Ông Trump đã đạt được những mục tiêu nào trong cuộc chiến với Iran?

Tên lửa và máy bay không người lái bị suy yếu nhưng chưa bị loại bỏ

Trước chiến tranh, Iran sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn nhất Trung Đông với khoảng 2.500-6.000 quả thuộc nhiều chủng loại khác nhau. Một số loại có tầm bắn tới 2.000 km, đủ sức vươn tới Israel.

Theo các nguồn tin Mỹ, khoảng một phần ba kho tên lửa của Iran đã bị phá hủy trong chiến sự, trong khi một phần ba khác bị hư hại hoặc chôn vùi. Đô đốc Mỹ Brad Cooper cho biết hơn 1.500 tên lửa và 6.000 máy bay không người lái của Iran đã bị Mỹ và các đồng minh đánh chặn.

Tuy nhiên, Iran vẫn duy trì khả năng tấn công các đồng minh của Mỹ trong khu vực. Đầu tháng 6, Tehran tiếp tục phóng tên lửa vào Bahrain, Kuwait và Israel, dù các cuộc tấn công không gây thiệt hại đáng kể.

Quân đội Iran chịu tổn thất nặng

Lầu Năm Góc cho biết chiến dịch quân sự đã làm suy giảm đáng kể khả năng tác chiến thông thường của Iran.

Theo phía Mỹ, 161 tàu hải quân Iran đã bị phá hủy, 82% hệ thống phòng không bị vô hiệu hóa và không quân Iran gần như ngừng hoàn toàn các hoạt động chiến đấu.

Tuy vậy, Tehran vẫn duy trì được sức ép tại eo biển Hormuz bằng tàu cao tốc, thủy lôi, máy bay không người lái và tàu tên lửa. Trong suốt thời gian xung đột, hoạt động vận tải qua tuyến đường biển vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng.

Mục tiêu hạt nhân vẫn chưa đạt được

Ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân là mục tiêu quan trọng nhất mà ông Trump nhiều lần nhấn mạnh.

Tuy nhiên, cuộc chiến chưa tạo ra thay đổi đáng kể đối với năng lực hạt nhân của Tehran. Đánh giá tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể chế tạo vũ khí hạt nhân trong vòng chưa đầy một năm nếu quyết định theo đuổi chương trình này.

Vấn đề hạt nhân hiện trở thành trọng tâm của các cuộc đàm phán hòa bình. Washington yêu cầu Iran đưa toàn bộ lượng uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ, trong khi Tehran phản đối điều kiện này.

Mạng lưới đồng minh của Iran suy yếu

Một mục tiêu khác của Mỹ là làm suy giảm ảnh hưởng của Iran thông qua các lực lượng đồng minh tại Gaza, Lebanon, Iraq và Yemen.

Các đánh giá quân sự cho thấy mạng lưới này đã yếu đi đáng kể, phần lớn do các chiến dịch quân sự của Israel trước và trong cuộc chiến. Nhiều lãnh đạo cấp cao của Hamas và Hezbollah đã bị tiêu diệt, trong khi việc chính quyền Bashar al-Assad sụp đổ tại Syria khiến Iran mất một tuyến hậu cần quan trọng.

Dù vậy, Tehran chưa có dấu hiệu từ bỏ việc hỗ trợ các lực lượng này. Hezbollah vẫn tồn tại ở Lebanon, còn Hamas vẫn kiểm soát phần lớn Dải Gaza.

Thay đổi chế độ chưa thành hiện thực

Trước và trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, ông Trump từng kêu gọi người dân Iran lật đổ chính quyền và tuyên bố cuộc xung đột chỉ có thể kết thúc bằng sự "đầu hàng vô điều kiện" của Tehran.

Tuy nhiên, chính quyền Hồi giáo tại Iran không sụp đổ. Sau khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei qua đời, quyền lực được chuyển giao cho con trai ông là Mojtaba Khamenei.

Nhà Trắng coi đây là dấu hiệu của một ban lãnh đạo mới ôn hòa hơn, song về bản chất hệ thống chính trị Iran vẫn được duy trì. Trong những tuần gần đây, ông Trump cũng không còn nhắc đến mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran.

Kết quả: Thành công quân sự, nhưng mục tiêu chiến lược còn dang dở

Sau hơn ba tháng xung đột, Mỹ và Israel đã gây thiệt hại đáng kể cho năng lực quân sự của Iran, làm suy yếu các lực lượng đồng minh của Tehran và buộc nước này quay lại bàn đàm phán.

Tuy nhiên, nhiều mục tiêu cốt lõi vẫn chưa đạt được: Iran chưa từ bỏ chương trình hạt nhân, kho uranium làm giàu vẫn tồn tại, năng lực tên lửa chưa bị loại bỏ hoàn toàn và chính quyền tại Tehran vẫn đứng vững. Thành công cuối cùng của chiến dịch vì thế sẽ phụ thuộc vào kết quả các cuộc đàm phán hòa bình trong thời gian tới.