Mỹ có thể làm “phao cứu sinh” của thị trường dầu mỏ trong bao lâu?

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng do chiến tranh Trung Đông và việc eo biển Hormuz bị gián đoạn, thế giới đang phụ thuộc nhiều hơn vào Mỹ – quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới.

Nhờ cuộc cách mạng dầu đá phiến, Mỹ đã tăng mạnh xuất khẩu dầu. Trong bốn tuần gần nhất, xuất khẩu ròng dầu thô và các sản phẩm lọc dầu của Mỹ đạt trung bình kỷ lục 5.9 triệu thùng/ngày, tăng mạnh so với mức 3.3 triệu thùng/ngày cùng kỳ năm ngoái. Chỉ khoảng một thập kỷ trước, Mỹ vẫn còn là nước nhập khẩu ròng hơn 5 triệu thùng/ngày.

Tuy nhiên, khả năng duy trì mức xuất khẩu này không phải là vô hạn. Câu hỏi hiện nay không phải Mỹ có thể duy trì mãi hay không, mà là liệu nước này có thể kéo dài đủ lâu để ngăn giá dầu tăng bùng nổ trước khi đạt được thỏa thuận với Iran hay không.

Đợt bùng nổ xuất khẩu dầu từ Mỹ là một trong những nguyên nhân chính giúp giá dầu hạ nhiệt thời gian gần đây, đặc biệt trên thị trường giao ngay. Bên cạnh đó, nhập khẩu dầu của Trung Quốc giảm và việc sử dụng các tuyến đường ống thay thế eo biển Hormuz cũng góp phần giảm áp lực nguồn cung.

Mỹ hiện là động lực lớn nhất trong làn sóng tăng xuất khẩu dầu từ châu Mỹ, với mức tăng khoảng 2.6 triệu thùng/ngày. Ngoài ra, Canada đóng góp thêm khoảng 400,000 thùng/ngày, còn Venezuela, Guyana, Colombia và Argentina mỗi nước tăng khoảng 200,000 thùng/ngày. Brazil tăng thêm khoảng 100,000 thùng/ngày.

Tổng cộng, khu vực châu Mỹ hiện xuất khẩu ròng nhiều hơn gần 4 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm 2025, tương đương khoảng 1/4 lượng thiếu hụt do eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Yếu tố then chốt phía Mỹ là quyết định của Tổng thống Donald Trump trong việc khai thác mạnh Kho Dự trữ Dầu chiến lược (SPR). Hồi tháng 3, Washington đồng ý cho vay 172 triệu thùng dầu từ SPR trong khuôn khổ chương trình phối hợp giải phóng dự trữ cùng các nước công nghiệp phát triển.

Ban đầu, thị trường cho rằng nguồn dầu từ SPR sẽ được bơm ra với tốc độ chậm. Tuy nhiên hiện nay tốc độ xả kho đã tăng rất mạnh. Tuần trước, Mỹ đã bơm ra thị trường hơn 1.23 triệu thùng/ngày từ SPR, mức cao nhất lịch sử và vượt xa nhiều dự báo trước đó.

Việc xả kho quy mô lớn đang giúp Mỹ bù đắp khoảng một nửa mức tăng xuất khẩu ròng. Nguồn dầu từ SPR hiện đã được vận chuyển sang Hà Lan, Italy và Thổ Nhĩ Kỳ.

Nguồn cung lớn từ Mỹ cũng làm hạ nhiệt mạnh thị trường dầu thực tế. Có thời điểm dầu WTI của Mỹ giao dịch cao hơn dầu Brent Biển Bắc tới 22.80 USD/thùng. Hiện mức chênh lệch chỉ còn khoảng 1.50 USD/thùng.

Tổng chi phí để nhập một thùng dầu WTI vào châu Âu, bao gồm giá dầu, phí vận chuyển và phụ phí giao ngay, đã giảm mạnh từ gần 160 USD/thùng một tháng trước xuống còn khoảng 106 USD/thùng hiện nay.

Tính đến tuần trước, Mỹ đã giải phóng khoảng 31 triệu thùng dầu từ SPR kể từ khi ông Trump kích hoạt chương trình này. Nếu duy trì tốc độ xả kho khoảng 1.2 triệu thùng/ngày, lượng dầu được phân bổ có thể kéo dài thêm khoảng 117 ngày, tức tới đầu tháng 9. Nếu tăng tốc lên 2 triệu thùng/ngày, nguồn dầu này có thể cạn vào cuối tháng 7.

Dù ông Trump có thể tiếp tục yêu cầu xả thêm dầu từ SPR, điều đó sẽ đẩy kho dự trữ chiến lược của Mỹ xuống mức rất thấp. Sau khi hoàn tất chương trình hiện tại, SPR sẽ chỉ còn khoảng 242 triệu thùng, thấp nhất kể từ đầu thập niên 1980.

Các công ty dầu đá phiến Mỹ có thể tăng sản lượng trong thời gian tới, trước tiên bằng cách hoàn thiện các giếng đã khoan sẵn nhưng chưa khai thác. Tuy nhiên, nguồn cung bổ sung từ khu vực này khó tạo ra thay đổi lớn trước cuối năm nay.

Điều đó đồng nghĩa Mỹ sẽ phải tiếp tục sử dụng không chỉ SPR mà cả lượng dầu dự trữ thương mại của doanh nghiệp tư nhân để duy trì xuất khẩu. Hiện tại, tồn kho dầu thương mại của Mỹ vẫn ở mức tương đối an toàn, cao hơn mức trung bình 5 năm và chỉ thấp hơn nhẹ so với trung bình 10 năm.

Theo đánh giá chung, Mỹ có thể duy trì chiến lược hiện tại ít nhất đến hết tháng 5 và có thể sang cả tháng 6 trước khi thị trường bắt đầu lo ngại về việc SPR suy giảm và tồn kho thương mại bị thu hẹp.

Khoảng thời gian này có thể đủ để Nhà Trắng tìm ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng Iran. Tuy nhiên, áp lực thời gian đang ngày càng lớn. Khác với Fed có thể in thêm USD, lượng dầu dự trữ của Mỹ là hữu hạn và không thể bổ sung ngay lập tức.