Đàm phán hòa bình Mỹ - Iran bị hủy bỏ, triển vọng đình chiến lâu dài thêm mờ mịt

Nhà Trắng cho biết các cuộc đàm phán luôn gặp nhiều khó khăn về hậu cần và phái đoàn Mỹ đã sẵn sàng lên đường nếu kế hoạch được hoàn tất. Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ xác nhận cuộc gặp dự kiến tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock sẽ không diễn ra, nhưng không nêu lý do.

Trước đó, Iran cho biết sẵn sàng bắt đầu các cuộc thảo luận kỹ thuật sau khi thỏa thuận 14 điểm đạt được hôm thứ Tư giúp kéo dài lệnh ngừng bắn thêm ít nhất 60 ngày. Tuy nhiên, Tehran muốn thấy những bước đi cụ thể từ Washington trong việc thực hiện thỏa thuận trước khi tiếp tục đàm phán.

Cuộc chiến bắt đầu từ cuối tháng 2 với các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, khiến ít nhất 7.000 người thiệt mạng, đẩy giá năng lượng tăng mạnh và gây biến động trên các thị trường tài chính toàn cầu.

Bất đồng gia tăng

Israel, quốc gia không tham gia đàm phán, vẫn tiếp tục các chiến dịch quân sự nhằm vào Hezbollah tại Lebanon, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì hòa bình trong khu vực.

Tại Washington, một số nghị sĩ Cộng hòa chỉ trích Tổng thống Donald Trump vì cho rằng ông đã nhượng bộ quá nhiều để chấm dứt cuộc chiến. Trước đó, ông Trump từng tuyên bố chỉ kết thúc xung đột khi Iran “đầu hàng vô điều kiện”.

Tuy nhiên, thỏa thuận hiện tại bao gồm việc nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và cho phép Iran nối lại xuất khẩu dầu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei cho rằng ông Trump ký thỏa thuận trong thế bị động và cảnh báo các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân sẽ rất khó khăn. “Nếu phía Mỹ đưa ra những yêu cầu quá mức, chúng tôi sẽ không chấp nhận,” ông tuyên bố.

Vấn đề hạt nhân vẫn là trọng tâm

Thỏa thuận cho phép hai bên có 60 ngày để đạt đồng thuận về tương lai chương trình hạt nhân Iran, đồng thời dự kiến thành lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho Iran.

Iran đồng ý pha loãng lượng uranium làm giàu ở mức cao dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), nhưng từ chối yêu cầu đưa số vật liệu này ra khỏi lãnh thổ.

Giới chức Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán vẫn có thể dẫn tới một thỏa thuận hạt nhân toàn diện hơn. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích nhận định Iran đang ở vị thế thuận lợi hơn sau khi vượt qua cuộc chiến và giành được các nhượng bộ đáng kể về kinh tế.

Giá dầu giảm, giao tranh tại Lebanon tiếp diễn

Giá dầu giảm trong phiên thứ Sáu khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz dần được nối lại, làm tăng kỳ vọng về nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong khi đó, tại Lebanon, các cuộc không kích mới của Israel khiến ít nhất 15 người thiệt mạng. Dù thỏa thuận Mỹ - Iran kêu gọi chấm dứt hoàn toàn chiến sự tại Lebanon, Israel khẳng định chưa có kế hoạch rút quân.

Những diễn biến mới nhất cho thấy con đường hướng tới một nền hòa bình bền vững tại Trung Đông vẫn còn nhiều trở ngại, bất chấp thỏa thuận vừa được ký kết giữa Washington và Tehran.