Putin và Tập củng cố liên minh Nga - Trung, thách thức trật tự thế giới do Mỹ dẫn đầu

Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình bắt đầu các cuộc gặp song phương tại Moscow, nhấn mạnh liên minh giữa hai nước khi họ tìm cách lật đổ trật tự thế giới do Mỹ dẫn đầu.

Ông Putin phát biểu hôm thứ Năm khi hai bên họp mặt: “Nga và Trung Quốc có ‘quan hệ đối tác đầy đủ và lợi ích chiến lược’. Chúng tôi đang phát triển mối quan hệ vì lợi ích của cả hai dân tộc và không nhằm chống lại bất kỳ ai.”

Ông Tập nói Trung Quốc sẽ “kiên quyết bảo vệ” lợi ích của mình cũng như lợi ích của Nga và các nước đang phát triển khác.

Chuyến thăm Moscow kéo dài bốn ngày của ông Tập bắt đầu vào thứ Tư và trùng với lễ kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến thứ hai của Nga, với sự tham dự của các nhà lãnh đạo từ hơn 20 quốc gia. Trong đó có Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula de Silva.

Ông Putin cho biết quân đội Trung Quốc tham gia cuộc duyệt binh ngày 9 tháng 5 trên Quảng trường Đỏ sẽ tạo thành đội quân nước ngoài lớn nhất.

Đây là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp mặt trực tiếp kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc chiến thương mại. Chính sách thuế quan và quốc phòng của ông Trump đã làm rạn nứt mối quan hệ với các đồng minh từ châu Âu đến Nhật Bản, và khiến chính quyền của ông rời xa các thể chế toàn cầu.

Điều đó đã góp phần vào sứ mệnh của Trung Quốc nhằm chống lại trật tự thế giới do Mỹ dẫn đầu — một nhiệm vụ mà Trung Quốc đã thống nhất với Nga, đặc biệt là sau cuộc xâm lược Ukraine của ông Putin vào tháng 2 năm 2022.

Trung Quốc đã cung cấp một phao cứu sinh về kinh tế và ngoại giao cho Moscow sau khi cuộc chiến của Điện Kremlin bắt đầu. Hai nhà lãnh đạo đã tuyên bố tình hữu nghị “không giới hạn” ngay trước khi cuộc xâm lược năm 2022 bắt đầu.

Trợ lý chính sách đối ngoại của Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết, theo hãng tin Interfax, chiến tranh, quan hệ Nga-Mỹ và hợp tác trong khối BRICS cũng như Nhóm G20 sẽ nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc gặp hôm thứ Năm.

Hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận các vấn đề kinh tế và năng lượng bao gồm đề xuất đường ống dẫn khí Power of Siberia 2, và sẽ thông báo cho các phóng viên, ông Ushakov nói.

Nga đã thúc đẩy để đảm bảo sự đồng ý của Trung Quốc đối với đường ống dẫn khí này, vốn sẽ chạy qua Mông Cổ. Bắc Kinh đã do dự hoàn tất thỏa thuận, với lý do không có nhu cầu cấp bách về nhiên liệu và thích duy trì nhiều lựa chọn cung cấp, không phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất.

Kể từ khi Nga xâm lược Ukraine, các biện pháp trừng phạt chưa từng có của phương Tây đã thúc đẩy Moscow tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc. Thương mại song phương đã đạt kỷ lục mới 245 tỷ USD vào năm 2024, tăng 68% so với năm 2021, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc.