Kinh tế Mỹ: Nguy cơ suy thoái và siêu lạm phát trước áp lực nợ công

Tôi hoàn toàn hiểu mong muốn của Tổng thống Trump muốn sa thải Jerome Powell vì những sai sót nghiêm trọng. Trớ trêu là Trump muốn sa thải Powell vì ông ấy không giảm lãi suất đủ nhanh. Tuy nhiên, theo tôi, Powell nên bị sa thải vì là người đã in tiền nhiều nhất trong lịch sử Fed.

Thực tế là chính phủ Mỹ đã trở nên mất khả năng thanh toán, và nền kinh tế cùng thị trường không thể vận hành bình thường nếu ngân hàng trung ương không liên tục mua và nắm giữ trái phiếu chính phủ và các trái phiếu liên quan đến thế chấp. Chính phủ đã chi tiêu và vay mượn quá nhiều, và bây giờ đã quá muộn để thị trường tự quyết định giá của nợ. Vì vậy, tương lai kinh tế có thể trải qua suy thoái hoặc siêu lạm phát, có thể xảy ra ở các thời điểm khác nhau.

Người thông minh học từ sai lầm của mình. Chính phủ thì thường nhân đôi sai lầm. Ví dụ, việc thao túng lãi suất thế chấp xuống mức thấp hơn so với thị trường tự do cho phép đã tạo ra sự chênh lệch lớn giữa giá nhà và thu nhập.

Đó là lý do tại sao những nỗ lực gần đây của chính phủ nhằm khởi động chương trình nới lỏng định lượng (QE) cho thị trường chứng khoán hóa thế chấp (MBS) là đặc biệt rủi ro.

Các doanh nghiệp được chính phủ bảo trợ, Fannie Mae và Freddie Mac, có nhiệm vụ mua các khoản thế chấp từ các ngân hàng. Chính phủ vừa chỉ đạo các GSE này mua 200 tỷ USD MBS để tiếp tục ép lãi suất các khoản thế chấp mới xuống thấp hơn. Hành động này nhằm giải phóng bảng cân đối của các ngân hàng để họ có thể tăng cường cho vay thế chấp.

Tuy nhiên, các GSE được lập ra với mục đích cung cấp nguồn vốn ổn định và giá cả phải chăng, đặc biệt cho các khoản vay do FHA bảo hiểm. Các khoản vay này thường thuộc nhóm rủi ro cao hơn, nhưng lại giúp các gia đình có thu nhập thấp và trung bình tiếp cận nhà ở.

Vấn đề là giải pháp mà chính phủ đưa ra để khắc phục khủng hoảng khả năng chi trả, vốn xuất phát từ việc Fed thao túng lãi suất thế chấp xuống mức thấp kỷ lục, lại là bắt các GSE mua thêm MBS. Việc này đẩy giá trái phiếu lên và hạ lãi suất, làm giá nhà tăng cao hơn nữa. Hiện tại, giá nhà đã vượt quá khả năng chi trả của người tiêu dùng. Tỷ lệ giá nhà trên thu nhập đang ở mức cao kỷ lục. Giá nhà tăng hơn 115% kể từ năm 2008 và tăng 50% từ 2020-2022.

Theo dữ liệu từ Longtermtrends.com, trong 50 năm qua, việc thao túng thị trường bởi ngân hàng trung ương và chính phủ đã đẩy tỷ lệ giá nhà trên thu nhập từ 3.6 lên hơn 7.0.

Chủ tịch Fed Jerome Powell thường nói: “Mọi việc chúng tôi làm đều phục vụ sứ mệnh công cộng: đạt việc làm tối đa và ổn định giá cả.” Nếu ổn định giá cả là mục tiêu, thì Fed đã thất bại rõ ràng. Thực tế, Fed đã in hàng nghìn tỷ USD để thao túng lãi suất thấp, giúp ngân hàng hưởng lợi khổng lồ trong khi tầng lớp trung lưu mất đi khả năng chi trả.

Giải pháp đúng đắn để khắc phục khủng hoảng khả năng chi trả và thị trường bất động sản đóng băng là để lãi suất tăng, làm giá nhà giảm về mức phù hợp với thu nhập. Nhưng vì trái phiếu bất động sản chiếm phần lớn bảng cân đối của ngân hàng, Fed không thể để điều đó xảy ra. Thay vào đó, chính phủ tiếp tục in tiền để giải quyết mọi vấn đề kể từ năm 2000.

Hiện trạng này sẽ tiếp tục cho đến khi lạm phát trở nên ngoài tầm kiểm soát và thị trường trái phiếu sụp đổ, điều này gần như chắc chắn sẽ xảy ra. Mỹ đang thâm hụt gần 2.000 tỷ USD mỗi năm trong thời kỳ hòa bình và thịnh vượng, và nợ quốc gia đạt 40.000 tỷ USD, phần lớn phải gia hạn hằng năm bằng T-bills. Khi tỷ lệ lạm phát vượt lợi suất trái phiếu chính phủ, sẽ có ít nhu cầu từ khu vực công hay tư. Lúc đó, chính phủ Mỹ sẽ trở thành người mua duy nhất nợ quốc gia.

Tình hình Nhật Bản đã xảy ra tương tự. Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) là người mua duy nhất của trái phiếu chính phủ, giữ lợi suất gần 0% từ 2016 đến 2022. Tuy nhiên, khi lạm phát tăng, BOJ buộc phải cho phép lợi suất tăng.

Khác với Nhật Bản, USD là đồng tiền dự trữ của thế giới. Khi lạm phát Mỹ tăng mạnh, nhà đầu tư trong và ngoài nước sẽ bán trái phiếu chính phủ và bán khống USD. Khi đặc quyền đồng tiền dự trữ bị xói mòn, thị trường trái phiếu và USD có thể sụp đổ.

Vì vậy, về dài hạn, danh mục đầu tư nên cân nhắc bán khống USD và thị trường trái phiếu, đồng thời mua kim loại cơ bản, kim loại quý và năng lượng. Tình trạng kinh tế vĩ mô hiện nay được gọi là lạm phát đình đốn, hứa hẹn giai đoạn hỗn loạn nhất trong lịch sử Mỹ.