Iran tìm cách duy trì ảnh hưởng tại Lebanon trong đàm phán với Mỹ

Trong khi đó, Lebanon đang tham gia một tiến trình đàm phán do Mỹ bảo trợ với Israel nhằm chấm dứt nhiều thập niên xung đột dọc biên giới hai nước.

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tuyên bố:

“Tương lai của Lebanon nằm trong tay người Lebanon, không phải Iran hay Israel.”

Ông nhấn mạnh Beirut sẽ không chấp nhận để Tehran quyết định thay cho mình và khẳng định Lebanon là một quốc gia có chủ quyền.

“Chúng tôi không chấp nhận việc Lebanon trở thành chiến trường cho các cuộc chiến của người khác.”

Bế tắc trong đàm phán

Tình hình hiện nay vẫn rơi vào thế giằng co.

Phong trào Hezbollah công khai phản đối các cuộc đàm phán trực tiếp với Israel, nhưng theo Tổng thống Aoun, lực lượng này cũng chưa đưa ra được lộ trình riêng nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng.

Iran được cho là đã đặt điều kiện phải đạt được lệnh ngừng bắn tại Lebanon trước khi bất kỳ thỏa thuận lớn nào với Washington có thể được hoàn tất.

Sau sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad cuối năm 2024, Lebanon càng trở nên quan trọng hơn đối với chiến lược khu vực của Tehran.

Các chuyên gia nhận định Lebanon hiện là tuyến đầu quan trọng nhất trong chiến lược đối đầu của Iran với Israel.

Đàm phán Mỹ - Lebanon - Israel chưa đạt tiến triển

Các cuộc thương lượng tại Washington giữa Lebanon và Israel vẫn chưa ghi nhận đột phá đáng kể.

Lebanon yêu cầu một lệnh ngừng bắn bền vững làm cơ sở cho việc Israel rút quân hoàn toàn và cho phép người dân phải sơ tán trở về nhà dưới sự giám sát của quân đội Lebanon.

Ngược lại, Israel muốn Hezbollah bị giải giáp hoặc ít nhất bị loại bỏ khỏi miền Nam Lebanon trước khi xem xét rút quân khỏi các khu vực đang kiểm soát.

Theo các nguồn tin Lebanon, một cuộc họp kéo dài năm giờ trong tuần trước gần như đổ vỡ khi phái đoàn Lebanon cho rằng Israel không sẵn sàng nhượng bộ. Cuộc họp chỉ được nối lại sau sự can thiệp trực tiếp của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance.

Đề xuất mới nhất từ phía Mỹ bao gồm:

• Ngừng bắn;
• Hezbollah chấm dứt các hoạt động quân sự;
• Rút lực lượng khỏi miền Nam Lebanon;
• Thiết lập các khu vực thí điểm để quân đội Lebanon tiếp quản.

Tuy nhiên, Hezbollah đã nhanh chóng bác bỏ kế hoạch này, cho rằng đây là sự đầu hàng trước các điều kiện của Israel.

Tương lai Lebanon phụ thuộc vào thỏa thuận Mỹ - Iran

Theo các nguồn tin thân cận với Hezbollah, các cuộc đàm phán hiện nay khó đạt kết quả khi Israel vẫn tiếp tục chiến dịch quân sự và phái đoàn Lebanon không có quyền quyết định đối với lực lượng Hezbollah.

Giới quan sát nhận định các cuộc thương lượng thực chất chỉ có thể bước sang giai đoạn quyết định nếu Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận ngừng chiến rộng hơn.

Trong bối cảnh đó, chính phủ Lebanon đang phải tìm cách cân bằng giữa yêu cầu của Israel về việc vô hiệu hóa Hezbollah và quyết tâm của Iran trong việc duy trì lực lượng này như một công cụ ảnh hưởng chiến lược tại khu vực.

Các nhà phân tích cảnh báo nếu tình trạng bế tắc tiếp diễn, miền Nam Lebanon có thể rơi vào trạng thái bất ổn kéo dài, làm chậm quá trình hồi hương của hàng trăm nghìn người dân phải sơ tán vì chiến sự.