Khẩu vị rủi ro toàn cầu vẫn vững chắc bất chấp bất ổn địa chính trị
Diệu Linh
Junior Editor
Tuần giao dịch trọn vẹn đầu tiên của năm 2026 chứng kiến hàng loạt cú sốc địa chính trị mà trong điều kiện bình thường có thể khiến thị trường toàn cầu chao đảo. Tuy nhiên, nhà đầu tư phần lớn đã bỏ qua những nhiễu động này, tạo ra một diễn biến thị trường có phần trái ngược với kỳ vọng ban đầu.
Tổng quan thị trường
Diễn biến kịch tính nhất đến từ khu vực Mỹ Latinh, khi Mỹ tiến hành một cuộc can thiệp quân sự trực tiếp dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela. Sau đó, Washington nhanh chóng hành động nhằm kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela, với lý do nước này bán dầu thô từng bị trừng phạt, đánh dấu bước leo thang rõ rệt trong mức độ can dự của Mỹ tại khu vực.
Không lâu sau, căng thẳng địa chính trị tiếp tục lan rộng khi Nhà Trắng gia tăng giọng điệu liên quan đến Greenland, coi việc sở hữu khu vực này là một “ưu tiên an ninh quốc gia” nhằm đối phó với ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Dù khả năng sáp nhập trực tiếp vẫn khá thấp, nhưng riêng ngôn từ này cũng đủ để rủi ro địa chính trị luôn hiện hữu trong tâm lý thị trường.
Cùng thời điểm, Iran bước vào một trong những giai đoạn bất ổn nội bộ nghiêm trọng nhất trong nhiều năm, với các cuộc biểu tình trên toàn quốc và phản ứng trấn áp bạo lực từ chính quyền. Sự suy giảm ổn định trong nước càng làm bức tranh địa chính trị thêm dày đặc, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ giữa Tehran và Washington vốn đã căng thẳng.
Bất chấp bối cảnh nặng nề đó, khẩu vị rủi ro toàn cầu vẫn cho thấy sự bền bỉ đáng kể. Các chỉ số chứng khoán lớn như S&P 500, FTSE và DAX đồng loạt thiết lập các đỉnh kỷ lục mới, phát đi tín hiệu rõ ràng rằng thị trường không sẵn sàng định giá rủi ro hệ thống chỉ dựa trên các tiêu đề địa chính trị.
Thay vào đó, điều chỉnh chủ yếu diễn ra trên thị trường tiền tệ. Đồng USD trở thành đồng tiền mạnh nhất trong tuần, được hỗ trợ bởi vai trò thống trị trong giai đoạn căng thẳng toàn cầu, đồng thời hưởng lợi từ sự thay đổi trong kỳ vọng đối với Fed sau loạt dữ liệu kinh tế Mỹ được công bố.
Đồng AUD đứng thứ hai về hiệu suất, nhờ tâm lý ưa rủi ro tích cực và được củng cố bởi thông điệp từ RBA loại trừ khả năng cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn. Đồng Bảng Anh cũng hưởng lợi từ xu hướng risk-on chung của thị trường.
Ở chiều ngược lại, CAD là đồng tiền yếu nhất trong nhóm các đồng tiền chính, theo sau là CHF và EUR. NZD và JPY kết thúc tuần với diễn biến trái chiều ở nhóm giữa, cho thấy yếu tố địa chính trị vẫn có tác động, nhưng chỉ mang tính chọn lọc.
USD dẫn đầu nhưng thiếu sự xác nhận rộng rãi trên các thị trường
USD khép lại tuần trước với vị thế là đồng tiền mạnh nhất trong nhóm chính, nối dài đà tăng sau giai đoạn do dự trước đó. Sau chuỗi dữ liệu kinh tế Mỹ pha trộn nhưng nhìn chung vẫn cho thấy khả năng chống chịu tốt, thị trường nhanh chóng loại bỏ khả năng nới lỏng chính sách trong ngắn hạn. Hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang (Fed funds) hiện phản ánh xác suất hơn 70% Fed sẽ giữ lãi suất ở mức 3.50–3.75% tại cuộc họp FOMC tháng 3, đảo chiều mạnh so với mức dưới 50% chỉ một tuần trước.

Một điểm tựa quan trọng cho sự điều chỉnh kỳ vọng này đến từ thị trường lao động. Dù tăng trưởng việc làm tháng 12 chỉ ở mức khiêm tốn 50,000, tỷ lệ thất nghiệp lại giảm từ 4.5% (đã điều chỉnh) trong tháng 11 xuống 4.4%, củng cố quan điểm rằng điều kiện lao động vẫn thắt chặt dù đà tuyển dụng chậm lại. Sự kết hợp này khiến Fed chưa có động lực để vội vàng thực hiện một đợt “cắt giảm mang tính bảo hiểm” mới. Khi tăng trưởng tiền lương vẫn vững và thất nghiệp ở mức thấp, các nhà hoạch định chính sách có thể chờ đợi những tín hiệu suy yếu rõ ràng hơn trước khi thay đổi lập trường.
Về mặt kỹ thuật, chỉ số DXY mở rộng nhịp hồi phục với cú phá vỡ dứt khoát lên trên EMA 55 khung ngày (hiện tại quanh 98.75). Diễn biến này cho thấy nhịp điều chỉnh từ đỉnh 100.39 có thể đã hoàn tất tại đáy 97.74. Xu hướng tăng tiếp theo đang được ủng hộ, với mục tiêu quay lại vùng kháng cự 100.39 và thậm chí cao hơn.
Dù vậy, cấu trúc tổng thể vẫn mang tính điều chỉnh. Nhịp tăng từ 96.21 hiện vẫn được xem là một chuyển động ngược xu hướng trong bối cảnh xu hướng giảm dài hạn bắt đầu từ 110.17. Do đó, dư địa tăng được kỳ vọng sẽ bị giới hạn quanh mức thoái lui 38.2% của biên độ 110.17–96.21 tại 101.54, trừ khi có sự thay đổi đáng kể trong các yếu tố nền tảng.

Để USD chuyển từ nhịp hồi điều chỉnh sang một xu hướng mạnh bền vững trong trung hạn, thị trường cần có sự xác nhận liên thị trường. Cụ thể, cần xuất hiện một nhịp điều chỉnh đáng kể trên thị trường chứng khoán, đồng thời lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ phải bứt phá rõ ràng theo hướng tăng, lý tưởng nhất là hai yếu tố này diễn ra đồng thời. Tuy nhiên, đến nay sự xác nhận đó vẫn chưa xuất hiện.
Chỉ số Dow Jones tiếp tục mở rộng xu hướng tăng và lập các đỉnh kỷ lục mới trong tuần qua, cho thấy khẩu vị rủi ro vẫn được duy trì. Miễn là vùng hỗ trợ 47,853 còn được giữ vững, thiên hướng ngắn hạn vẫn nghiêng về tăng giá, với tâm điểm là mốc tâm lý 50,000, trùng với đường biên trên của kênh tăng trung hạn. Một cú bứt phá dứt khoát lên trên vùng 50,000 nhiều khả năng sẽ đẩy nhanh đà tăng hướng tới mục tiêu 100% projection của nhịp 41,981.14–48,431.57 tính từ 45,728.93 tại 52,179.36. Kịch bản này sẽ hạn chế đáng kể động lực tăng của USD.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng là mắt xích còn thiếu để xác định liệu nhịp hồi của USD có thể phát triển thành xu hướng bền vững hơn hay không. Hiện tại, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ vẫn bị kẹt trong biên độ ngày càng thu hẹp, liên tục tìm được hỗ trợ tại EMA 55 khung ngày (quanh 4.136), nhưng lại thiếu động lực để vượt dứt khoát vùng kháng cự 4.200 (mức thoái lui 38.2% của nhịp 4.629–3.947 tại 4.207).
Một mặt, nếu phá vỡ rõ ràng lên trên 4.200, điều đó sẽ xác nhận rằng nhịp giảm từ 4.629 đã kết thúc, mở ra khả năng hướng tới mức 61.8% tại 4.63. Ngược lại, nếu lợi suất trái phiếu xuyên thủng bền vững EMA 55 khung ngày, điều này sẽ cho thấy nhịp hồi từ 3.947 đã hoàn tất, kéo theo khả năng giảm sâu hơn về mốc tròn 4.000. Kịch bản này cũng có thể đánh dấu sự kết thúc của biên độ điều chỉnh của Dollar Index và kéo chỉ số này giảm trở lại về vùng hỗ trợ 96.21.

Cú sốc địa chính trị tại Venezuela phơi bày điểm yếu chiến lược của CAD
Trong nhóm các đồng tiền chính, CAD nổi bật là đồng tiền yếu nhất tuần. Sự suy yếu của CAD không chỉ thể hiện so với USD mà còn so với các đồng tiền hàng hóa khác, cho thấy đây không phải là một động thái né rủi ro chung, mà là sự điều chỉnh mang tính đặc thù đối với Canada.
Tâm điểm của làn sóng bán ra là cuộc can thiệp quân sự của Mỹ tại Venezuela và quyết định tiếp theo của Washington trong việc kiểm soát sản lượng dầu của quốc gia này. Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng chính quyền lâm thời của Venezuela sẽ chuyển giao khoảng 30–50 triệu thùng dầu thô từng bị trừng phạt cho Mỹ, với các chuyến hàng dự kiến được đưa thẳng đến các cơ sở tiếp nhận tại Mỹ.
Trong ngắn hạn, cơ chế và thời điểm của các lô hàng này vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, thị trường không mất nhiều thời gian để phản ánh các hệ quả tiềm tàng. Bất kỳ dòng dầu Venezuela nào chảy vào thị trường Mỹ cũng sẽ cạnh tranh trực tiếp với xuất khẩu dầu của Canada.
Ngoài tác động nguồn cung trước mắt, hệ quả chiến lược dài hạn còn gây áp lực lớn hơn lên CAD. Việc gia tăng dòng dầu từ Venezuela làm suy yếu vị thế đàm phán của Canada trước kỳ rà soát thỏa thuận thương mại CUSMA trong năm nay, vốn đã giúp bảo vệ phần lớn hàng xuất khẩu của Canada khỏi thuế quan của Mỹ.
Dù phần lớn dầu thô Canada được đưa vào Mỹ qua khu vực Trung Tây thay vì Vịnh Mexico, thị trường luôn mang tính định hướng tương lai. Viễn cảnh Washington có thêm các lựa chọn nguồn cung năng lượng thay thế làm giảm đòn bẩy của Ottawa trong một giai đoạn chính trị nhạy cảm.
Về mặt kỹ thuật, diễn biến giá của USD/CAD phản ánh rõ sự thay đổi nền tảng này. Đà tăng mạnh trong tuần trước cho thấy nhịp giảm từ 1.4139 đã hoàn tất như một pha điều chỉnh tại đáy 1.3641. Nhịp tăng từ đây được xem là sóng thứ ba của mô hình điều chỉnh rộng hơn bắt đầu từ 1.3538. Điều này mở ra khả năng kiểm định lại vùng 1.4139, và xa hơn là mục tiêu 100% projection của nhịp 1.3538–1.4139 tính từ 1.3641 tại 1.4242.
Việc liệu chuyển động này có phát triển thành một xu hướng đảo chiều tăng hoàn chỉnh hay không sẽ phụ thuộc lớn vào kết quả rà soát CUSMA và mức độ quyết liệt của Washington trong việc tái cấu trúc dòng chảy năng lượng tại Bắc Mỹ.

Đồn đoán về một đợt bầu cử sớm hỗ trợ giá Nikkei, làm suy yếu đồng JPY
JPY đã không thể hiện vai trò trú ẩn an toàn truyền thống trong tuần qua. Thay vào đó, USD/JPY ghi nhận cú bứt phá tăng rõ rệt, một phần được hỗ trợ bởi dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực hơn và sự điều chỉnh lại kỳ vọng đối với Fed. Quan trọng hơn, áp lực bán JPY xuất phát từ sự thay đổi mạnh mẽ trong tâm lý đối với tài sản Nhật Bản, với chất xúc tác đến từ yếu tố chính trị trong nước thay vì dữ liệu vĩ mô.
Theo báo cáo muộn vào thứ Sáu của Yomiuri Shimbun, Thủ tướng Sanae Takaichi đang cân nhắc tổ chức một cuộc bầu cử sớm ngay trong tháng 2. Chiến lược này nhằm tận dụng tỷ lệ ủng hộ cao để củng cố đa số cầm quyền ổn định hơn.
Đối với thị trường, câu chuyện bầu cử mang ý nghĩa quan trọng vì nó củng cố kỳ vọng về mở rộng tài khóa. Một nhiệm kỳ được tái khẳng định sẽ cho phép bà Takaichi có nhiều dư địa hơn để theo đuổi các chính sách chi tiêu hỗ trợ tăng trưởng, qua đó làm nổi bật câu chuyện tích cực của thị trường chứng khoán Nhật Bản.
Triển vọng này đã đẩy hợp đồng tương lai Nikkei tăng vọt lên các đỉnh kỷ lục mới sau giờ đóng cửa thị trường nội địa. Đà tăng này, đến lượt nó, đã thúc đẩy dòng vốn rời khỏi JPY, khiến đồng tiền này một lần nữa vận hành như một đồng tiền đầu tư thay vì nơi trú ẩn.
Về kỹ thuật, tâm điểm trước mắt là liệu Nikkei 225 có thể tạo khoảng trống giá và bứt phá dứt khoát lên trên mốc 52,636.87 trong phiên thứ Hai, đồng thời duy trì được động lực hay không. Nếu thành công, mục tiêu tiếp theo sẽ là mức 138.2% projection của nhịp 25,661.89–42,426.77 tính từ 30,792.74 tại 53,961.80. Việc phá vỡ rõ ràng vùng này sẽ mở đường hướng tới mức 161.8% projection tại 57,918.32.


Nếu Nikkei tiến sát vùng 58,000, USD/JPY nhiều khả năng cũng sẽ đi theo hướng lên vùng đỉnh 161.94. Khi đó, rủi ro chính nằm ở phản ứng chính sách, bao gồm việc giới chức Nhật Bản gia tăng cảnh báo bằng lời nói, hoặc thậm chí can thiệp trực tiếp nếu tỷ giá vượt qua vùng kháng cự cấu trúc 158.86.

Nhận định EUR/USD khung tuần
Đà giảm kéo dài của EUR/USD trong tuần trước cho thấy nhịp tăng từ 1.1467 có thể đã hoàn tất tại đỉnh 1.1807. Pha giảm từ đây được xem là sóng thứ ba của mô hình điều chỉnh bắt nguồn từ 1.1917. Thiên hướng ban đầu trong tuần này vẫn nghiêng về giảm, với mục tiêu kiểm định lại đáy 1.1467. Nếu vùng này bị phá vỡ, cặp tiền sẽ mở đường hướng tới mức phóng chiếu 100% của nhịp 1.1917–1.1467 tính từ 1.1807 tại 1.1357. Ở chiều ngược lại, việc vượt lên trên kháng cự nhỏ 1.1682 sẽ tạm thời đưa thiên hướng trong ngày về trung lập. Tuy nhiên, rủi ro giảm vẫn chiếm ưu thế chừng nào kháng cự 1.1807 còn được giữ vững trong các nhịp hồi.

Ở khung thời gian dài, miễn là EMA 55 khung tuần (hiện tại quanh 1.1406) còn trụ vững, xu hướng tăng bắt đầu từ đáy 0.9534 năm 2022 vẫn được ưu tiên duy trì. Một cú phá vỡ dứt khoát lên trên mốc tâm lý then chốt 1.2000 sẽ củng cố xu hướng tăng giá. Ngược lại, việc giao dịch bền vững dưới EMA 55 khung tuần sẽ cho thấy nhịp tăng từ 0.9534 đã hoàn tất như một pha hồi điều chỉnh ba sóng, qua đó duy trì triển vọng dài hạn theo hướng tiêu cực.

Trong bức tranh dài hạn, mức thoái lui 38.2% của nhịp giảm 1.6039–0.9534 tại 1.2019, nằm rất gần mốc tâm lý 1.2000, là ngưỡng then chốt đối với triển vọng. Việc bị từ chối tại khu vực này sẽ giữ nguyên xu hướng giảm kéo dài nhiều thập kỷ bắt đầu từ đỉnh 1.6039 năm 2008, khiến triển vọng tối đa chỉ ở mức trung lập. Ngược lại, nếu phá vỡ dứt khoát vùng 1.2000/1.2019, điều đó sẽ phát đi tín hiệu đảo chiều xu hướng tăng dài hạn, với mục tiêu tiếp theo là mức thoái lui 61.8% tại 1.3554.


Action Forex