Đợt bán USD phản ánh lo ngại tài khóa ngắn hạn, không phải suy yếu cấu trúc

Nguyên nhân chính không xuất phát từ sự suy yếu nội tại của kinh tế Mỹ, mà đến từ một cú sốc bên ngoài. Thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản là điểm khởi phát, khi lợi suất tăng mạnh và nhanh. Diễn biến này lan sang thị trường trái phiếu toàn cầu, khiến lợi suất dài hạn đồng loạt tăng. Sự thay đổi đột ngột đó làm xấu đi tâm lý nhà đầu tư và kích hoạt hoạt động bán tài sản Mỹ mang tính phản xạ. Khi lợi suất dài hạn tăng nhanh, các đồng tiền đại diện cho mức độ tín nhiệm tài chính cao thường phản ứng đầu tiên. Đây là lý do USD, GBP và JPY trở thành những đồng tiền giảm mạnh nhất trong phiên. Động thái này không phản ánh tâm lý né rủi ro thông thường, mà phản ánh mối lo về tình trạng tài khóa và bảng cân đối kế toán.

GBP là trường hợp đáng chú ý nhất. Đồng tiền này còn giảm mạnh hơn cả các đồng tiền có độ nhạy rủi ro cao như krone Na Uy hay NZD. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở triển vọng tăng trưởng toàn cầu, mà ở cách thị trường đánh giá khả năng chịu đựng áp lực tài chính của từng quốc gia. Khi lợi suất tăng quá nhanh, nhà đầu tư tập trung vào mức nợ và rủi ro tài khóa, thay vì các yếu tố như chênh lệch lãi suất hay chu kỳ kinh tế.

Tuy nhiên, thị trường đang bước vào giai đoạn ổn định trở lại. Đợt bán tháo JGB đã tạm dừng. Trái phiếu dài hạn của Nhật Bản phục hồi đáng kể khi các ngân hàng trong nước tham gia mua vào, qua đó giảm bớt một trong những nguồn áp lực lớn nhất từng đè nặng lên USD. Trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng trở nên ổn định hơn. Hợp đồng tương lai chứng khoán chuyển sang tăng. Cơ chế phản hồi tiêu cực, vốn khiến cổ phiếu và trái phiếu Mỹ cùng bị bán ra trước đó, đang dần suy yếu.

Điều này mang ý nghĩa quan trọng, vì diễn biến của phiên hôm qua mang tính chất điều chỉnh vị thế nhiều hơn là thay đổi xu hướng dài hạn. Mức giảm 0.8% của USD là mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ mùa hè năm ngoái, thời điểm Fed phát tín hiệu nghiêng về cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, hiện tại, kỳ vọng chính sách của Fed gần như không thay đổi. Khả năng cắt giảm lãi suất trong tháng Ba vẫn rất thấp. Lợi suất kỳ hạn ngắn vẫn ổn định. Điều đó cho thấy thị trường không đánh giá uy tín tiền tệ của Mỹ đang suy giảm. Đây là phản ứng tâm lý ngắn hạn, không phải sự thay đổi trong định hướng chính sách.

Yếu tố Greenland đóng vai trò như một rủi ro headline, khiến tâm lý lo ngại nhanh chóng chuyển thành hành động giao dịch. Câu chuyện sợ hãi được đẩy lên trước khi có các tác động thực tế rõ ràng. Kịch bản châu Âu đồng loạt bán tháo tài sản Mỹ nghe có vẻ nghiêm trọng, nhưng khó xảy ra trên thực tế. Một quỹ hưu trí nhỏ tại Đan Mạch rút khỏi một vị thế Kho bạc quy mô hạn chế là điều có thể xảy ra. Tuy nhiên, một làn sóng rút vốn lớn từ toàn châu Âu là không khả thi, do thiếu các thị trường thay thế đủ lớn và đủ thanh khoản để hấp thụ dòng tiền đó mà không gây rối loạn nghiêm trọng. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy điều này. Sau Ngày Giải phóng năm ngoái, thị trường trải qua một tháng bán tháo, nhưng ngay sau đó dòng vốn quay trở lại với quy mô rất lớn. Dòng tiền thường phản ứng tiêu cực trước, rồi sau đó quay lại khi rủi ro giảm bớt.

Đây cũng là đặc điểm thường thấy trong các năm bầu cử. Thị trường đã quen với việc các phản ứng tài chính mạnh buộc chính sách phải điều chỉnh nhanh. Diễn biến giá của ngày hôm qua mang nhiều nét của một phản ứng thái quá, tự khuếch đại rủi ro trong ngắn hạn. Điều này vừa tạo ra biến động lớn, vừa giới hạn rủi ro kéo dài. Trước thềm Davos, Trump đã phát tín hiệu rằng vẫn còn dư địa cho đối thoại và thỏa hiệp. Các kênh ngoại giao trực tiếp thường giúp giảm căng thẳng, và Davos là môi trường thuận lợi cho điều đó.

Nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, dù chỉ ở mức vừa phải, USD có thể nhanh chóng ổn định trở lại. Yếu tố mùa vụ hiện đang ủng hộ USD. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn ngắn có khả năng được định giá lại theo hướng hawkish. Nếu thị trường trái phiếu không xuất hiện thêm một đợt biến động mạnh, áp lực giảm đối với USD sẽ suy yếu. Trong bối cảnh đó, sức mạnh hiện tại của EUR trở nên kém bền vững. Việc tỷ giá quay trở lại dưới vùng 1.16 là hoàn toàn có thể xảy ra khi phần bù rủi ro địa chính trị dần bị loại khỏi giá.

Những phân tích trên không phủ nhận các rủi ro nền tảng. Vấn đề tài khóa của Nhật Bản vẫn chưa được làm rõ. Phần dài hạn của đường cong lợi suất vẫn dễ tổn thương, và rủi ro đối với JPY vẫn nghiêng về phía giảm nếu áp lực bán trái phiếu tái diễn. Tuy nhiên, tại thời điểm hiện tại, thị trường đang phản ứng với một cú sốc ngắn hạn hơn là đối mặt với một cuộc khủng hoảng cấu trúc.

Tóm lại, đây là một giao dịch xuất phát từ nỗi sợ, không phải là quá trình tháo gỡ mang tính hệ thống. Khi biến động lắng xuống, USD nhiều khả năng sẽ ổn định trở lại và tiếp tục vận động theo các yếu tố cơ bản, thay vì bước vào một xu hướng suy yếu dài hạn.