Cú sốc dầu mỏ là thử thách mới nhất đối với sức bền của nền kinh tế Mỹ

Cú sốc dầu mỏ là thử thách mới nhất đối với sức bền của nền kinh tế Mỹ

Diệu Linh

Diệu Linh

Junior Editor

17:39 18/03/2026

Đợt tăng giá dầu thô gần đây thường được so sánh với các chu kỳ tăng trước trong lịch sử. Kể từ năm 1970, đã có sáu đợt tương tự trước giai đoạn hiện tại, trong đó năm đợt đầu tiên trùng với các cuộc suy thoái kinh tế. Riêng hai đợt trong thập niên 1970 không chỉ gây suy thoái mà còn đẩy lạm phát tăng mạnh, dẫn đến giai đoạn “lạm phát đình trệ” kéo dài và gây thiệt hại đáng kể cho thị trường chứng khoán.

Đợt tăng giá gần nhất vào năm 2022 đi kèm với thị trường giá xuống của cổ phiếu, nhưng không kéo theo suy thoái kinh tế. Điều này cho thấy nền kinh tế Mỹ một lần nữa thể hiện khả năng thích ứng và chống chịu. Từ đầu thập kỷ đến nay, nền kinh tế đã vượt qua hàng loạt cú sốc như đại dịch, gián đoạn chuỗi cung ứng, lạm phát tăng cao, chính sách thắt chặt của Fed, các vụ phá sản ngân hàng, căng thẳng thương mại và sự suy yếu của tăng trưởng việc làm.

Chính sức bền này giúp các cú sốc giá dầu hiện nay gây ra lạm phát ít dai dẳng hơn và ít làm gián đoạn tăng trưởng nghiêm trọng như trước. Nguy cơ xảy ra lạm phát đình trệ kéo dài, tương tự giai đoạn những năm 1970, hiện được đánh giá là thấp hơn đáng kể.

Biểu Đồ Giá Dầu Thô Giao NgayS&P 500 vs WTI Crude Biểu Đồ Hàng Ngày

Một yếu tố quan trọng là nền kinh tế Mỹ hiện tiêu thụ ít năng lượng hơn trên mỗi đơn vị GDP so với trước đây, phản ánh sự cải thiện về hiệu quả sử dụng năng lượng và sự chuyển dịch từ sản xuất sang dịch vụ. Nhờ đó, các đợt tăng giá dầu hiện nay ít gây áp lực lạm phát và ít ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh tế thực hơn so với quá khứ, khi cường độ năng lượng còn cao. (Dù vậy, yếu tố này có thể thay đổi nếu nhu cầu năng lượng từ các trung tâm dữ liệu gia tăng mạnh, trừ khi hiệu suất được cải thiện như kỳ vọng.)Biểu Đồ Cường Độ Năng Lượng

Người tiêu dùng cũng có khả năng chống chịu tốt hơn. Tỷ trọng chi tiêu cho xăng và các sản phẩm năng lượng trong tổng chi tiêu cá nhân đã giảm dần theo thời gian và hiện ở mức thấp trong lịch sử.Biểu Đồ Lạm Phát PCE Hàng Tháng

Ở phía cung, Mỹ hiện đã đạt trạng thái độc lập năng lượng, khác biệt rõ rệt so với thập niên 1970. Kể từ năm 2023, sản lượng dầu thô và các chất lỏng liên quan của Mỹ liên tục vượt nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Investing

Broker listing

Cùng chuyên mục

Lợi nhuận kỷ lục của Nvidia đang đến từ đâu?

Lợi nhuận kỷ lục của Nvidia đang đến từ đâu?

Nvidia tiếp tục vượt kỳ vọng của các nhà đầu tư khi công bố kết quả kinh doanh quý I năm tài chính 2027 với doanh thu đạt khoảng 81.6 tỷ USD, tăng 85% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng đạt mức kỷ lục 58.3 tỷ USD, tăng tới 211%. Tuy nhiên, điều khiến giới đầu tư chú ý không chỉ là mức tăng trưởng mạnh, mà là nguồn gốc thực sự của khoản lợi nhuận này.
Vàng đóng vai trò gì trong phòng ngừa lạm phát?

Vàng đóng vai trò gì trong phòng ngừa lạm phát?

Khi được hỏi vì sao nắm giữ vàng, nhiều người thường trả lời rằng vàng là công cụ phòng ngừa lạm phát. Đây là một trong những lập luận lâu đời nhất để đầu tư vào kim loại quý này và cũng là quan điểm được nhắc đến nhiều nhất trong lịch sử thị trường. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa vàng và lạm phát thực tế phức tạp hơn nhiều so với suy nghĩ thông thường.
Mùa thu thuế giúp ngân sách Mỹ có thặng dư trong tháng 4 nhưng chi tiêu và nợ công vẫn tiếp tục tăng

Mùa thu thuế giúp ngân sách Mỹ có thặng dư trong tháng 4 nhưng chi tiêu và nợ công vẫn tiếp tục tăng

Trong tháng 4, chính phủ liên bang Mỹ ghi nhận thặng dư ngân sách nhờ thu được lượng lớn tiền thuế thu nhập cá nhân. Đây là điều thường xảy ra hàng năm vì tháng 4 là giai đoạn người dân và doanh nghiệp nộp thuế. Tuy nhiên, dù có thặng dư trong một tháng, tình hình tài khóa tổng thể của Mỹ vẫn tiếp tục xấu đi do chính phủ vẫn chi tiêu ở mức rất cao và nợ công tiếp tục tăng.
PPI Mỹ tăng mạnh, kỳ vọng Fed hạ lãi suất tiếp tục suy yếu

PPI Mỹ tăng mạnh, kỳ vọng Fed hạ lãi suất tiếp tục suy yếu

Lạm phát tại Mỹ tiếp tục đi lên sau khi Chỉ số Giá Sản xuất (PPI) tháng 4 tăng mạnh 6.0% so với cùng kỳ năm trước, củng cố quan điểm Fed sẽ duy trì lãi suất cao trong thời gian dài và làm gia tăng kỳ vọng rằng bước đi tiếp theo của Fed có thể là tăng lãi suất thay vì cắt giảm.
Mỗi khi Fed rơi vào thế bế tắc như hiện nay, giá bạc thường tăng rất mạnh

Mỗi khi Fed rơi vào thế bế tắc như hiện nay, giá bạc thường tăng rất mạnh

Giá bạc đã vượt mốc $85 trong tuần này sau hai phiên tăng hơn 6%, nhờ kỳ vọng hòa bình tại Trung Đông và tâm lý lạc quan trước hội nghị Trump–Tập. Tỷ lệ vàng/bạc giảm xuống 55.46 trong khi giá Vàng gần như đi ngang cho thấy đợt tăng này chủ yếu đến từ kỳ vọng nhu cầu công nghiệp, thay vì nhu cầu trú ẩn.
Fed có thể chuyển hướng sang hawkish sớm hơn kỳ vọng thị trường

Fed có thể chuyển hướng sang hawkish sớm hơn kỳ vọng thị trường

Chỉ số Giá Sản xuất (PPI) của Mỹ tăng lên 6%, mức cao nhất trong gần 4 năm, đang buộc thị trường phải xem xét lại kỳ vọng về chính sách của Fed. Trong phần lớn năm 2026, nhiều nhà đầu tư tin rằng Fed sẽ không tăng lãi suất thêm vì thị trường lao động Mỹ đang suy yếu. Quan điểm phổ biến là Fed sẽ ưu tiên hỗ trợ việc làm hơn là tiếp tục siết chính sách tiền tệ, ngay cả khi lạm phát vẫn cao.
Chứng khoán lập đỉnh mới dù giá dầu, lợi suất và biến động thị trường cùng tăng

Chứng khoán lập đỉnh mới dù giá dầu, lợi suất và biến động thị trường cùng tăng

Chứng khoán Mỹ tiếp tục tăng điểm và lập đỉnh mới dù thị trường phải đối mặt đồng thời với giá dầu tăng, lợi suất trái phiếu đi lên và biến động thị trường cao hơn. S&P 500 và Nasdaq Composite đều tăng khoảng 0.2%, nhưng điều đáng chú ý là nhà đầu tư dường như không còn quá lo ngại trước các rủi ro địa chính trị.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ