Cú sốc dầu mỏ có thể làm suy yếu vai trò tài sản trú ẩn an toàn

Trái phiếu chính phủ Mỹ giữ vai trò đặc biệt trong hệ thống tài chính toàn cầu, thường được xem là tài sản gần như không rủi ro nhờ mức độ an toàn và thanh khoản rất cao. Dù vậy, bối cảnh hiện tại không còn ủng hộ kịch bản quen thuộc này. Giá dầu tăng mạnh đã làm dấy lên lo ngại lạm phát có thể quay trở lại, buộc Fed phải trì hoãn hoặc thu hẹp thêm kế hoạch cắt giảm lãi suất.

Giá dầu thô đã vọt lên mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2025 do lo ngại xung đột lan rộng và khả năng Eo biển Hormuz bị phong tỏa trên thực tế.

Vấn đề cốt lõi hiện nay là giá dầu có thể tăng đến đâu và duy trì trong bao lâu. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran có thể kéo dài từ bốn đến năm tuần và sẽ tiếp diễn nếu cần thiết, nhấn mạnh nguy cơ một cuộc xung đột dai dẳng tại khu vực sản xuất năng lượng trọng yếu. Dù mục tiêu cuối cùng của chính quyền Mỹ chưa rõ ràng, một điều dễ thấy là thời gian xung đột càng kéo dài thì cú sốc năng lượng càng có nguy cơ nghiêm trọng hơn.

Một vấn đề then chốt khác là diễn biến tại Eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố tuyến đường này đã bị đóng với hoạt động hàng hải và cảnh báo mọi tàu thuyền cố gắng đi qua có thể trở thành mục tiêu tấn công.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% nguồn cung toàn cầu đi qua khu vực này. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể khiến giá dầu thô leo thang mạnh hơn nữa.

Ngoài ra, Iran đã nhắm vào các cơ sở hạ tầng có ý nghĩa then chốt đối với sản xuất năng lượng toàn cầu như một phần của động thái đáp trả, đồng thời cảnh báo sẽ không để bất kỳ giọt dầu nào rời khỏi khu vực. Điều này làm gia tăng rủi ro về một cuộc khủng hoảng năng lượng mới, có thể đẩy lạm phát tăng cao trên diện rộng.

Dầu đắt đỏ đồng nghĩa với việc Fed ít cắt giảm lãi suất và chính phủ phải vay nhiều tiền hơn

Biến động mạnh của giá dầu đã kéo theo sự gia tăng đáng kể của lợi suất trái phiếu chính phủ. Nguyên nhân là nhà đầu tư nhanh chóng điều chỉnh nhận định, cho rằng giá dầu duy trì ở mức cao sẽ tạo áp lực lạm phát kéo dài.

Thị trường đã thu hẹp kỳ vọng về ba lần cắt giảm lãi suất của Fed trong năm nay sau khi dữ liệu lạm phát sản xuất cho thấy áp lực giá vẫn ăn sâu trong nền kinh tế Mỹ, và đó là trước khi xung đột Trung Đông bùng phát.

Thành phần giá đầu vào của chỉ số PMI sản xuất ISM đã tăng vọt lên 70.5 trong tháng Hai, mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2022. Điều này cho thấy phần lớn doanh nghiệp sản xuất ghi nhận chi phí đầu vào gia tăng gần đây. Diễn biến này đặt ra nghi vấn về khả năng Fed có thể thực hiện lộ trình cắt giảm lãi suất đúng như kỳ vọng mà thị trường từng định giá.

Bên cạnh đó, nguy cơ chính phủ gia tăng vay mượn cũng là yếu tố đáng chú ý. Nếu các biện pháp hỗ trợ hộ gia đình và doanh nghiệp trước chi phí năng lượng tăng cao được triển khai, nguồn cung trái phiếu có thể tăng lên. Điều này có thể khiến lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì quanh hoặc trên ngưỡng tâm lý 4%.

Tổng thể, rất ít quốc gia được hưởng lợi từ việc giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, và Mỹ không phải ngoại lệ. Nhà đầu tư trái phiếu hiểu rõ điều đó và phản ứng của họ cho thấy sự thận trọng ngày càng gia tăng.