Mỹ và Iran ký thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump cảnh báo Mỹ có thể nối lại các cuộc tấn công

Phát biểu bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp, ông Trump cho biết Mỹ sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Iran vi phạm thỏa thuận.

“Chúng tôi sẽ ném bom dữ dội nếu họ vi phạm thỏa thuận. Tôi không muốn điều đó xảy ra. Tôi muốn họ tôn trọng những gì đã cam kết”, ông Trump nói.

Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố rằng nếu không hài lòng với tiến trình thực hiện thỏa thuận, Washington có thể nhanh chóng quay trở lại các hành động quân sự.

Tuy nhiên, ông Trump cũng bày tỏ hy vọng tiến trình đàm phán kéo dài 60 ngày tới sẽ dẫn tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài, góp phần ổn định Trung Đông và kéo giảm giá dầu thế giới.

Iran ca ngợi kết quả đàm phán

Trong khi không phản hồi trực tiếp các cảnh báo mới từ Washington, giới lãnh đạo Iran đã hoan nghênh thỏa thuận và công bố hình ảnh văn kiện được cho là đã được ký bởi nguyên thủ hai nước.

Ông Mohammad Baqer Qalibaf nhận định Iran đạt được nhiều lợi ích thông qua thương lượng hơn so với những gì có thể đạt được bằng đối đầu quân sự.

“Những gì chúng tôi muốn đạt được bằng biện pháp quân sự đã được hiện thực hóa nhiều lần thông qua đàm phán. Hai kết quả này không thể so sánh với nhau”, ông phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran.

Một trong những nội dung quan trọng của thỏa thuận là việc giải phóng hàng tỷ USD tài sản của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài.

Thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày

Theo các quan chức hai nước, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký điện tử vào bản ghi nhớ bằng tiếng Anh và tiếng Ba Tư.

Thỏa thuận gồm 14 điều khoản, kéo dài lệnh ngừng bắn được công bố hồi tháng 4 thêm 60 ngày, bao gồm cả mặt trận Lebanon, nhằm tạo điều kiện cho hai bên đàm phán một thỏa thuận hòa bình toàn diện.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết thỏa thuận đã chính thức có hiệu lực từ ngày 18/6.

Những nội dung chính của thỏa thuận

Bản ghi nhớ quy định:

• Chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon;
• Khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz;
• Dỡ bỏ phong tỏa đối với các cảng của Iran;
• Từng bước dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ;
• Giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran;
• Thành lập quỹ đầu tư trị giá 300 tỷ USD phục vụ công cuộc tái thiết hậu chiến của Iran.

Giá dầu thế giới đã giảm trong phiên giao dịch ngày 18/6 nhờ kỳ vọng eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Tuy nhiên, giá dầu phục hồi hơn 1% sau khi ông Trump đưa ra cảnh báo về khả năng tái sử dụng biện pháp quân sự.

Vấn đề hạt nhân vẫn là trọng tâm

Iran tiếp tục tái khẳng định cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân.

Tehran cũng đồng ý pha loãng lượng uranium đã làm giàu dưới sự giám sát của International Atomic Energy Agency, thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài như đề xuất ban đầu của Washington.

Tuy nhiên, nhiều mục tiêu mà ông Trump từng tuyên bố khi phát động chiến dịch quân sự vẫn chưa đạt được.

Chính quyền Iran vẫn duy trì quyền lực, kho uranium làm giàu không bị chuyển giao cho nước ngoài, năng lực tên lửa đạn đạo chưa bị loại bỏ và Tehran cũng chưa chấm dứt hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hezbollah tại Lebanon.

Đáng chú ý, ông Trump đã thay đổi quan điểm về chương trình tên lửa của Iran. Trước đây, ông từng tuyên bố sẽ “xóa sổ hoàn toàn” năng lực tên lửa của Tehran.

Tuy nhiên tại Pháp, ông cho rằng việc Iran sở hữu một số loại tên lửa là điều có thể hiểu được khi nhiều quốc gia khác cũng có các loại vũ khí tương tự.

Các nước G7 hoan nghênh thỏa thuận

Lãnh đạo các nước G7 đã hoan nghênh bước đột phá ngoại giao giữa Washington và Tehran.

Dù chia sẻ những quan ngại của Mỹ về chương trình hạt nhân Iran, nhiều quốc gia châu Âu trước đó không ủng hộ việc sử dụng vũ lực mà không có sự cho phép của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Một số nước cũng lo ngại Iran đã giành được vị thế đàm phán mạnh hơn sau khi chống chịu được các đợt tấn công quân sự và duy trì ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz.

Trong tuyên bố chung, lãnh đạo G7 kêu gọi thiết lập lệnh ngừng bắn ngay lập tức tại Lebanon, nơi giao tranh giữa Israel và Hezbollah đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hơn một triệu người phải sơ tán.

Mặc dù mức độ bạo lực đã giảm kể từ khi thỏa thuận được công bố, các vụ đụng độ vẫn tiếp diễn.

Ông Trump nhẹ nhàng chỉ trích Thủ tướng Netanyahu

Tổng thống Trump cũng công khai bày tỏ bất đồng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về cách thức xử lý tình hình tại Lebanon.

“Netanyahu là người tốt, nhưng đôi khi hơi quá khích. Tôi nói với ông ấy rằng có thể hành động mềm mỏng hơn một chút”, ông Trump phát biểu.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng Israel không cần sử dụng các biện pháp quân sự mạnh mỗi khi phát hiện các thành viên Hezbollah xuất hiện tại khu vực tranh chấp.

Trong khi đó, truyền thông Lebanon đưa tin các cuộc không kích và pháo kích của Israel vẫn diễn ra tại nhiều địa phương ở miền Nam nước này. Các nguồn tin an ninh Lebanon cũng cho biết Hezbollah đã tiến hành hai cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Israel.

Quân đội Israel sau đó xác nhận năm binh sĩ bị thương trong các vụ tấn công bằng UAV tại miền Nam Lebanon.

Dù thỏa thuận Mỹ - Iran đã mở ra triển vọng xoa dịu căng thẳng trong khu vực, những diễn biến tại Lebanon cho thấy nguy cơ bất ổn vẫn chưa hoàn toàn biến mất.