Fed còn có thể bảo vệ tính độc lập trong bao lâu?

• Fed đang phải đối mặt với áp lực chính trị ngày càng gia tăng, và việc tạm dừng cắt giảm lãi suất đã trở thành một công cụ nhằm bảo vệ tính độc lập thể chế.
• Thị trường lao động vẫn ổn định nhưng mong manh, ủng hộ lập trường thận trọng của Fed dù lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu.
• Thị trường hợp đồng tương lai không kỳ vọng có thêm các đợt cắt giảm lãi suất trong những tháng tới, với việc nới lỏng đáng kể chỉ được định giá từ giữa năm.
• Rủi ro mất niềm tin vào USD đang gia tăng, có thể dẫn tới một vòng xoáy mất giá tự củng cố nếu uy tín của Fed bị suy yếu.

Lãi suất điều hành của Mỹ và các thước đo lạm phát lõi tại Mỹ (CPI và PCE so với cùng kỳ năm trước), nguồn: Bloomberg

Áp lực chính trị gia tăng đối với Fed

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hiện đang hoạt động trong một môi trường chính trị ngày càng căng thẳng. Áp lực từ chính quyền nhằm thúc đẩy các đợt cắt giảm lãi suất sâu hơn và mạnh mẽ hơn tiếp tục gia tăng, biến chính sách tiền tệ thành một mặt trận đối đầu chính trị. Căng thẳng này gần đây leo thang khi có hành động pháp lý nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell, động thái được giới quan sát rộng rãi xem là nhằm gây áp lực trực tiếp lên ban lãnh đạo ngân hàng trung ương. Phản ứng công khai và cứng rắn bất thường của ông Powell cho thấy Fed không sẵn sàng nhượng bộ một cách dễ dàng. Trong bối cảnh này, việc tạm dừng cắt giảm lãi suất không chỉ là một quyết định chính sách mà còn là tín hiệu rõ ràng về tính độc lập thể chế.

Duy trì sự đồng thuận trong nội bộ các nhà hoạch định chính sách sẽ đóng vai trò then chốt trong giai đoạn này. Tuy nhiên, nhiệm vụ này có thể gặp nhiều thách thức, khi dự kiến sẽ xuất hiện lá phiếu bất đồng từ Thống đốc Miran, người liên tục kêu gọi cắt giảm lãi suất mạnh tay, cùng với những tín hiệu ngày càng rõ ràng từ Thống đốc Bowman ủng hộ mặt bằng lãi suất thấp hơn.

Không cắt giảm lãi suất tại cuộc họp sắp tới

Trong bối cảnh trên, cuộc họp sắp tới của Fed nhiều khả năng sẽ kết thúc với quyết định giữ nguyên lãi suất. Fed đã phát đi tín hiệu từ khá lâu về khả năng tạm dừng sau ba đợt cắt giảm liên tiếp được thực hiện trong tháng 1. Điều này sẽ giữ biên độ mục tiêu của lãi suất quỹ liên bang ở mức 3.50%-3.75%. Kể từ đầu năm 2024, lãi suất đã được cắt giảm tổng cộng 175 bps.

Theo ông Powell và nhiều nhà hoạch định chính sách khác, lãi suất hiện đã tiến khá gần tới mức trung lập. Đánh giá này ủng hộ cách tiếp cận chờ đợi và quan sát, cho phép Fed dựa nhiều hơn vào các dữ liệu kinh tế sắp công bố trước khi cam kết với những điều chỉnh chính sách tiếp theo.

Kỳ vọng chính sách Fed được thị trường hợp đồng tương lai phản ánh

Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang cũng có cùng đánh giá về khả năng thay đổi các tham số chính sách tiền tệ tại cuộc họp Fed vào ngày mai. Định giá thị trường cho thấy xác suất xảy ra một đợt cắt giảm lãi suất nữa trong tháng 1 là rất thấp. Khả năng cắt giảm trong tháng 3 và tháng 4 cũng bị đánh giá hạn chế. Chỉ tới tháng 6, thị trường mới bắt đầu ghi nhận những khả năng đáng kể cho việc nới lỏng thêm các điều kiện tiền tệ.

Định giá thị trường về lộ trình tương lai của lãi suất Mỹ, nguồn: Bloomberg

Thị trường lao động trở thành tâm điểm

Thị trường lao động đã trở thành trọng tâm trong đánh giá của Fed. Mặc dù tăng trưởng kinh tế năm ngoái khá vững chắc, động lực việc làm đã suy yếu rõ rệt. Các đợt cắt giảm nhân sự tại các cơ quan liên bang đã góp phần làm chậm đà này. Đồng thời, dù khu vực doanh nghiệp tư nhân phần lớn tránh được các đợt sa thải quy mô lớn, họ cũng cho thấy rất ít thiện chí trong việc tuyển dụng mới.

Sự kết hợp này giúp thị trường lao động nhìn chung vẫn ổn định, nhưng cán cân vẫn hết sức mong manh. Trong trường hợp nền kinh tế suy giảm, các điều kiện có thể xấu đi nhanh chóng. Từ góc nhìn này, các đợt cắt giảm lãi suất gần đây, dù lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, có thể được hiểu như một biện pháp bảo hiểm nhằm ngăn chặn một cú suy thoái sâu hơn, thay vì phản ứng trước những điểm yếu tức thời.

Dữ liệu gần đây mang lại sự nhẹ nhõm tạm thời

Cho tới nay, các dữ liệu thị trường lao động gần đây chưa xác nhận những lo ngại về sự suy yếu thêm. Trong cả tháng 11 và tháng 12, mỗi tháng đều ghi nhận hơn 50,000 việc làm mới, đủ để ngăn tỷ lệ thất nghiệp tăng lên. Điều này giúp Fed có thêm thời gian để đánh giá liệu xu hướng này có tiếp diễn trong những tháng đầu năm mới hay không.

Song song đó, các dữ liệu lạm phát cập nhật hơn sẽ được công bố trong những tháng tới, bao gồm chỉ số giảm phát PCE, thước đo lạm phát ưa thích của Fed, vốn đã bị trì hoãn do đợt đóng cửa chính phủ năm ngoái. Những dữ liệu này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình kỳ vọng về giai đoạn tiếp theo của chính sách tiền tệ.

Khi thị trường ngừng tin tưởng: rủi ro bán tháo USD mang tính tự củng cố gia tăng

Tình hình hiện tại trên thị trường ngoại hối cho thấy rõ một rủi ro đã nhiều lần được cảnh báo từ năm ngoái. Rủi ro này dường như đang bị đánh giá thấp, đặc biệt bởi những người ủng hộ chiến lược “TACO” (Trump Always Chickens Out), vốn dựa trên niềm tin rằng Tổng thống Trump cuối cùng luôn rút lui khỏi các quyết định mang tính đối đầu nhất. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ với bản chất khó đoán và thường xuyên hỗn loạn của quá trình hoạch định chính sách dưới chính quyền Mỹ hiện tại, tồn tại nguy cơ thực sự rằng thị trường có thể vượt qua một ngưỡng mà tại đó, sự mất niềm tin trở nên rất khó đảo ngược.

Từ góc độ nhà đầu tư, điều này hàm ý nguy cơ bước vào một giai đoạn mà ngay cả những nỗ lực xoa dịu chính trị về sau cũng không còn đủ để chặn đứng các động lực tiêu cực của thị trường. Nói cách khác, thị trường có thể không còn phản ứng với các cử chỉ hạ nhiệt nếu chúng bị xem là quá muộn hoặc thiếu độ tin cậy.

Trong số các “điểm tới hạn” được thảo luận từ lâu, nổi bật là nguy cơ USD đánh mất vai trò tài sản trú ẩn an toàn và sự xói mòn trong nhận thức của thị trường về tính độc lập của Fed. Nếu nhà đầu tư bắt đầu nghiêm túc định giá một kịch bản mà những trụ cột này bị suy yếu một cách lâu dài, đà mất giá của USD có thể mang tính tự củng cố. Trong môi trường như vậy, ngay cả việc rút lui khỏi các chính sách gây tranh cãi nhất cũng có thể không đủ để khôi phục sự ổn định, dẫn tới sự suy yếu sâu hơn và kéo dài của đồng tiền Mỹ.

Những diễn biến thị trường gần đây cho thấy kịch bản này đang ngày càng trở nên khả dĩ. Tổng thống Trump đã cố gắng hạ nhiệt căng thẳng liên quan tới Greenland bằng cách lùi bước khỏi các đe dọa áp thuế đối với một số khu vực của Liên minh châu Âu, nhưng điều này chỉ mang lại cho USD một giai đoạn hồi phục rất ngắn. Hiện tại, áp lực giảm đối với USD đã gia tăng trở lại, nhấn mạnh rằng các biện pháp mang tính tình thế là không đủ để tái thiết niềm tin của nhà đầu tư.