Chính quyền Trump vẫn duy trì thâm hụt ngân sách dù doanh thu từ thuế quan tăng

Doanh thu từ thuế quan tăng giúp giảm bớt thâm hụt ngân sách. Tuy nhiên, chi tiêu của chính phủ liên bang vẫn tăng. Vì vậy, tổng thâm hụt vẫn duy trì và nợ công tiếp tục phình to.

Theo báo cáo hàng tháng của Bộ Tài chính, trong tháng 1 chính phủ liên bang thâm hụt 94.62 tỷ USD. Mức này thấp hơn 26% so với tháng 1/2025.

Thâm hụt giảm chủ yếu do nguồn thu tăng. Trong tháng 1, chính phủ thu được 559.94 tỷ USD, tăng 47 tỷ USD, tương đương 9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bốn tháng đầu năm tài chính 2026, tổng thu ngân sách đạt 1.79 nghìn tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm tài chính 2025.

Thuế nhập khẩu là yếu tố đóng góp đáng kể. Trong tháng 1, thuế nhập khẩu đạt 27.7 tỷ USD, gần bằng tháng 12 và thấp hơn mức khoảng 30 tỷ USD mỗi tháng vào cuối năm trước. Để so sánh, tháng 1/2025, trước khi Tổng thống Trump công bố chính sách thuế quan mới, nguồn thu này chỉ đạt 7.3 tỷ USD.

Tuy nhiên, theo xu hướng hiện tại, doanh thu từ thuế quan có thể đã đạt gần mức cao nhất. Nếu các thỏa thuận thương mại mới được ký kết và mức thuế giảm, nguồn thu này có thể giảm theo.

Chi tiêu vẫn là vấn đề chính

Thực tế, vấn đề là tổng chi của chính phủ vẫn cao.

Một số quan chức Nhà Trắng và chuyên gia cho rằng doanh thu thuế quan tăng mạnh có thể giúp giảm phụ thuộc vào thuế thu nhập. Tuy nhiên, số liệu cho thấy thuế nhập khẩu không đủ lớn để thay thế thuế thu nhập hoặc xóa bỏ thâm hụt ngân sách.

Dù doanh thu tăng, chính phủ vẫn chi nhiều hơn thu. Nguyên nhân là tổng chi quá lớn.

Trong tháng 1, chính phủ chi 654.55 tỷ USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Trong bốn tháng đầu năm tài chính 2026, tổng chi đạt 2.48 nghìn tỷ USD, tăng 2%.

Mức tăng 2% không lớn nếu nhìn theo tỷ lệ. Tuy nhiên, trước đó đã có cam kết sẽ giảm chi tiêu. Vì vậy, việc chi vẫn tăng cho thấy các biện pháp cắt giảm chưa đủ mạnh.

Một số khoản chi đã được cắt giảm, như ngân sách cho EPA và Bộ Giáo dục. Những điều chỉnh này đã được phản ánh trong số liệu. Ngoài ra, chi cho hỗ trợ thiên tai thấp hơn cũng giúp giảm bớt áp lực chi tiêu trong hai tháng đầu năm tài chính 2026.

Tuy nhiên, tổng thể chi tiêu vẫn tăng. Năm ngoái, chính phủ Mỹ đã chi hơn 7 nghìn tỷ USD. Trung bình mỗi tháng chi khoảng 583.3 tỷ USD, tương đương 19.2 tỷ USD mỗi ngày. Con số này cho thấy quy mô chi tiêu rất lớn.

Nhiều phát biểu nói về việc “cắt giảm chi tiêu”, nhưng các biện pháp thực tế còn hạn chế.

Dự luật Big Beautiful Bill có cắt giảm chi ở một số chương trình, nhưng đồng thời tăng chi ở chương trình khác. Ngoài ra, nhiều khoản “cắt giảm” thực chất chỉ là giảm tốc độ tăng chi so với kế hoạch trước đó. Nghĩa là chi tiêu vẫn tăng, chỉ tăng chậm hơn so với dự kiến ban đầu.

Các khoản lãng phí do DOGE phát hiện phần lớn chưa được loại bỏ khỏi ngân sách.

Trước đây, Tổng thống Biden từng nói rằng thỏa thuận nâng trần nợ, còn gọi là Đạo luật Trách nhiệm Tài chính, sẽ giúp tiết kiệm “hàng trăm tỷ USD”. Trên thực tế, mức chi tiêu vẫn tiếp tục tăng và không đạt được mức tiết kiệm như cam kết.

Những người ủng hộ Big Beautiful Bill cho rằng cắt giảm thuế sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, từ đó tăng nguồn thu và giảm thâm hụt. Tuy nhiên, kinh nghiệm trước đây cho thấy điều này không phải lúc nào cũng xảy ra như kỳ vọng.

Nhìn chung, chính phủ chưa thực hiện các biện pháp cắt giảm chi tiêu đủ lớn để làm thay đổi xu hướng. Trong khi đó, các khoản chi mới tiếp tục phát sinh do nhu cầu trong nước và các hoạt động ở nước ngoài.

Vấn đề lãi suất và chi phí lãi vay

Ngày 21/10, nợ công Mỹ vượt 38 nghìn tỷ USD. Chưa đầy ba tháng sau, con số này tăng lên 38.7 nghìn tỷ USD.

Chính phủ phải trả lãi cho toàn bộ khoản nợ này. Hiện nay, chi phí lãi vay là khoản chi lớn thứ hai trong ngân sách liên bang, chỉ sau chi cho An sinh Xã hội.

Trong tháng 1, Bộ Tài chính chi 71.8 tỷ USD tiền lãi. Trong bốn tháng đầu năm tài chính 2026, tổng chi phí lãi vay đạt 426.47 tỷ USD, tăng 8.7% so với cùng kỳ năm tài chính 2025.

Trong năm tài chính 2025, tổng chi phí lãi vay là 1.2 nghìn tỷ USD, tăng 7.3% so với năm 2024.

Riêng tháng 1, lãi ròng, tức chi phí lãi vay sau khi trừ phần thu nhập từ lãi, là 76 tỷ USD.

Trong bốn tháng đầu năm tài chính 2026, chi cho lãi vay cao hơn chi quốc phòng 341 tỷ USD và cao hơn chi cho Medicare 403 tỷ USD. Chỉ chi cho An sinh Xã hội cao hơn, ở mức 540 tỷ USD.

Phần lớn nợ hiện tại được phát hành trong giai đoạn lãi suất thấp trước khi Fed tăng lãi suất. Khi các trái phiếu cũ đáo hạn, chính phủ phải phát hành trái phiếu mới với lãi suất cao hơn. Điều này làm chi phí lãi vay tăng.

Ngay cả khi Fed đã bắt đầu giảm lãi suất, lợi suất trái phiếu chính phủ vẫn tăng do nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ giảm. Khi lợi suất trái phiếu tăng, chi phí vay mới của chính phủ cũng tăng theo.

Tổng thể, chi tiêu hiện nay cao hơn khả năng thu ngân sách trong dài hạn. Tuy nhiên, vấn đề này chưa được xử lý triệt để. Nếu xu hướng nợ và chi phí lãi vay tiếp tục tăng, áp lực tài khóa sẽ ngày càng lớn và buộc chính phủ phải đưa ra quyết định khó khăn trong tương lai.