Chuyên gia của Gabelli: Đà tăng giá vàng chưa kết thúc, các công ty khai thác đang đứng trước thời khắc phân bổ vốn quan trọng

Theo Chris Mancini, đồng quản lý danh mục Gabelli Gold Fund (GOLDX), câu trả lời có thể đang nghiêng rõ ràng về phía các công ty khai thác — với điều kiện họ đưa ra lựa chọn đúng đắn với dòng tiền tự do đang tăng vọt trên bảng cân đối kế toán.

Dù một số người quan sát bắt đầu cảnh báo về tình trạng đầu cơ quá đà, Mancini cho biết những điều kiện đã đẩy giá vàng lên đỉnh cao kỷ lục trên 4,400 USD một ounce vẫn còn nguyên vẹn, hỗ trợ giá tăng và lợi nhuận vững chắc.

Ông cho rằng lãi suất tại Mỹ sẽ có xu hướng giảm trong năm nay, bất kể ai sẽ lãnh đạo Cục Dự trữ Liên bang, trong khi đà tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu suy yếu. Đồng thời, nhu cầu từ các ngân hàng trung ương — đặc biệt là từ Trung Quốc — vẫn là yếu tố cấu trúc của thị trường.

Bối cảnh đó, theo ông, đang trực tiếp dẫn đến mở rộng biên lợi nhuận cho các nhà sản xuất.

Dòng tiền tự do đang bùng nổ — và thị trường mới bắt đầu nhận ra
Ở mức giá hiện tại, Mancini cho biết ngành khai thác vàng đang tạo ra lượng dòng tiền tự do phi thường, tuy nhiên định giá thị trường rộng lớn vẫn phản ánh sự hoài nghi xuất phát từ nhiều năm hoạt động kém hiệu quả và phá hủy vốn.

Ông lấy ví dụ điển hình là nhà sản xuất vàng lớn nhất thế giới. Ở mức giá vàng hiện tại, Mancini ước tính Newmont có thể tạo ra gần 10 USD thu nhập trên mỗi cổ phiếu vào năm tới — con số này cũng gần bằng dòng tiền tự do. Các bảng cân đối kế toán trong ngành chủ yếu đã được củng cố, với nhiều công ty khai thác hiện hầu như không có nợ ròng.

Mặc dù đã cải thiện, định giá cổ phiếu vẫn ngụ ý môi trường giá vàng thấp hơn nhiều so với thực tế thị trường đang cung cấp.Dù Mancini thừa nhận rằng việc mua lại cổ phiếu đã hợp lý khi giá cổ phiếu vàng còn bị định giá thấp, ông tin rằng ngành đang tiến gần đến một điểm chuyển mình quan trọng.

Khi định giá trở lại bình thường và dòng tiền tự do tiếp tục tăng tới năm 2026, Mancini cho rằng các công ty khai thác nên chuyển hướng rõ ràng sang cổ tức lớn hơn và dễ nhìn thấy hơn.

Ông lưu ý rằng mua lại cổ phiếu không giúp thu hút nhà đầu tư mới vì thị trường không coi đó như một khoản lợi tức rõ ràng. Trong khi đó, cổ tức thì lại tạo sự chú ý.

“Một cổ phiếu vàng có lợi tức và tăng trưởng căn bản khác hoàn toàn so với một thỏi vàng nằm trong kho,” Mancini nói.

Trong bối cảnh lợi tức tiền mặt đang giảm và lạm phát vẫn dai dẳng, ông tin rằng nhà đầu tư sẽ ngày càng tìm kiếm các lựa chọn tạo thu nhập.

Nếu các công ty khai thác lớn bắt đầu cung cấp lợi tức cổ tức 3%, 4% hoặc thậm chí cao hơn — được hỗ trợ bởi lợi nhuận tăng trưởng — ngành có thể đột ngột trở nên cạnh tranh với các loại tài sản tạo thu nhập truyền thống.

Mancini gợi ý thay vì dùng hàng tỷ đô la để mua lại cổ phiếu, các nhà sản xuất lớn có thể duy trì cổ tức 4 đến 5 USD trên mỗi cổ phiếu ở mức giá kim loại hiện tại — một động thái mà ông tin sẽ làm thay đổi đáng kể cách thị trường định giá cổ phiếu vàng.

Với nhà đầu tư vàng, giai đoạn tiếp theo của thị trường tăng giá có thể không chỉ là giá cao hơn — mà còn là thu nhập, ông nói.

Mặc dù nền tảng kinh tế vĩ mô cải thiện, Mancini cho biết nhà đầu tư vẫn rất thận trọng với các công ty khai thác vàng, sau những năm tháng sai lầm trong vận hành và kỷ luật vốn kém. Năm 2025, chỉ số NYSE Arca Gold BUGS Index (HUI) đã ghi nhận mức tăng hàng năm 154%, cuối cùng vượt trội hơn vàng; tuy nhiên, nhìn rộng hơn sau đợt tăng năm ngoái, ngành khai thác đã kém hơn nhiều so với chỉ số S&P 500 trong thập kỷ qua.

Mancini nói sự hoài nghi của nhà đầu tư chính là lý do vì sao cổ tức lại quan trọng.
“Thị trường muốn thấy tiền thực — tiền mặt trong tay,” ông nói. “Không chỉ là lời hứa về việc hoàn vốn.”

Ông thấy sự tương đồng với các ngành chu kỳ khác, bao gồm năng lượng, nơi chính sách cổ tức nhất quán cuối cùng đã giúp phục hồi định giá sau những khoảng thời gian dài nhà đầu tư thiếu tin tưởng.

Dù các công ty khai thác bắt đầu sử dụng tiền của họ một cách hiệu quả, Mancini cho biết ông không thấy dấu hiệu ngành tái diễn các tình trạng quá mức của chu kỳ trước. Ông chỉ ra rằng các dự án lớn, rủi ro cao vẫn vắng bóng trong các kế hoạch phát triển, và các đội ngũ quản lý có vẻ tập trung vào sức mạnh bảng cân đối hơn là mở rộng ồ ạt.