Nới lỏng, mục tiêu lạm phát và vũ khí chiến lược đến từ thung lũng Silicone

Jackson Hole năm nay diễn ra trong bối cảnh thị trường ở trạng thái căng thẳng, chờ đợi những tín hiệu chính sách. Cổ phiếu, tiền số, vàng đều ở hoặc gần mức cao nhất lịch sử. Lý do chính là Phố Wall tin rằng Powell sẽ sớm tham gia chu kỳ cắt giảm lãi suất toàn cầu 2025. Định giá hiện đã bị đẩy lên cao, và điều duy nhất có thể kìm hãm kỳ vọng tăng giá cổ phiếu là thực tế rằng chúng đã đi quá xa.

Lý do thị trường tin vào điều này khá rõ: Fed được kỳ vọng sẽ hành động sớm để ngăn sự suy yếu của thị trường lao động lan rộng, đồng thời giảm gánh nặng nợ của chính phủ Mỹ. Với kỳ hạn trung bình nợ công khoảng 5–6 năm, điểm yếu lớn nhất của Bộ Tài chính nằm ở lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 năm. Mức lợi suất này cần giảm xuống dưới 3.1% để chi phí trả lãi hàng năm không vượt 1.2 nghìn tỷ USD. Nói cách khác, Powell không chỉ quản lý chu kỳ kinh tế, mà còn phải duy trì hình ảnh về khả năng trả nợ của quốc gia vay nợ lớn nhất thế giới.

Do đó, thị trường bước vào Jackson Hole với định vị rủi ro cao, hầu hết các giao dịch đều đặt cược vào thông điệp ôn hòa. Đây cũng là lý do nhiều nhà đầu tư cảnh báo về khả năng “bán khi có tin”. Nếu Powell đưa ra một bài phát biểu dovish, điều đó có thể khép lại giai đoạn tin đồn và mở đầu cho làn sóng chốt lời. Thị trường đã định giá gần như toàn bộ kỳ vọng thanh khoản, nên ngay cả một tín hiệu ôn hòa cũng có thể trở thành chất xúc tác cho điều chỉnh.

Vấn đề không còn chỉ là đối đầu giữa hawkish và dovish, mà là rủi ro định vị. Khi tất cả đều đứng về cùng một phía, chỉ một thất vọng nhỏ cũng có thể kích hoạt phản ứng mạnh. Ngay cả khi Powell mang lại đúng điều thị trường mong đợi, nghĩa là thể hiện quan điểm dovish thì phản ứng cũng không mạnh mẽ, vì kỳ vọng đã phản ánh hết vào giá.

Trong khi đó, tranh luận chính sách đang mở rộng sang những chủ đề ít truyền thống hơn. Không chỉ còn là việc cắt giảm 25 hay 50 bps. Một số quan điểm đã đi xa hơn, đặt vấn đề về tính độc lập của Fed và cả mục tiêu lạm phát. Có ý kiến cho rằng thay vì kiên quyết giữ mục tiêu 2%, Fed có thể nâng mục tiêu cao hơn để linh hoạt hơn.

Một số ý tưởng khác còn quay lại với các biện pháp như kiểm soát giá theo ngành, vốn từng được áp dụng trong thập niên 1970. Cũng xuất hiện đề xuất định giá lại vàng, coi đây là cách tái thiết lập hệ thống tiền tệ khi cơ chế hiện tại gặp bế tắc.

Một chủ đề lâu nay bị xem nhẹ nhưng đang quay trở lại là kiểm soát đường cong lợi suất. Điều từng bị coi là ngoại lệ giờ đây được nhiều người nhìn nhận nghiêm túc hơn. Quá trình từ bị phản đối đến được chấp nhận có thể sẽ tái diễn, khi các giải pháp không truyền thống dần trở thành công cụ chính sách.

Những ý tưởng này, chấp nhận lạm phát cao hơn, định giá lại vàng, hay áp dụng kiểm soát đường cong lợi suất, đang định hình triển vọng phân bổ vốn giai đoạn cuối thập niên 2020. Chúng thúc đẩy dòng tiền vào vàng và tiền số, không chỉ như biện pháp phòng ngừa lãi suất, mà còn để bảo vệ trước nguy cơ “luật chơi” bị thay đổi. Thị trường hiện tại tập trung vào thanh khoản, nhưng những cuộc tranh luận nền tảng này đang hướng dòng vốn dài hạn về tài sản hữu hình và các kênh rủi ro cao.

Một điểm nổi bật khác là Nvidia. Công ty không còn chỉ được nhìn nhận như một cổ phiếu công nghệ, mà như một thành phần quan trọng trong hạ tầng chiến lược. Với vai trò then chốt trong công nghệ AI và quốc phòng, Nvidia đang được xem như một tài sản gắn liền với lợi ích an ninh quốc gia Mỹ.

Chip bán dẫn đã trở thành yếu tố sống còn, và GPU là trung tâm của các ứng dụng từ mô phỏng quân sự, giám sát bằng AI cho đến an ninh mạng. Khả năng sản xuất của Nvidia được coi là không thể thay thế. Điều này khiến Nvidia có vị thế đặc biệt mà các tổ chức tài chính từng có trong năm 2008 cũng không so sánh được.

Chính phủ Mỹ đã thể hiện rõ quan điểm: hạn chế xuất khẩu để kìm hãm Trung Quốc, trợ cấp để duy trì sản xuất trong nước, và bảo vệ Nvidia trước các rủi ro về cạnh tranh. Thị trường hiểu rằng thất bại của Nvidia không chỉ là vấn đề cổ đông, mà là rủi ro chiến lược.

Điều đó khiến Nvidia trở thành một “tùy chọn an ninh quốc gia” trong mắt nhà đầu tư. Mọi diễn biến liên quan đến AI và cạnh tranh công nghệ Mỹ–Trung đều hỗ trợ giá cổ phiếu. Việc bán khống Nvidia không chỉ là chống lại tăng trưởng lợi nhuận, mà còn là đi ngược lại định hướng chính sách quốc phòng.

So với năm 2008 khi các ngân hàng là trung tâm, năm 2025 vai trò đó thuộc về ngành bán dẫn. Điều từng là “quá lớn để sụp đổ” nay đã chuyển sang lĩnh vực công nghệ, với silicon trở thành trụ cột mới của an ninh kinh tế và quân sự.