ngày càng lớn
Ngày 21/10, nợ quốc gia Hoa Kỳ vượt mốc 38 nghìn tỷ USD. Chỉ chưa đầy hai tháng sau, con số này đã tăng lên 38.4 nghìn tỷ USD.
Toàn bộ số nợ này đều phải trả lãi. Hiện nay, chi phí lãi vay đã trở thành khoản chi lớn thứ hai trong ngân sách liên bang, chỉ đứng sau An sinh Xã hội.
Riêng trong tháng 12, Bộ Tài chính chi 153.92 tỷ USD cho lãi vay, nâng tổng chi phí lãi vay trong ba tháng đầu năm tài chính 2026 lên 354.58 tỷ USD.
Trong năm tài chính 2025, chi phí lãi vay đạt 1.2 nghìn tỷ USD, tăng 7.3% so với năm 2024. Lãi ròng, tức chi phí lãi vay sau khi trừ doanh thu lãi, riêng trong tháng 12 đạt 92 tỷ USD.
Trong tháng trước, chi phí lãi vay còn cao hơn chi tiêu cho quốc phòng (102 tỷ USD) và Medicare (78 tỷ USD). Khoản chi duy nhất cao hơn là An sinh Xã hội, ở mức 134 tỷ USD.
Phần lớn nợ hiện tại được phát hành trong giai đoạn lãi suất rất thấp trước khi Federal Reserve bước vào chu kỳ tăng lãi suất. Mỗi tháng, một phần trái phiếu lợi suất thấp này đáo hạn và phải được tái cấp vốn bằng trái phiếu có lợi suất cao hơn. Ngay cả khi Federal Reserve bắt đầu cắt giảm lãi suất, lợi suất trái phiếu Kho bạc vẫn tăng do nhu cầu đối với nợ Hoa Kỳ suy giảm.
fxstreet