Lạm phát tệ hơn số liệu chính phủ công bố

Theo Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI), lạm phát hiện ở mức 2.9%, trong khi lạm phát lõi cao hơn một chút ở mức 3.1%. Cả hai đều vượt xa mục tiêu 2% mà Fed thường nhắc đến, nhưng tình hình thực tế với người dân còn khó khăn hơn nhiều.

Gene Ludwig, từng là Kiểm soát viên Tiền tệ dưới thời Tổng thống Bill Clinton, gần đây đã xuất bản cuốn The Mismeasurement of America: How Outdated Government Statistics Mask the Economic Struggle of Everyday Americans. Ông cho rằng CPI “không phản ánh đúng trải nghiệm của người Mỹ có thu nhập trung bình và thấp.”

CPI bao gồm khoảng 80,000 mặt hàng và dịch vụ, từ sữa bột trẻ em cho tới học phí đại học. Tuy nhiên, phần lớn người dân không mua hầu hết những mặt hàng này.

“Nếu muốn có chỉ số thực sự liên quan đến đời sống, nó phải dựa trên một nhóm nhỏ các mặt hàng thiết yếu.”

Bloomberg cũng từng nhận định:

“Vấn đề khi dựa vào một chỉ số duy nhất là không phải tất cả người Mỹ đều trải qua lạm phát giống nhau. CPI bao gồm nhiều mặt hàng xa xỉ ngoài tầm với của các gia đình lao động, như vé thể thao, du lịch hàng không, nhà nghỉ dưỡng hay xe golf. Nếu chi phí các nhu cầu cơ bản như nhà ở và y tế tăng nhanh hơn các hàng hóa không thiết yếu, CPI sẽ không phản ánh đúng thực tế mà nhiều hộ gia đình phải đối mặt.”

Để giải quyết điều này, Ludwig và nhóm nghiên cứu đã xây dựng một chỉ số thay thế gọi là Chi phí Sinh hoạt Thực tế (TLC). Chỉ số này tập trung vào các nhu cầu cơ bản của hộ gia đình như nhà ở, giao thông, thực phẩm, y tế, chăm sóc trẻ em, cùng các nhu yếu phẩm như điện thoại di động, quần áo và đồ dùng cá nhân.

Từ năm 2001, TLC đã tăng nhanh hơn CPI khoảng 1.3 lần.

Không chỉ khác về phạm vi, TLC còn áp dụng phương pháp tính khác. Ví dụ, để tính chi phí nhà ở, TLC dùng dữ liệu tiền thuê thị trường thực tế, thay vì “tiền thuê tương đương của chủ sở hữu” vốn chỉ mang tính giả định mà CPI sử dụng.

Điều này cho thấy một vấn đề lớn khác: công thức CPI của chính phủ được thiết kế để đánh giá thấp tốc độ tăng giá. Trong thập niên 1990, công thức CPI đã được điều chỉnh, khiến chỉ số này thấp hơn thực tế. Nếu áp dụng cách tính từ thập niên 1970, CPI gần như sẽ gấp đôi con số hiện tại. Nghĩa là CPI thực tế có thể gần 6%. Và nếu dùng cách tính khách quan hơn, có lẽ con số còn cao hơn nữa.

Khi điều chỉnh tiền lương theo lạm phát bằng TLC, thu nhập thực tế đã giảm trong 20 năm qua. Điều này cho thấy sức mua của người dân thực sự bị bào mòn. Trong khi đó, giá trị của đồng tiền pháp định tiếp tục suy giảm, thể hiện rõ qua đà tăng mạnh của vàng và bạc.

Kết luận là lạm phát là thật, và nó tệ hơn nhiều so với những gì các báo cáo chính thức công bố.