Cổ phiếu công nghệ lao dốc, Fed và thế tiến thoái lưỡng nan của tháng 8

Áp lực lên nhóm cổ phiếu công nghệ

Phố Wall tuần này giao dịch như thể mất phương hướng, mỗi nhịp hồi đều yếu ớt, mỗi đợt tăng lại bị bán ra. Sau một tuần bán tháo cổ phiếu công nghệ, vốn hóa bốc hơi hàng tỷ USD, lực mua bắt đáy xuất hiện nhưng thị trường vẫn đầy lo lắng hơn là tự tin. Biên bản FOMC nhắc lại rằng Fed của Powell vẫn tập trung vào lạm phát, trong khi nhà đầu tư lo ngại nhiều hơn về việc làm. Sự kết hợp này không thuận lợi: Fed nghiêng hawkish về lạm phát trong khi thị trường lo thiếu tăng trưởng việc làm, một công thức bất lợi cho tài sản rủi ro.

Nhóm công nghệ, vốn là động lực chính của thị trường chứng khoán năm nay, đã đảo chiều. Lực bán lan rộng ở các cổ phiếu megacap từng dẫn dắt nhịp tăng mùa xuân. Nguyên nhân không hẳn do một yếu tố cụ thể, định giá căng, lo ngại về AI, chốt lời cuối hè, mà đơn giản là vị thế thị trường đã quá lệch.

Thế lưỡng nan tháng 8

Nghịch lý lớn là Fed dường như chuẩn bị cắt giảm lãi suất trong bối cảnh tăng trưởng đang đi lên. Điều này đi ngược “sách giáo khoa”: nới lỏng khi thị trường còn mạnh, vốn dĩ phải là tín hiệu tích cực, đặc biệt khi kết hợp cùng làn sóng chi tiêu cho AI. Nhưng dòng vốn tháng 8 lại hạ nhiệt: mùa báo cáo lợi nhuận đã xong, kỳ vọng cắt giảm lãi suất đã được phản ánh vào giá, trong khi các quỹ giao dịch theo hệ thống như CTA, Vol-Control, Risk Parity đã gần hết dư địa giải ngân. Tháng 9 với biến động cao đang tới gần, khiến rủi ro nghiêng về phía giảm. Nhà đầu tư mắc kẹt trong lựa chọn quen thuộc: mua bắt đáy hay đứng ngoài chờ cơ hội rõ ràng hơn vào tháng 9. Bán ra trong bối cảnh có vẻ thuận lợi nghe có vẻ ngược lý, nhưng lại là xác suất cao hơn vì có quá nhiều câu hỏi mà chưa có câu trả lời.

Rủi ro lớn nhất vẫn là AI. Việc "đổ lỗi" đợt bán tháo này cho một nghiên cứu của MIT nghe có vẻ gượng ép, vì thực tế định giá công nghệ đã bị thổi phồng từ lâu. Chủ đề AI vừa là tấm khiên vừa là con dao hai lưỡi: giúp megacap công nghệ tăng 50% từ tháng 4, nhưng đồng thời khiến thị trường dễ tổn thương trước bất kỳ tin xấu nào.

Chi tiêu khổng lồ cho AI giờ đã hiển hiện ở tầm vĩ mô: thiết bị công nghệ và phần mềm đóng góp lớn cho GDP nửa đầu năm, trong khi xây dựng trung tâm dữ liệu sắp vượt văn phòng về quy mô. Nền kinh tế đang tái cấu trúc quanh server thay vì tòa nhà, đồng nghĩa các ngành khác sẽ chịu thiệt.

So với cuối thập niên 1990, tín hiệu cảnh báo nay ít rõ rệt hơn, áp lực biên lợi nhuận và mất cân đối vẫn còn nhưng bị che lấp bởi kỳ vọng AI. Tuy vậy, định giá đã nói lên tất cả: Tesla giao dịch với P/E gần 200, Nvidia ở mức 60. Nhiều công ty phần mềm có thể không trụ nổi trước các thế hệ mới của ChatGPT. AI chắc chắn sẽ thay đổi cuộc chơi, nhưng không phải cổ phiếu nào mang nhãn “AI” cũng sẽ thành người chiến thắng.

Thị trường đang ở điểm nút, vẫn được hỗ trợ bởi thanh khoản và tăng trưởng, nhưng chịu áp lực mùa vụ và định giá cao. Mọi ánh nhìn dồn về Powell tại Jackson Hole. Đợt tăng mùa hè có vẻ đã hết lực; bài test thực sự nằm ngay phía trước.

USD giảm khi Trump gia tăng áp lực với Fed

USD chao đảo giữa tuần sau khi Tổng thống Trump kêu gọi Thống đốc Fed Lisa Cook từ chức, gây xáo trộn thị trường FX vốn nhạy cảm với nguy cơ can thiệp chính trị vào ngân hàng trung ương. Lệnh bán theo thuật toán lập tức kích hoạt, chỉ cần xuất hiện nghi ngờ về sự độc lập của Fed là đủ để USD bị bán tháo. Tuy nhiên, đồng tiền này hồi lại phần nào khi biên bản FOMC cho thấy chỉ có hai quan chức ủng hộ hạ lãi suất tháng trước.

Vấn đề không chỉ là các khoản vay thế chấp của Cook bị đưa ra chính trường, mà rộng hơn là lo ngại Trump đang muốn gia tăng kiểm soát Fed, thậm chí có tin ông cân nhắc việc sa thải Cook. Với FX, đây là kịch bản quen thuộc: mỗi lần độc lập của NHTW bị đe dọa, USD thường lập tức giảm.

Trump lâu nay chỉ trích Powell quá chậm hạ lãi suất, và thị trường đã bắt đầu tính đến khả năng ông chọn một người dovish hơn thay Powell khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 5. Tuy nhiên, Powell vẫn có thể ở lại Hội đồng Dự trữ ngay cả khi mất ghế Chủ tịch, nên khả năng Trump hoàn toàn xoay Fed theo hướng dovish có thể bị hạn chế. Yếu tố này làm dịu bớt rủi ro.

Hiện tại, nhà đầu tư phải cân bằng giữa yếu tố chính trị và chính sách tiền tệ. Thị trường FX cho thấy phản xạ rõ ràng: cứ khi nào cụm từ “Trump” và “Fed independence” xuất hiện, USD lại chịu áp lực. Nhưng câu chuyện lớn hơn vẫn là ai sẽ định hình lộ trình lãi suất 2025: Powell với cách tiếp cận ổn định, hay Trump với mong muốn Fed nới lỏng mạnh tay. Trước khi có câu trả lời, từng dòng tin vẫn như những cú tung xúc xắc trong thị trường FX.

Giá dầu tăng nhờ tồn kho giảm, nhưng đàm phán hòa bình khiến thị trường cảnh giác

Giá dầu tăng bất chấp tâm lý risk-off trên thị trường, với giá dầu WTI đi lên sau báo cáo tồn kho Mỹ giảm mạnh. API đã phát tín hiệu trước, và EIA xác nhận mức giảm tới 6 triệu thùng, lớn nhất kể từ tháng 6. Xăng giảm tuần thứ 5 liên tiếp, nhu cầu mùa hè vẫn bền vững. Nhìn vào số liệu, cung cầu dầu đang cho tín hiệu tích cực hơn bức tranh vĩ mô chung.

Tuy nhiên, đây chưa phải là đợt tăng bền vững. Yếu tố địa chính trị vẫn đè nặng lên đường cong giá dầu. Nỗ lực mới của Trump nhằm thúc đẩy đàm phán Nga-Ukraine khiến thị trường lo ngại nguồn cung Nga có thể trở lại. Dù sau đó Moscow phủ nhận khả năng hội nghị sớm, chỉ riêng tin đồn cũng đủ làm thị trường dao động.

Chi tiết số liệu cho thấy: tồn kho thương mại giảm ngay cả khi sản lượng Mỹ tăng và số giàn khoan ổn định. Tồn kho tại Cushing tiếp tục tăng tuần thứ 7, giữ cho chênh lệch giá ở trạng thái hợp lý. Xăng giảm cho thấy nhu cầu tiêu dùng còn tốt, nhưng giá dầu chưng cất tăng, phản ánh nhu cầu không đồng đều. Dù vậy, thông điệp chính là cán cân dầu thắt chặt tuần này và giá vẫn giữ được lực mua.

Vấn đề là triển vọng sắp tới. Nếu bỏ qua thông tin nhiễu trong ngắn hạn, đường cong giá dài hạn vẫn nặng nề. Giá dầu vẫn giảm hơn 10% từ đầu năm, trong khi thị trường lo ngại dư cung 2025 khi OPEC+ tăng sản lượng và chính sách thuế quan của Trump có thể ảnh hưởng đến nhu cầu toàn cầu. Do đó, đợt giảm tồn kho lần này chỉ được xem là tạm thời.

Thị trường dầu đứng giữa hai câu chuyện: triển vọng ngắn hạn được hỗ trợ bởi tồn kho giảm, nhưng triển vọng trung hạn vẫn nghiêng về giảm giá. Lúc này, giới đầu tư còn mua nhờ tồn kho thấp, nhưng đợt thử thách thực sự sẽ đến khi có biến động từ đàm phán hòa bình hay chính sách cung ứng. Vì vậy, đợt tăng hiện tại giống một nhịp hồi kỹ thuật hơn là khởi đầu cho xu hướng tăng mới.