Ngân hàng trung ương duy trì chiến lược tích lũy vàng trong bối cảnh bất ổn kinh tế

Tổng cộng, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã bổ sung thêm 19 tấn vàng vào dự trữ trong tháng Hai, tăng so với mức chỉ 5 tấn của tháng Giêng.

Tuy nhiên, mặt bằng giá vàng cao hơn dường như đã gây áp lực lên hoạt động mua vào. Năm ngoái, trung bình mỗi tháng các ngân hàng trung ương bổ sung khoảng 26 tấn. Như Hội đồng Vàng Thế giới nhận định, “các ngân hàng trung ương có thể đang thận trọng hơn với giá cả trong quá trình tích lũy.”

Mặc dù xuất hiện tin đồn rằng Ba Lan có thể khai thác dự trữ vàng, quốc gia này lại là bên mua lớn nhất trong tháng Hai khi tiếp tục bổ sung thêm 20 tấn. Điều này nâng tổng dự trữ vàng lên 570 tấn, chiếm 31 phần trăm tổng dự trữ quốc gia.

Ba Lan cũng dẫn đầu hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương trong năm 2025 với tổng lượng bổ sung đạt 102 tấn.

Cuối năm ngoái, Ngân hàng Quốc gia Ba Lan cho biết họ có kế hoạch mua thêm tối đa 150 tấn vàng, đưa tổng lượng nắm giữ lên mức 700 tấn.

Thống đốc NBP Adam Glapiński cho rằng việc gia tăng dự trữ vàng sẽ đưa Ba Lan lên một vị thế “tinh hoa”.

“Điều này sẽ đưa Ba Lan vào nhóm 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất thế giới.”

Hiện tại, ngân hàng trung ương Ba Lan đang nắm giữ lượng vàng lớn hơn cả Ngân hàng Trung ương châu Âu. Đáng chú ý, vào năm 1996, NBP chỉ sở hữu 14 tấn vàng.

Gần đây, Glapiński cũng đề xuất kế hoạch bán 13 tỷ USD vàng để tài trợ cho chi tiêu quốc phòng, với chiến lược “tạo lợi nhuận rồi mua lại.” Tuy nhiên, ngân hàng trung ương Ba Lan vẫn chưa công bố chi tiết cụ thể về kế hoạch này.

Ngân hàng Trung ương Uzbekistan đã bổ sung 8 tấn vàng trong tháng Hai. Tính từ đầu năm, quốc gia này đã mua tổng cộng 16 tấn, nâng dự trữ lên 407 tấn. Vàng hiện chiếm 88 phần trăm tổng tài sản dự trữ của Uzbekistan.

Ngân hàng Malaysia thực hiện giao dịch mua vàng đầu tiên kể từ năm 2018 trong tháng Giêng và tiếp tục mua thêm 2 tấn trong tháng Hai.

Cộng hòa Séc tiếp tục xu hướng tích lũy ổn định khi bổ sung thêm 2 tấn vàng. Ngân hàng trung ương Séc đã duy trì chiến lược mua đều đặn trong 36 tháng liên tiếp. Năm ngoái, quốc gia này bổ sung 20 tấn và hiện đang nắm giữ tổng cộng 76 tấn vàng. Các quan chức đặt mục tiêu nâng dự trữ lên 100 tấn vào năm 2028.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc ghi nhận mức tăng thêm 1 tấn trong tháng Hai, đánh dấu tháng mua ròng thứ 16 liên tiếp. Dự trữ vàng chính thức hiện đạt 2,308 tấn, tương đương gần 10 phần trăm tổng dự trữ.

Cần lưu ý yếu tố “chính thức”.

Trung Quốc được cho là sở hữu lượng vàng lớn hơn đáng kể so với số liệu công bố. Theo báo cáo của Jan Nieuwenhuijs, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đang âm thầm tích lũy vàng mà không phản ánh đầy đủ trên sổ sách. Dữ liệu phân tích cho thấy tổng lượng vàng tiền tệ thực tế có thể vượt 5,000 tấn tại Bắc Kinh – cao hơn hơn hai lần so với mức công khai.

Các báo cáo chính thống gần đây cũng bắt đầu đề cập đến thực tế này.

Campuchia cũng tham gia mua vàng trong tháng Hai với mức bổ sung 1 tấn vào dự trữ.

Một số quốc gia châu Phi đang triển khai các chương trình mua vàng trong nước nhằm tăng dự trữ. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, các quốc gia này xem vàng như một công cụ đa dạng hóa chiến lược và quản trị rủi ro trên thị trường tài chính quốc tế.

Uganda đã công bố chương trình mua vàng nội địa từ hai năm trước và bắt đầu triển khai trong tháng này. Chính phủ dự kiến mua ít nhất 100 kg vàng từ tháng Ba đến tháng Sáu từ các nhà sản xuất trong nước thuộc mọi quy mô.

Thống đốc ngân hàng trung ương Kenya, Kamau Thugge, cũng công bố một kế hoạch tương tự trong buổi họp báo đầu tháng Hai.

Ở chiều ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ là bên bán ròng lớn nhất trong tháng Hai với 8 tấn vàng. Hoạt động bán ra gia tăng khi ngân hàng trung ương nước này giảm lượng nắm giữ xuống gần 60 tấn.

Trong vài năm gần đây, Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ từng là một trong những bên mua vàng lớn nhất, với chuỗi 23 tháng mua ròng liên tiếp kéo dài đến hết tháng Mười năm 2025. Hiện tại, họ đang khai thác dự trữ để hỗ trợ đồng lira đang chịu áp lực.

Thống đốc Fatih Karahan cho biết “một phần đáng kể các giao dịch này là các hợp đồng hoán đổi vàng–tiền tệ kỳ hạn. Khi đáo hạn, lượng vàng tương ứng sẽ quay trở lại dự trữ.”

Nga báo cáo giảm 6 tấn vàng trong tháng Hai, tiếp tục xu hướng rút dự trữ để hỗ trợ nền kinh tế dưới tác động của các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột Ukraine. Tính từ đầu năm, lượng vàng nắm giữ đã giảm hơn 15 tấn.

Xét trên xu hướng tổng thể, hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương đã hạ nhiệt trong năm 2025 nhưng vẫn duy trì ở mức cao so với lịch sử. Tổng lượng mua ròng chính thức cả năm đạt 863.3 tấn, giảm 21 phần trăm so với cùng kỳ và là mức thấp nhất kể từ năm 2021.

Dù vậy, con số này vẫn cao hơn đáng kể so với mức trung bình giai đoạn 2010–2021 là 473 tấn mỗi năm.

Năm ngoái ghi nhận mức mở rộng dự trữ vàng lớn thứ tư trong lịch sử. Kỷ lục cao nhất được thiết lập vào năm 2022 với 1,136 tấn – mức mua ròng cao nhất kể từ năm 1950, bao gồm cả giai đoạn sau khi chấm dứt chuyển đổi USD sang vàng vào năm 1971.

Đà tăng mạnh của giá vàng có thể là yếu tố làm chậm tốc độ tích lũy. Như Hội đồng Vàng Thế giới nhận định, giá cao hơn đã thúc đẩy “cách tiếp cận thận trọng hơn.”

“Điều này cho thấy các ngân hàng trung ương không hoàn toàn miễn nhiễm với biến động giá, dù định hướng chiến lược dài hạn đối với vàng vẫn được duy trì.”

Bất chấp sự suy giảm nhẹ trong hoạt động mua, Hội đồng Vàng Thế giới vẫn giữ quan điểm tích cực, cho rằng “bất ổn kinh tế và địa chính trị kéo dài sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu vàng như một tài sản dự trữ.”

“Chúng tôi duy trì nhận định rằng các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục gia tăng dự trữ vàng. Khảo sát Dự trữ Vàng Ngân hàng Trung ương 2025 cho thấy 95 phần trăm người tham gia kỳ vọng dự trữ vàng toàn cầu sẽ tăng trong 12 tháng tới, trong khi 43 phần trăm tin rằng dự trữ của chính họ cũng sẽ tăng. Đáng chú ý, không có người tham gia nào dự báo sự sụt giảm trong dự trữ vàng của mình.”