Giới khoa học cảnh báo hậu quả từ các quyết định cắt giảm ngân sách nghiên cứu khí hậu của Mỹ

Theo nhiều nhà phê bình, chiến dịch của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm cắt giảm các chương trình nghiên cứu và giám sát khoa học đang tạo ra một môi trường thiếu hiểu biết có chủ đích. Khi những dữ liệu khách quan không còn được thu thập hoặc công bố đầy đủ, việc phủ nhận các vấn đề như biến đổi khí hậu sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Ví dụ mới nhất là kế hoạch giải thể Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative), mạng lưới thu thập dữ liệu về Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Hệ thống này theo dõi nhiều chỉ số quan trọng, trong đó có AMOC – dòng hải lưu giúp điều hòa khí hậu châu Âu.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Liên Hợp Quốc cảnh báo các đại dương đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, ô nhiễm và khai thác quá mức. Các hiện tượng như san hô chết hàng loạt, nguồn cá suy giảm, nhiệt độ nước biển tăng và mực nước biển dâng đều đang được theo dõi thông qua các hệ thống quan trắc mà chính phủ Mỹ muốn cắt giảm.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, chính quyền Trump đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ ngành nhiên liệu hóa thạch, từ cắt giảm ưu đãi dành cho năng lượng tái tạo đến kéo dài hoạt động của các nhà máy nhiệt điện than.

Song song với đó là việc thu hẹp các chương trình nghiên cứu khí hậu. Nhiều nhà khoa học cho rằng đây là nỗ lực nhằm giảm khả năng đo lường chính xác tác động của khí thải carbon đối với môi trường.

Một mục tiêu khác là Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu Khí quyển (NCAR), đơn vị đóng vai trò quan trọng trong dự báo thời tiết và nghiên cứu khí hậu. Dù một phần kế hoạch cắt giảm đã bị tòa án ngăn chặn, sự bất ổn vẫn khiến nhiều dự án bị đình trệ và các nhà khoa học rời bỏ công việc.

Giới chuyên gia cho rằng không thể tách biệt nghiên cứu thời tiết khỏi nghiên cứu khí hậu, bởi hai lĩnh vực này gắn bó chặt chẽ với nhau.

Theo các tài liệu chính thức, những thay đổi này phù hợp với định hướng của chính quyền Trump, bao gồm giảm quy định môi trường, rút khỏi các cam kết khí hậu quốc tế và hạn chế vai trò của các chính sách chống biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, tỷ lệ cử tri Đảng Cộng hòa coi biến đổi khí hậu là vấn đề rất quan trọng đã giảm mạnh trong những năm gần đây. Điều này phản ánh sự chia rẽ ngày càng sâu sắc về nhận thức khoa học và môi trường tại Mỹ.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo rằng việc phớt lờ dữ liệu không làm biến đổi khí hậu biến mất. Thế giới đã chi khoảng 20 nghìn tỷ USD để khắc phục hậu quả của các thảm họa thời tiết trong thế kỷ này, và chi phí sẽ còn tăng mạnh nếu tình trạng nóng lên toàn cầu tiếp tục diễn ra.

Phủ nhận khoa học có thể mang lại lợi ích chính trị trong ngắn hạn, nhưng sẽ không giúp ngăn chặn lũ lụt, cháy rừng hay các hiện tượng thời tiết cực đoan. Thực tế vẫn tồn tại dù con người có lựa chọn nhìn nhận nó hay không.